111 x bekeken

Watertekort Nederland: kwestie van afwegen en vooruitkijken

Anne Mieke Ravenshorst
Gewassen hebben zoet water nodig om te groeien en de stabiliteit van waterkeringen moet gegarandeerd blijven. De waterschappen doen er alles aan om zorgen daarover zoveel mogelijk weg te nemen, zegt Peter Glas.

De waterbalans van Nederland komt in deze droge periode uit op een zoetwatertekort. Zestig procent van onze zoetwatervoorziening komt uit het buitenland via de Rijn en de Maas; 30 procent is regen. Het water dat Nederland in stroomt via de grote rivieren moet verdeeld worden over alle watergebruikers: landbouw, natuur, scheepvaart, koelwater voor energieproductie en industrie en de drinkwaterbedrijven. De verdeling gaat op basis van een verdringingsreeks die bepaalt wie in tijden van grote schaarste nog wel of juist minder water krijgt. In deze reeks staan dijkstabiliteit, natuur, landbouw en vitale functies als drinkwatervoorziening hoog op de prioriteitenlijst.

Waterschappers wegen de belangen zorgvuldig af en proberen schade te voorkomen. Naarmate water schaarser wordt, is dit moeilijker. Zo zijn beregeningsverboden voor agrariërs soms onvermijdelijk. Om deze maatregelen te voorkomen, worden zo mogelijk buffers aangelegd en wordt de situatie per regio afgestemd op de behoefte van alle gebruikers.

Waterschappen brengen de waterbehoefte in beeld. Om de grondwaterpeilen in de polders op niveau te houden, om zout grondwater door te spoelen, door in beken en perceelsloten water maximaal op te stuwen en door samen met Rijkswaterstaat een aantal grotere zoetwaterbuffers optimaal in te zetten.

De mogelijkheden van peilgestuurde drainage wordt momenteel op praktijkschaal in diverse gebieden in hoog Nederland onderzocht. Waar nodig moeten beregeningsverboden uit oppervlaktewater worden afgekondigd, bijvoorbeeld om onherstelbare ecologische schade in natuurlijke wateren te voorkomen. Omgekeerd zijn bijvoorbeeld in Brabant ontheffingen verleend om tijdelijk beregening uit grondwater op grasland toe te staan. Het mag duidelijk zijn dat het vinden van de optimale waterverdeling en toedeling een complexe zaak is. Bij twijfel dus altijd bellen met het waterschap!

In 2008 heeft oud minister Cees Veerman geadviseerd om de veiligheid tegen overstromingen én de zoetwatervoorziening van Nederland voor de komende eeuw te bestendigen. Daarvoor loopt het project Deltaprogramma, waarin efficiënt watergebruik op de lange termijn (tot 2050 en 2100) een speerpunt is.

Op de korte termijn is de zoetwatervoorziening nog geen acuut probleem. Maar als we niets doen kan dat in de toekomst wel ontstaan. Daarnaast moeten we nagaan of de landbouw en andere watergebruikers efficiënter van het water gebruik kunnen maken. ’More crop per drop’ heet dat in internationale termen. Het is goed dat we daarover met alle belanghebbende partijen de komende jaren goede afspraken maken en tot duurzame maatregelen komen.

Peter Glas is voorzitter van de Unie van Waterschappen

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.