671 x bekeken

'Illegale acties hebben hun langste tijd gehad'

Campagneleider Robert Molenaar van de Anti Dierproeven Coalitie is hét gezicht van dierenactivisme in Nederland. Hij was zelf ooit betrokken bij het loslaten van nertsen en zijn organisatie wordt in verband gebracht met harde, illegale acties. “Dat was niet de beste manier om dierenleed te laten zien.”

Politiek bedrijven behoorde niet tot zijn repertoire. ”Dat laat ik aan anderen over”, placht dierenactivist nummer één Robert Molenaar tot voor kort te zeggen. Maar het kan verkeren, want vorige week werd de campagneleider van de Anti Dierproeven Coalitie (ADC) ontvangen door de Tweede Kamer.

Twee jaar is hij bezig geweest met het ophalen van 57.000 handtekeningen tegen experimenten met honden en katten, voldoende voor een burgerinitiatief. Spijt van illegale acties heeft hij niet, maar politiek succes in België en warme belangstelling van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) hebben hem doen beseffen dat het ook anders kan, en moet.

Reputatie

Het gesprek heeft plaats in een brasserie aan het Haagse Plein. Molenaar, slank, kaal en vriendelijke oogopslag, laat zijn wijsvinger over de menukaart gaan en houdt even stil bij de gerechten met de letter V erachter. ”Er is veel veranderd sinds ik ben begonnen”, zegt hij. ”Tien jaar geleden was vegetarisme nog lang niet vanzelfsprekend. Nu is dat volstrekt normaal.” Niettemin zal hij hier niet snel gaan eten; Molenaar is veganist.

De ADC, een afsplitsing van Respect voor Dieren (RvD), heeft geen beste reputatie. Met naar eigen zeggen ’legale, maar gedreven’ campagnes is de organisatie de schrik van dierproevencentra, wier werknemers zich niet zelden geïntimideerd voelen door protestmails, of rouwkransleggingen.
In een twee jaar geleden verschenen rapport schrijft de AIVD dat bij RvD en ADC activisme en extremisme door elkaar heen lopen. In het publieke domein worden acties binnen de grenzen van de wet gevoerd, maar tegelijkertijd voeren leden ondergronds ’heimelijke en gewelddadige acties’.
”De AIVD heeft ons enorm teruggeworpen”, zegt Molenaar, die in 2001 zelf een aantal maanden vastzat in Denemarken voor het loslaten van nertsen. ”Maar daar hebben wij onze lessen uit getrokken. Nog beter dan voorheen trekken wij de vrijwilligers die wij binnenhalen goed na en leggen hun onze actiemethoden uit. Dat heeft zijn vruchten afgeworpen.”
Toch zijn rotte appels niet altijd te voorkomen. Molenaar verwijst naar de ADC-actievoerder die bekendstaat als de Vegan Streaker en vorig jaar 265 dagen gevangenisstraf kreeg opgelegd wegens het loslaten van 2.500 nertsen.

Dus iemand met de intentie illegale activiteiten te ontplooien, komt er bij u niet in?
”Dan ben je niet welkom bij de ADC. Dit soort acties hebben hun langste tijd gehad. Er is geen publieke steun voor en bovendien zijn er voldoende andere tools waardoor illegale acties volstrekt overbodig zijn geworden. Met één druk op de knop kun je via Facebook 20.000 mensen bereiken. Er zijn zoveel manieren om ons verhaal te vertellen, het is tijd voor een professionele aanpak.”

U richt zich nu op de politiek. Dat is niet bepaald de snelste weg. Als uw burgerinitiatief al wordt behandeld, zal het zeer waarschijnlijk niet tot wetgeving leiden.
”Dat verwacht ik ook niet. Het is jammer dat we geen beelden kunnen brengen van een hond die een jaar lang aan experimenten is blootgesteld. Wij zouden dan undercover moeten gaan en dat is niet zo gemakkelijk. In andere sectoren waar dieren worden gebruikt, bijvoorbeeld de veehouderij, is er meer openheid.”

Niet alleen de hete adem van de AIVD vormde de wal die het schip heeft doen keren, ook behaald succes met mildere actiemethoden droeg bij aan de verandering van strategie. In 2008 besloot België mede als gevolg van een ADC-campagne dat sigarettenfabrikant Philip Morris zijn laboratorium in Leuven proefdiervrij moest maken.
”Dat is voor mij een eye-opener. De primaire verantwoordelijkheid ligt natuurlijk bij de bedrijven zelf, en die spreken wij daar ook op aan. Maar het zou naïef zijn de politiek links te laten liggen.”

Hoe kijkt u terug op uw eigen actieverleden? Er ligt een wetsvoorstel voor een verbod op de nertsenfokkerij, dat waarschijnlijk door een meerderheid wordt gesteund.
”Daar heb ik natuurlijk zelf ook over nagedacht. De afgelopen tien jaar is het aantal nertsen meer dan verdriedubbeld. In hoeverre hebben dat soort acties dan effect gehad? Terugblikkend denk ik het niet de beste manier was van het laten zien van het leed.”

Heeft u daar dan spijt van?
”De intentie was dezelfde als vandaag de dag. Ik sta ervoor dat dieren geen gebruiksvoorwerpen zijn. Alleen de methode die wij nu toepassen is veel sympathieker én effectiever. Veel dierenrechtenorganisaties hebben de politiek te lang genegeerd.”

Dierenactivisme richt zich op proefdieren en bont, niet op de intensieve veehouderij. Hoe kijkt u naar boeren?
”Elk individu is zelf verantwoordelijk voor wat hij doet, dus ook boeren. Als jij een megastal wilt bouwen, kun je niet zeggen dat je daartoe gedwongen wordt door de consument. Tegelijkertijd moeten consumenten die hun karbonaadje willen eten zich wel realiseren medeverantwoordelijk te zijn voor het lijden van dieren. En hetzelfde geldt voor de politiek. Iedereen heeft zijn eigen verantwoordelijkheid.”

Voor iemand die zich dierenleed aantrekt zoals Molenaar, en het bestrijden daarvan als een plicht voelt, moet het leven soms frustrerend zijn; stenen des aanstoots zoals dierproeven, intensieve veehouderij en bontkragen zijn dagelijkse werkelijkheid. Toch is hij niet somber gestemd. ”Over vijftig jaar is de samenleving veel diervriendelijker, daar ben ik van overtuigd.”

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.