Redactieblog

182 x bekeken 1 reactie

Burgerinitiatief: veel aandacht, weinig effect

Een burgerinitiatief stond aan de wieg van de maatschappelijke discussie over megastallen. Burgerinitiatieven zijn een mooi middel om zaken op de politieke agenda te zetten. Maar het leidt zelden tot een politiek besluit.

De burger bepaalt de politieke agenda. Als dat niet indirect gebeurt via de volksvertegenwoordigers in de Tweede Kamer, is het sinds 2006 mogelijk om een burgerinitiatief in te dienen. Na een motie van Niesco Dubbelboer van de PvdA in 2003 werden de voor- en nadelen van een burgerinitiatief onderzocht voor een landelijk burgerinitiatief, nadat dit op gemeentelijk, provinciaal en Europees niveau al mogelijk was. Het burgerinitiatief zou bijdragen aan het verkleinen van de afstand tussen de politiek en de burger.

Een burgerinitiatief is een politiek voorstel dat een kiesgerechtigde, met ondersteuning van 40.000 handtekeningen, kan indienen om een bepaald onderwerp op de agenda van de Tweede Kamer te zetten. Het initiatief moet betrekking hebben op het beleid en mag niet in strijd zijn met de grondwet In totaal zijn er sinds 2006 tien landelijke burgerinitiatieven geweest.

Het eerst landelijke burgerinitiatief ging in mei 2006 over Rookvrije Horeca, gevolgd door initiatieven over onder andere horecasluitingstijden, 'Stop fout Vlees', een verbod op consumentenvuurwerk, veranderingen van de donorregistratie en verhoging van de AOW-bijdrage. Van de tien voorstellen werden zes initiatieven afgewezen. Niet omdat ze niet voldeden aan de benodigde 40.000 handtekeningen, maar omdat het onderwerp in de twee voorafgaande jaren al besproken was in de Kamer. Een kamermeerderheid van PVV, PvdA, GroenLinks, D66 en SP willen deze regeling nu versoepelen, om de burger meer te betrekken bij de politiek.

Het burgerinitiatief is een nobel middel: het geeft de burger gereedschap om een standpunt op de politieke agenda te zetten. De vraag is echter of dit ook tot resultaten leidt. Zoals gezegd: zes van de tien initiatieven werden afgewezen. De andere initiatieven, waaronder het initiatief 'Stop fout vlees' van Milieudefensie worden wél in de Kamer besproken, maar leidde niet tot direct resultaat. Het initiatief werd verworpen omdat alleen Groenlinks, PvdD en D66 voor stemden. De burgerinitiatieven voor betere diagnose- en behandelmethoden voor de ziekte van Lyme, verhoging van het AOW-bedrag en het toestaan van euthanasie aan ouderen zijn nog in behandeling. Deze initiatieven werden vorig jaar en dit jaar ingediend.

Bij provinciale burgerinitiatieven, zoals de 'Hartenkreet voor natuur en landschap' in Gelderland over zorgvuldig natuurbeleid ondanks de bezuinigingen en het 'Stop Veefabrieken' in Utrecht, lijkt eveneens weinig nieuws op de politieke agenda te verschijnen. Het gaat veelal over onderwerpen die vroeg of laat toch besproken zouden worden omdat ze de aandacht vragen.

Na een aantal jaar burgerinitiatieven kan geconcludeerd worden dat het niet vaak leidt tot politieke besluitvorming. Iets dat de indieners uiteindelijk wel als doel hadden. Maar de onderwerpen staan wel op de kaart. Er wordt in de politieke arena én op straat over gesproken. En af en toe, zoals bij het Brabantse burgerinitiatief Megastallen Nee, komt het tot een besluit waar de indieners op gehoopt hadden. In Brabant leidde het tot een verbod op grootschalige veebedrijven.



Eén reactie

  • no-profile-image

    laat vooral de burger NIET stemmen over iets waar ze geen verstand van hebben, anders weet ik nu de uitslag al

Of registreer je om te kunnen reageren.