Boerenblog

1260 x bekeken 7 reacties

Koeien en schurken (12)

De kalveropfok is een drama, maar wel snel te verbeteren. Kalveren in iglo’s buiten zetten doet wonderen.

Het ging met veel razen, vloeken en tieren, maar elke morgen kwam de directeur toch even de stal in. Dat maakte mijn werk een stuk makkelijker. Als ik met hem rondging en zei dat iets veranderd moest worden, brulde hij er op los en gebeurde het snel. Bovendien ging het gewoon elke dag beter met alles. De koeien vraten veel meer van het betere voerrantsoen en er bleef er geen een meer in de boxen achter als ze naar de melkstal moesten. Zijn specialisten hadden de directeur gezegd dat als koeien moeilijk lopen, je ze beter eenmaal daags kunt melken. "Is dat echt zo?" vroeg hij mij. "Ja", zei ik. "Dat is veel beter. Dan hoef je geen kaasfabriek meer te bouwen, want dan heb je kaas direct uit de uiers van die koeien. Na twee dagen al, want dan hebben ze een gigantische mastitis." Dat was het einde van eenmaal daags melken.

Kalveropfok moet niet zo

Omdat ik de koeien zo snel mogelijk weer op de rit wilde hebben, was ik elke dag voornamelijk bezig met bekappen. Er zouden namelijk in korte tijd heel veel dieren afkalven. Er stonden dik 100 vaarzen in de afkalfstal. De directeur vroeg me om die reden ook maar eens naar de kalveropfok te kijken, want hij wilde die 100 kalveren wel in leven houden.

Daarom trok ik daar een halve dag voor uit. Het boek Zo moet je kalveren niet opfokken leek daar geschreven. Werkelijk alles wat fout kon gaan, ging fout. Koeien die tegen kalven stonden, gingen naar een aparte box op stro. Kalveren werden na de geboorte niet drooggewreven. Omdat de koe zelf slap is, stond ze ook niet meteen op. Dus kreeg het kalf niet meteen biest binnen. Dat kon wel een paar uur duren, dus kreeg het kalf de biest te laat binnen om weerstand van op te kunnen bouwen. Je kon er dus op wachten dat het diarree kreeg. En de simpelste handeling, navel ontsmetten, gebeurde ook niet. De koe bleef de eerste vijf dagen met het kalf in een afkalfbox. De koe werd er gemolken, het kalf moest zelf maar zien hoe het zich redde.

Naar buiten ermee

Ik heb de directeur 's avonds uitgelegd dat het wat anders zou moeten, zonder dat het veel moeite kostte. Meteen navel ontsmetten met jodium, meteen met de hand 1,5 liter biest uit de koe halen en met een speenbeker aan het kalf geven. Het kalf zelf droogwrijven met stro. Eenlingboxen buiten zetten, de voorkant uit de wind en het kalf er binnen 12 uur in. Nou, daar had ik wat gezegd. "Dat kan toch niet?", vond de man. "Iedereen zegt dat een kalf warm moet zitten!" "Klopt", antwoordde ik, "maar dan warm en in droge, frisse lucht. En die droge, frisse, tochtvrije lucht is ver te zoeken bij jouw kalveren daar. Dus naar buiten ermee." "Maar het is koud daar", sputterde hij. Ik zei: "Dat is het in Canada ook. Daar is het min 40, de oren en de staart vriezen eraf, maar verder is het kalf daar gezond, zonder longontsteking en zonder diarree."

Je hoorde de directeur bijna denken. Maar ik hielp hem en zei: "Kom op. We zetten vijf hokjes buiten en doen dan de eerste vijf kalveren binnen 12 uur naar buiten. Dan kijken we het een week aan. Ik ben dan nog hier, je kunt me uitschelden als ik ongelijk heb."

Zo gezegd, zo gedaan. De volgende morgen gingen drie kalveren die net iets ouder waren dan 12 uur naar buiten en tegen de avond nog twee. Ook liet ik alle melk voor kalveren binnen en buiten eerst opwarmen tot 40 graden en dan direct aan de kalveren geven. Verder zouden de medewerkers de pasgeborenen droogwrijven, direct biest geven en de navels ontsmetten, beloofde het hoofd kalververzorging. Vergeet het maar. Niet één navel bleek de volgende dag ontsmet, geen een kalf drooggewreven en ook die biest was twijfelachtig bij de controle. Dus ik weer in discussie. Daarna ging het een dagje goed, een dagje weer mis en zo verder. Ik werd er gek van.

Alle boxen buiten

De kalveren in de buitenlucht deden het prima. Ze waren lekker vrolijk en zaten mooi in de haren, vrij van diarree en longontsteking. Ik zag zelfs op een middag ineens alle eenlingboxen buiten staan en vroeg me af wat het baasje nu ging doen. Maar ik liet het geworden. Elke dag kwamen er meer kalveren buiten en een paar dagen voor ik wegging waren de medewerkers met de hand van lokaal materiaal zelf kalverboxen aan het maken. Er stonden toen al minstens 30 kalveren buiten.
Omdat de temperatuur overdag al twee dagen boven het vriespunt kwam, met zon, legde ik de voorkant van de hokken na de middag open, zodat de kalveren het niet te heet zouden krijgen. 's Nachts deed ik wel weer het doek ervoor, want dan daalde de temperatuur tot min 15 met harde wind.

Blijven controleren

Dat succes met de kalveren was in enkele dagen bereikt, en ik merkte dat de directeur ermee in zijn nopjes was. Hij werd echt vriendelijk en maakte zelfs een grap waar we samen om lachten. Velen hadden die man nog nooit in hun leven echt zien lachen. En wat ik ook vroeg, hij bulderde even en het gebeurde direct. Nou ja, zo lang hij er was. Dus aan mij en het meidje de schone taak om alles te blijven controleren tussen al ons andere werk door.

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Han

    Bert weer eens duidelijk een voorbeeld van wie snel succes wil moet "Top down" werken. Je verhaal staat bol van bekende resultaten. Ben je binnen gezichsveld gaat het goed, ben je niet in de buurt, vallen de kalveren van ellende om, omdat de afgesproken protocollen worden vergeten. Eén ding is zeker jij haalt succes op deze bedrijven en nu maar hopen dat het na vertrek ook goed blijft gaan.

  • no-profile-image

    ed bakker

    Bert je hebt gelijk ik heb hier zo'n 20 jaar terug zelf die kalf hutten verkocht ,en bij -35 c blijven de kalveren gewoon buiten eerst was dat toen wel een beetje schrikken voor de boeren maar nu vind iedereen dat heel gewoon om ze ook bij heel strenge vorst buiten te laten met regel matig voldoende nieuw droog stro Het blijkt ook dat kalveren zo opgegroeid tot 10cm groter worden dan kalveren die binnen gebleven zijn

  • no-profile-image

    W Geverink

    Zolang de kalveren droog zijn en droog en uit de wind kunnen liggen is strenge vorst geen probleem. Ik had een calfbox waar vleesveekalveren in opgedroogd en opgewarmd konden worden na de geboorte als de temperaturen ver onder nul waren. Het is een kast met een rooster 20 cm van de bodem waar een electrisch kacheltje er warme lucht onder blaast. Bovenin zitten gaten zodat er wat trek ontstaat en het kalf geen ademnood krijgt. Die dingen werken super goed. Zodra het kalf opgedroogd is gaat het weer terug bij de moeder die het kalf meteen gaat likken... Dan is er kans dat stukken van de oren en de staart er alsnog af vriezen. Feit is dat kalveren buiten gezonder zijn dan binnen.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Bert, ge bent een specialist!!!, ge weet hoe het moet!!!... Kalveren droog maken na de geboorte, navel ontsmetten enzovoort, ach ja met weinig moeite kan men zo veel bereiken!!!... Maar die mentaliteit hé. Gelukkig kunt ge de directeur nog stapje voor stapje bekéren, het ziet er naar uit dat ge het toch gaat winnen, proficiat!!!... groetje's piet.

  • no-profile-image

    jos

    het verbaaste me dat je er van uit ging dat ze de navels zouden ontsmetten, maar na al die rare praktijken van die specialisten verbaast het mij helemaal niks dat ze dat niet deden. ik lees veel vooruitgang op het bedrijf ben blij voor die koeien en nou maar hopen dat het goed gaat.
    bert fantastisch werk !!!
    ik denk dat alle lezers dat met mij eens
    zijn.

  • no-profile-image

    Charly's Devil

    Jouw verhaal over de kalveropfok doet me teruggaan naar de eindjaren 70 beginjaren 80. Een boer in mijn werkgebied vertelde terloops dat zijn jongvee in de oude schuur was gehuisvest. En de melkkkoeien in de nieuwe ligboxenstal. De kalveren stonden in de bedompte oude standstal van de melkkoeien. Vanaf januari kreeg hij elk jaar problemen met de gezondheid van de kalveren. Hij had ooit een meer dan half dood kalf in de koude schuur gelegd tussen een paar pakken stro. Dat kalf was met een dag opgeknapt. Dat zette mij aan het denken. Opvallend was dat allerlei melkveebedrijven in Brabant inderdaad de oude standstal van de melkkoeien gebruikten als jongveestal. Tijdens mijn stage vanuit Horst was ik ook een weekje nieuwsgierig aagje geweest bij de gezondheidsdienst in Boxtel. Daar had ik geleerd dat zieke kalveren met de dood tot gevolg vooral vanaf januari werden binnengebracht voor onderzoek. En dan met name tijdens mistige dagen.
    Simpel als ik ben, combineerde ik 1 plus 1 is 2. Van mijn collega's hoorde ik dat openfrontstallen voor het melkvee zeer gezond was voor het melkvee, maar hard voor de melkveehouder.
    Uiteindelijk adviseerde ik om de kalveren maar in een openfrontstal te huisvesten. Dat leidde tot een storm van protest uit een totaal onverwachte hoek: De gezondheidsdienst voor Dieren in Boxtel. De heer Remmen senior was het daarmee niet eens. Het zou voor de darmwerking niet goed zijn. Gelukkig kwam ing. P. Heemskerk niet lang daarna met de buitenbox voor de kalveren. En zo is het toch allemaal goed gekomen.
    Op het ouderlijk bedrijf had ik geadviseerd om de mechanisatie maar buiten de loods te zetten en een paar groepsboxen in het stro te maken voor de kalveren die werden aangehouden voor de voortplanting. De stierkalveren konden dan in de ligboxenstal worden gehouden tot de handelaar ze kwam halen voor de markt. Het stof waaide even hoog op, maar het was snel gaan liggen toen de kalveren niet meer ziek werden.
    Ach ja, het leven is leuk. Geniet ervan Bert.

  • no-profile-image

    Bert

    Charly`s Devil. Ja zo is het met allemaal gegaan in de 70 jaren in Nl en er buiten.Dat de kalveren uit de bedompte hoeken moesten en naar buiten. Was zeker heel vreemd in begin.Zelf heb ik het ook mee gemaakt en vond het maar niks dat ze daar zaten koud.Maar ja het bewees zich inderdaad zich zelf dat er gewoon niks beters was.
    Groeten

Laad alle reacties (3)

Of registreer je om te kunnen reageren.