206 x bekeken 1 reactie

Slopen of bouwen, dat is de vraag

Het kabinet wil fors bezuinigen op de aanleg van de Ecologische Hoofdstructuur. Kamer, provincies en Brussel kijken kritisch mee. "Leg de samenleving maar uit welke soorten moet verdwijnen."

Wie in de Tweede Kamer over natuur begint, heeft geheid ruzie. De afgelopen jaren gaf de aanleg en inrichting van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) al geregeld aanleiding voor verhit debat, maar sinds het nieuwe kabinet heeft aangekondigd tot 2013 een slordige 600 miljoen euro hierop te bezuinigen, zijn de verhoudingen tussen voor- en tegenstanders flink verslechterd. Woensdag kruisten parlement en staatssecretaris Henk Bleker (landbouw) opnieuw de degens over dit heikele onderwerp en het ging er zoals gebruikelijk hard, en bij vlagen zelfs emotioneel, aan toe.

De PVV is het meest kritisch op het natuurbeleid. Volgens Kamerlid Richard de Mos is de EHS ’een fuif voor planologen, ecologen en cultuurtechnici’, bedacht achter een tekentafel in de grachtengordel. ”Ik hoop tijdig een ecoduct te vinden als ik straks op de vlucht moet voor de boze wolf, die de Nederlandse grens met rasse schreden nadert”, zei hij in het debat. ”De tijd dat Staatsbosbeheer & Co ons het bos in stuurden, moet afgelopen zijn.”

De Mos vindt, met het kabinet, dat aankoopsubsidies moeten worden stopgezet en de nadruk dient te liggen op beheer door boeren en particulieren. Regeringsfracties CDA en VVD drukten zich iets minder plastisch uit, maar steunen die lijn volledig.

Links vreest echter dat Bleker het kind met het badwater weggooit. D66, Groenlinks, Partij voor de Dieren en SP stellen dat door in het zicht van de haven de geldkraan dicht te draaien – de EHS moet in 2018 zijn afgerond – eerdere investeringen nutteloos worden. Als gebieden niet worden afgemaakt en met elkaar verbonden, dragen zij nauwelijks bij aan het herstel van de biodiversiteit. Esther Ouwehand (PvdD) tegen Bleker: ”Als je zo stoer wilt zijn naar de boeren, leg dan ook uit aan de samenleving wat er allemaal gaat verdwijnen.”

De staatssecretaris vindt dat de tegenstanders van zijn beleid erg overdrijven. Sinds begin jaren 90 is er bijna 15 miljard geïnvesteerd, hield hij hen voor. ”Het kabinet wil daar nu een half miljard op bezuinigen. In dat perspectief moet u het ook zien.”

De suggestie om in plaats van de EHS te verkleinen de einddatum op te schuiven, verwerpt hij. Volgens hem zijn de soorten waar Ouwehand op doelt beter af met een compact en afgerond, dan met een groot maar incompleet natuurnetwerk. Bovendien, zo benadrukte hij, houdt Nederland zich aan de internationale natuur- en milieu-afspraken, zoals de Vogel- en Habitatrichtlijnen.

Van dat laatste is zeker niet iedereen overtuigd. Want behalve een kleinere EHS wil Bleker ook een soepeler omgang met Natura 2000. Een recente brief van de Europese Commissie en rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving tonen aan dat Brussel geen gemarchandeer met de natuurregels accepteert. Indien Bleker zijn plannen op dit gebied doorzet, kan dit dus leiden tot een confrontatie. ”Voor de EU is er dan maar één oplossing”, zei Ouwehand. ”Inbreukprocedures. En die kosten bakken met geld.”

Urgenter dan een eventuele juridische strijd is de botsing in eigen land met de provincies. De uitvoering van de EHS is in grote mate gedereguleerd en dus zijn het de regionale overheden die nu op de blaren moeten zitten. Bleker voert hierover maandelijks overleg met koepelorganisatie IPO en hoopt half juni een akkoord te kunnen sluiten.

Centraal in die besprekingen staat de brief die Bleker in oktober aan de provincies stuurde. Daarin zei hij nieuwe verplichtingen tot aankoop of beheer voorlopig niet te financieren.

Maar wat is nu precies nieuw? Beide partijen denken daar heel verschillend over. Twee maanden geleden tikte de staatssecretaris de provincies op de vingers door te stellen dat zij voor bijna 1 miljard euro te veel aan natuur- en plattelandsverplichtingen zijn aangegaan. Over de helft van dat bedrag voeren zij nog strijd.

De Kamer is niet gerust op een goede uitkomst. CDA’er Ger Koopmans gaf Bleker een lange lijst van elementen die volgens hem deel moeten uitmaken van een akkoord, waaronder de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS). Indien Bleker daaraan wil voldoen, is vertraging bijna onontkoombaar. Eerder gaf hij aan niet zeker te weten of hij de PAS wel tot een goed eind kan brengen. Stientje van Veldhoven (D66) vroeg de staatssecretaris de conceptversie te laten doorrekenen en deze daarna ter beoordeling naar het parlement te sturen.

Gaan we slopen of bouwen, zo vatte SP’er Henk van Gerven aan het einde van het debat het dilemma samen. Bleker is het met die voorstelling niet eens. Hij sloopt niets, vindt hij, maar veel gebouwd wordt er ook niet; het is tijd om de EHS af te ronden.

Aan de Kamer zijn dergelijke subtiliteiten nu niet besteed. ”Werkelijk onbeschaamd”, somberde Ouwehand. ”Eindelijk nadert dit feestje der ecologen zijn einde”, juichte De Mos.

Educatie
Over de bezuinigingen op de EHS zijn de verschillende fracties in de Tweede Kamer het hartgrondig oneens, maar kennis van natuur vinden zij allemaal hoe dan ook van belang. Nagenoeg alle partijen riepen Bleker woensdag op om te komen met een goede regeling voor natuur- en milieu-educatie.

Volgens de Kamerleden is het essentieel dat kinderen al vroeg bewust worden gemaakt van hun leefomgeving en de herkomst van voedsel. Dat melk van koeien komt en bijen honing produceren, is namelijk lang niet bij alle kinderen bekend.

Eerder kondigde de staatssecretaris echter aan de Regeling Draagvlak Natuur (RDN), waaruit dergelijke programma’s worden betaald, af te schaffen. De Kamer vindt dat betreurenswaardig en wil dat Bleker alsnog de portemonnee trekt.

Volgens PVV’er Richard de Mos moet kennis van de natuur bovendien een verplicht onderdeel worden van de citotoets en het curriculum op de Pabo. Veel partijen steunen dit.

Dat laatste kon Bleker evenwel niet toezeggen, daar gaat zijn onderwijscollega minister Marja van Bijsterveldt over. Maar voor milieu- en natuureducatie blijft geld beschikbaar, bezwoer hij; in 2012 wordt een volwaardige opvolger van de Regeling Draagvlak Natuur opengesteld.

Hoe die regeling er precies gaat uitzien en hoeveel geld daarvoor beschikbaar wordt gesteld is nog ongewis, maar volgens de staatssecretaris zal er sprake zijn van ’continuering van beleid’.

Eén reactie

  • no-profile-image

    Het is niet de vraag of er soorten moeten verdwijnen,maar wel dat soorten die veel maatschappelijke overlast veroorzaken in toom moeten worden gehouden.Het is triest dat een paar kleine linkse fracties dat niet inzien!

Of registreer je om te kunnen reageren.