Redactieblog

503 x bekeken

Geen mens wil stalbranden, maar hoe voorkom je ze?

Jaarlijks vinden in de veehouderij duizenden dieren de dood bij stalbranden. Berichten daarover in de landelijke media leiden vanwege het dierenleed vaak tot grote ontzetting. Iedereen wil stalbranden voorkomen, maar hoe dat geregeld moet worden is niet eenvoudig. Het ministerie van ELI wil nog voor de zomer met een plan van aanpak komen.

Branden in stallen wil iedereen voorkomen. De manier waarop dat geregeld kan worden, is nog niet zo eenvoudig. René Hagen, lector brandpreventie bij het Nederlands Instituut voor Fysieke Veiligheid (NIFV) constateert dat veiligheid van vee niet eenvoudig onder de bestaande regels kan worden geschoven.

”Is het een probleem op het gebied van brandveiligheid, dierenwelzijn, economie of wetgeving?”, vraagt hij zich openlijk af tijdens een symposium over brand in veestallen van NIFV. ”En dan is het ook nog de vraag of er werkelijk een probleem is, of dat we het beleven als een probleem.”
Wakker Dier heeft becijferd dat er dit jaar door acht stalbranden 89.766 dieren zijn omgekomen. Dat is in absolute zin veel, maar procentueel is het relatief laag. Uit onderzoek van studenten van Hogeschool Van Hall Larenstein blijkt dat er in de periode van 2005 tot en met 2009 in totaal 900 branden zijn gemeld op veebedrijven. Bij 153 branden kwamen dieren om.

Wakker Dier voert sinds vorig jaar actie voor de brandveiligheid van vee. Ze doen dit door aandacht te vragen voor de kwestie en via het voeren van proefprocessen. In april zal de Raad van State uitspraak doen in een zaak die Wakker Dier heeft aangespannen. ”We blijven het brandalarm luiden zolang er niets gebeurt”, zegt Hanneke van Ormondt van Wakker Dier. Binnenkort verwacht de organisatie met een brandweerwagen naar de Tweede Kamer te gaan om daar de handtekeningen die ze heeft verzameld te overhandigen.

De belangenorganisatie zou graag het bouwbesluit uitbreiden met regels voor de veiligheid van vee.” In de huidige bouwregels passen dit soort regels niet”, redeneert Hagen. In het bouwbesluit zijn regels opgenomen, gericht op de veiligheid van de mens, de beheersbaarheid van de brand en bescherming van belendende gebouwen. Het beschermen van dieren in een stal valt niet onder deze drie punten, maar toch proberen we dit onder druk van publieke opinie”, aldus Hagen.

Hij is kritisch over de weg die het ministerie heeft gekozen. ELI wil eerst de naleving van de huidige regelgeving gaan inventariseren en handhaven. Het maken van extra regels wil ELI in eerste instantie niet. ”Extra regels zijn een vorm van schijnzekerheid als de bestaande regels al niet worden nageleefd. Daarnaast moeten we ook oog hebben voor de lastendruk”, aldus een woordvoerder van het ministerie. Lector brandpreventie Hagen vindt dit beleid niet passend op dit vlak.

Hagen vindt dat dieren en mensen gelijkgesteld moeten worden als het gaat om brandpreventie. Het enige verschil is dat dieren niet zelfredzaam zijn en mensen wel.

De mogelijkheden

De mogelijkheden om de brandveiligheid van vee te versterken is of via regelgeving of op vrijwillige basis. LTO Nederland pleit voor een combinatie hiervan. ”Op basis van vrijwilligheid zullen vrijwel alle veehouders meedoen. Maar er blijven er altijd die geen maatregelen nemen”, zegt Herman van Ham van ZLTO. Hij verwacht dat besef van het risico tot gedragsverandering zal leiden, waardoor er meer aandacht voor brandveiligheid zal komen.

Uit onderzoek blijkt dat veel branden worden veroorzaakt door werkzaamheden in de stal, kortsluiting of oververhitting van machines. ”Dit zijn allemaal oorzaken die voorkomen hadden kunnen worden”, aldus Madelaine Looije en Michelle van Ravenstein, die voor hun studie onderzoek deden naar stalbranden. Met meer besef van het risico en een gedragsverandering is naar verwachting winst te behalen.

Bij vrijwillige aanpak in plaats van wetgeving is het probleem dat er geen prikkel is: het product uit deze stallen zal niet meer opbrengen. Regelen via strengere regels van verzekeraars lijkt ook lastig: verzekeraars mogen geen afspraken maken over voorwaarden. Individuele verzekeraars kunnen wel afspraken maken met veebedrijven hierover. In de praktijk blijkt dat veebedrijven kritischer kijken voordat ze nieuwe stallen verzekeren dan gemeenten. Gemeenten kijken hierbij alleen naar wetgeving, terwijl verzekeraars ook kijken naar het risico op brand in de praktijk.

Wettelijk mag een brandcompartiment van lichte industrie, waar veehouderij onder valt, maximaal 2.500 vierkante meter zijn. In de praktijk komt het voor dat meer van deze compartimenten dichtbij elkaar worden gebouwd. Wettellijk mag dit, maar verzekeraars zijn niet enthousiast.

Het ministerie van landbouw komt voor de zomer met een plan van aanpak voor de stalbranden. Voorlopig lijkt het erop dat het bouwbesluit niet wordt aangepast, omdat de overheid heeft aangegeven eerst de mogelijkheden te onderzoeken binnen de bestaande regels.

Hans van Mensvoort, van de Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding (NVBR) waarschuwt dat er vooral meer aandacht moet zijn voor preventie. ”De rol van de brandweer verandert ook van bestrijding naar preventie. Dit heeft ook tot gevolg dat de aanrijtijden voor de brandweer langer worden. We komen nog wel, maar niet meer zo snel.”


xmlns:x="urn:schemas-microsoft-com:office:excel"
xmlns="http://www.w3.org/TR/REC-html40">







































































STALBRANDEN

x:str="Aantal branden in veehouderijstallen van 2005 tot en met 2009. ">Aantal
branden in veehouderijstallen van 2005 tot en met 2009.
style='mso-spacerun:yes'> 
aantal aantal branden met aantal
veehouderijtak branden omgekomen vee dieren dood
Rundvee 400 57 1.422
Varkens 240 64 23.724
Pluimvee 110 30 711.934
Bron:
Hogeschool Van Hall Larestein





Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.