Redactieblog

396 x bekeken

'Verbod op swill zorgde voor grootste slag'

André Bianchi is directeur van het Centraal Veterinair Instituut (CVI) van Wageningen UR. Het CVI is naast kenniscentrum op het gebied van dierziekten ook referentielaboratorium.

Hoe groot is de kans op een nieuwe uitbraak van mond- en klauwzeer?
”De kans op een nieuwe uitbraak van MKZ is klein. Dat komt doordat Nederland en de omliggende landen vrij zijn van MKZ. Sinds het vaccinatieverbod van 1990 zijn er twaalf uitbraken geweest in Engeland, Nederland en in Zuid-Europa.”

In Turkije komt MKZ nog veel voor. Recent waren er grote uitbraken in Azië. Is dat een risico?
”Het MKZ-virus verspreidt zich het best direct van dier op dier, en daarna via transport van dieren of via mensen die direct contact hebben met dieren. Reizigers uit Turkije of Zuid-Korea komen vrijwel nooit op veebedrijven. Zeker met een lange vliegreis is de kans op virusoverdracht klein.”

Wat is het grootste risico voor infectie met MKZ?
”Veel infecties zijn veroorzaakt via swill. Het verbod op swill (voer van voedselafval, red.) is de grootste slag geweest in het verminderen van het MKZ-risico. Swill voeren gebeurde nogal eens clandestien. Met de huidige moderne varkenshouderij is het risico dat in Nederland nog clandestien swill wordt gevoerd klein. Het is economisch ook niet meer aantrekkelijk, omdat de dieren op een heel nauwkeurig voerschema zitten.”

Er is ook weleens virus uit een laboratorium ontsnapt. Is dat ook een risico?
”Vrijwel alle lidstaten hebben een laboratorium waar gewerkt wordt met MKZ-virus. Hiervoor zijn de eisen heel streng. Bij laboratoria zijn de hoeveelheden virus heel klein. Bij vaccinproducenten of onderzoeksinstellingen met dierproeven is meer virus aanwezig. De eisen aan deze instellingen zijn heel strikt.”

Kan mond- en klauwzeer op dezelfde manier het land binnen komen als in 2001?
”Ja. Insleep via de invoer van besmet vee kan opnieuw gebeuren. Veetransport is het grootste risico voor de insleep van dierziekten. Veehandel is echter heel belangrijk voor de Nederlandse economie. De enige manier om het risico op insleep via deze weg écht tegen te gaan, is het stilleggen van de handel. De alertheid op ziekteverschijnselen op verzamelplaatsen is vergroot. Ook zijn de controlesystemen voor veetransport in Europa verbeterd. Aan de buitengrens van de EU is bovendien controle op MKZ.”

Is het CVI voorbereid op een uitbraak van MKZ?
”Ja. Het draaiboek ligt klaar en de tests zijn beschikbaar. We hebben veel uitbraken van dierziekten gehad; vogelpest, blauwtong en Q-koorts. Voor een laboratorium is de werkwijze vrijwel gelijk.”

Gaat het CVI nu anders te werk dan in 2001?
”We hebben nu voor vrijwel alle infectieziekten een PCR-test. Die toont aan of er DNA van een virus in het monster zit. Met deze test kunnen we binnen 24 uur aantonen of een dier besmet is of niet. Dat is veel sneller dan de viruskweek die we in 2001 gebruikten. Toen kon het wel enkele dagen duren.”

Biedt dat veel winst in de bestrijding?
”In de bestrijding niet zozeer, omdat je daarbij uit gaat van klinische verschijnselen van het dier. Bij dieren die verschijnselen vertonen wacht je niet op een testuitslag voordat je maatregelen neemt. Het geeft vooral winst als je een bedrijf snel vrij van MKZ kunt verklaren, bijvoorbeeld bij een verdenking.”

Zijn er jaarlijks veel verdenkingen van MKZ?
”We testen jaarlijks tientallen monsters bij verdenkingen van ernstige besmettelijke ziektes als vogelpest, varkenspest en MKZ. Het aantal MKZ-verdenkingen is hierbij heel beperkt. Tijdens de uitbraak van MKZ in Engeland in 2007 nam het aantal verdenkingen in Nederland ook toe. Daaruit blijkt dat iedereen alert is.”

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.