107 x bekeken

Nederland en Polen eens over GLB-menu, maar rekening blijft twistpunt

Nederland en Polen zitten ‘vrijwel op één lijn’ over de hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Met dat opmerkelijke bericht trad het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie deze week naar buiten.

Opmerkelijk, omdat de Poolse landbouwminister Marek Sawicki nog geen drie maanden geleden hard uithaalde naar de westerse lidstaten die volgens hem een te behoudende koers voorstaan. Hoe kan dit?

Centraal bij de onderhandelingen over het GLB na 2013 is de verdeling van het budget. Frankrijk en Duitsland willen dat er zo weinig mogelijk geld wegvloeit naar de nieuwe lidstaten, terwijl deze juist een groter deel van de koek proberen te bemachtigen. Nederland heeft aangegeven de voorstellen van het kamp Parijs-Berlijn grotendeels te steunen. Wat betreft de budgetdiscussie neemt staatssecretaris Henk Bleker (landbouw) naar eigen zeggen een middenpositie in; hij ziet zichzelf als bruggenbouwer.

Ook de wijze waarop het geld mag worden uitgegeven, is een twistpunt tussen west en oost. De oude lidstaten pleiten voor een zo groot mogelijke eerste pijler (inkomenssteun), vooral om verplichte co-financiering te voorkomen. Polen hoopt juist op een omvangrijke tweede pijler (plattelandssteun). Voor renationalisatie van het landbouwbeleid is Sawicki niet bang. Want waarom zouden de lidstaten niet samen kunnen afspreken de co-financiering te schrappen?

In Warschau spraken Bleker en Sawicki anderhalf uur over deze twee onderwerpen. Uit de mededeling van het ministerie moet blijken dat de bewindslieden het over het laatste punt eens zijn geworden. Zij pleiten voor wat zij een ‘menukaart voor het landbouwbeleid’ noemen. Op basis hiervan kunnen lidstaten zelf beslissen of zij de toegewezen gelden willen gebruiken voor bijvoorbeeld dierenwelzijn, innovatie, of concurrentiekrachtversterking. “Je kunt dus een vier- of vijfgangenmenu eten, maar ook een tapasmaaltijd met tien kleinere gerechtjes is mogelijk”, aldus Bleker. Het gaat in dit geval om doelgerichte betalingen die bovenop een basispremie kunnen worden uitgekeerd.

Over het tweede, belangrijkste punt lopen de inzichten echter nog ver uiteen. Bleker stelt begrip te hebben voor de wens van de nieuwe lidstaten een groter deel van het budget te ontvangen. Maar dat moet dan wel ‘fair en redelijk’ zijn, zei hij na afloop van de besprekingen. Hij voegde daar aan toe dat Nederland en Polen het niet altijd eens zijn over wat dit precies inhoudt. En: “Uiteindelijk moeten wij met 27 ministers een politieke deal kunnen sluiten.” Dat klinkt toch niet bepaald als ‘vrijwel op één lijn’.

De conclusie dat de twee landen er zo goed als uit zijn, is daarmee vooral een staaltje van ‘wishful thinking’. De menukaart samenstellen is één ding, bepalen wie de rekening betaalt is van een geheel andere orde. Dat is jammer, want een akkoord tussen Den Haag en Warschau had de onderhandelingen over het GLB in een stroomversnelling kunnen brengen. Bleker zelf heeft zich de afgelopen maanden herhaaldelijk beklaagd over de trage voortgang van de gesprekken. Niettemin lijken de uitkomsten van de ontmoeting erop te wijzen dat de scherpe kantjes van de tegenstellingen zijn verdwenen. En dat is hoe dan ook goed nieuws.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.