Redactieblog

857 x bekeken 5 reacties

Biogassector Nederland staat op klappen

De biogassector in Nederland zit in zeer zwaar weer. Hoge grondstofprijzen, lage energieopbrengsten en strenge regels belemmeren ontwikkeling van de sector. Meerdere vergisters draaien op halve kracht of zijn stilgelegd vanwege de benarde situatie van de ondernemers.

In Nederland hebben 95 ondernemers een vergunning voor een biogasinstallatie. De ontwikkelingen in de biogasbranche gaan de laatste jaren in Nederland erg langzaam. Terwijl in buurlanden veel vergisters worden gebouwd en ontwikkeld, staat Nederland min of meer stil. Ondernemers in deze sector hebben nog nauwelijks geld verdiend. Belemmerende regelgeving en een magere subsidieregeling zijn volgens de Biogasbrancheorganisatie (BBO) de
belangrijkste oorzaak van de problemen. ”Er moet een prikkel komen, anders wordt de sector niet volwassen”, zegt Jan Ovinge van BBO.

”Er zijn op dit moment zelfs vergisters die gedeeltelijk zijn stilgelegd omdat dit financieel aantrekkelijker is voor de ondernemers”, zegt secretaris Eltjo van Marum van BBO. Vergisters kunnen op beperkte capaciteit draaien door de aanvoer van minder producten en het uitzetten van de motoren die het gas omzetten in elektriciteit. ”Soms zetten ze een van de twee motoren stil, of zetten ze de installatie tijdelijk helemaal stil.” Voor het vergistingsproces is het draaien op halve kracht geen bezwaar, maar bij stilzetten moet het vergistingsproces bij opstart weer helemaal op gang worden gebracht, waardoor de schade groot is.

De belangrijkste reden om vergisters stil te zetten zijn de hoge kosten van co-producten in relatie tot de energieopbrengst. ”Toen de biogassector begon in Nederland werd voor glycerine tussen de 50 en 90 euro per kuub betaald. Nu is dat ongeveer 250 euro per kuub”, zegt Van Marum. De hoge prijzen voor agrarische producten spelen hierbij een belangrijke rol. ”Daarnaast is er in Nederland slechts een beperkt aantal stoffen toegelaten om te vergisten. Deze regelgeving, met een positieve lijst voor toegelaten producten, is heel streng. Vorig jaar hebben BBO en LTO een lijst van 21 producten aangedragen die versneld zouden worden toegelaten om vergist te worden. ”Daarvan zijn nog enkele producten over. De rest voldeed niet aan de strenge eisen”, zegt Van Marum.

Als voorbeeld noemt hij bloembollen uit de broeierijen. ”Deze bollen zijn in het broeiproces behandeld met gewasbeschermingsmiddelen, waarvan het effect op de bodem niet is onderzocht. Daarom mag het niet vergist worden, omdat het digestaat wel op de bodem wordt gebracht.” De uitgebroeide bloembollen worden nu naar Duitsland geëxporteerd om daar vergist te worden. ”Daar kijken ze bij vergisters niet naar de productie die ín de vergisters gaan, maar naar het digestaat dat uit de vergister komt. Die moet aan de eisen voldoen en dan wordt minder strikt naar de invoer van de vergister gekeken”, zegt Van Marum.

Duitse controle

Ovinge vindt de Duitse manier van controle beter dan de Nederlandse. ”Daarmee leg je de verantwoordelijkheid daar waar hij hoort: bij de biogasproducent. Als hij iets verkeerds in de vergister stopt en hij moet daardoor de digestaat als afval afvoeren, heeft hij een enorme kostenpost. Via certificering van handelaren en controle van digestaat kan de biogasbranche toch een schone sector blijven. We moeten natuurlijk geen afvalputje worden.” Een ander voorbeeld zijn koekjes. ”Uitgepakte koekjes die niet op tijd verkocht zijn, mogen de vergister wel in, maar koekjes die in de fabriek mislukt zijn en niet ingepakt, mogen dat niet.

Het toevoegen van co-producten staat ook wel eens ter discussie, omdat er producten bestemd voor voedsel worden gebruikt voor energieproductie. Ovinge bestrijdt dit. ”De producten gaan altijd naar die plaats waar ze het meeste opbrengen. Als mais voor voedsel meer opbrengt dan in de vergister, gaat het niet naar de vergister. Er is op die manier geen concurrentie tussen voedsel – en energieproductie”, zegt Ovinge. In Duitsland heeft de opkomst van vergisters geleid tot aanzienlijk hogere maisprijzen en hogere pachtprijzen. De Duitse minister van landbouw wil daarom de teelt van mais voor biogas aan banden leggen. In Nederland is dat volgens BBO niet aan de orde. De biogasbranche is in Duitsland veel groter dan in Nederland.

Biogasproductie kan niet zonder subsidie, zegt BBO. In augustus 2006 trok toenmalig staatssecretaris Joop Wijn onverwacht de stekker uit de Milieukwaliteit Elektriciteits Productie-subsidie (MEP) subsidie. Tientallen boeren die van plan waren een vergistingsinstallatie te bouwen werden gedupeerd. In de plaats van de MEP-regeling werd een nieuwe subsidiemogelijkheid ingesteld om de productie van duurzame energie te stimuleren: de Subsidieregeling Duurzame Energie (SDE). Jaarlijks wordt voor deze regeling een subsidiebedrag vastgesteld per kilowattuur. ”Echter wel op een prijsniveau dat lager is dan de advieskostprijs berekend door ECN”, vult Ovinge aan. De subsidie geldt voor een periode van tien jaar en wordt uitbetaald op basis van de geleverde energie. ”De pioniers in de biogasbranche hebben door opstartproblemen lang niet zoveel energie kunnen produceren dan aanvankelijk de bedoeling was. Het subsdiebudget dat beschikbaar was voor deze ondernemers is lang niet volledig benut”, zegt Van Marum.

In de SDE-regeling wordt uitgegaan van een garantieprijs voor tien jaar. Hierbij wordt de energieprijs aangevuld met subsidie tot een bedrag van € 0,16 per kWh. Als de ’grijze’ energieprijs 6 cent is, is de subsidie 10 cent, als de energieprijs 7 cent is, is de subsidie 9 cent. In de MEP-regeling was sprake van een vaste subsidie van 9,7 cent per geleverde kWh. ”Door de lage energieprijzen van afgelopen jaren zijn met name bij deze bedrijven liquiditeitsproblemen ontstaan.”

Nieuwe subsidieregeling

Het ministerie van Economie, Landbouw en Innovatie (ELI) werkt nu aan een nieuwe subsidieregeling voor duurzame energie, de SDE+regeling. Eind april wordt duidelijk hoe dit er uit gaat zien. De minister heeft al eens laten doorschemeren dat hij maximaal € 0,15 per kWh wil subsidiëren. ”Bij het omzetten van biogas naar elektriciteit treden verliezen op, waardoor het voor deze vergoeding niet uit kan. Daarom richten we ons nu op de productie van groen gas”, legt Van Marum uit.

Nadeel van de productie van groen gas uit biogas is dat het biogas gezuiverd moet worden voordat het op het aardgasnet geleverd kan worden. ”Hierdoor is het alleen aantrekkelijk voor de grotere installaties, omdat het reinigen best duur is.” Om dit probleem op te lossen wordt in Friesland gewerkt aan een biogasleiding, waar boeren direct op kunnen leveren. Deze leiding gaat naar een centrale reinigingsinstallatie, waarna het groene gas op het aardagnet wordt geleverd. Het lastige van biogasinstallaties is dat ze op het platteland staan, op plaatsen waar het elektriciteits- en gasnet ver vertakt is. Er is daardoor soms te weinig capaciteit op het net om het gas of de elektriciteit te leveren op het net. Door het aanleggen van een biogasleiding kan ook dit probleem ondervangen worden. ”Daardoor staan energiebedrijven ook wat positiever tegenover de productie van energie door boeren. Eerder waren ze erg terughoudend omdat het maar lastig was; al die relatief kleine producenten van energie aan de uiteinden van het energienetwerk”, zegt Van Marum. In de SDE-regeling is ook opgenomen dat bedrijven die warmte van de vergister benutten, 2 cent per kWh extra krijgen. ”Dat maakt de regeling aantrekkelijker. De kostprijs is ongeveer 20 cent per kWh”, aldus Ovinge. In Duitsland, waar de biogabranche floreert, krijgen biogasproducenten 20 cent per kWh.

De toekomst voor biogasin Nederland is onzeker. ”In buurlanden komt het beter van de grond. De vraag naar energie groeit en zeker nu kernenergie onder druk staat, is het van belang dat we in Nederland zelf energie kunnen produceren.”

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Wie wil weten waarom de biogassector in ons land de nek wordt omgedraaid moet de EZbureauladen maar eens binnenstebuiten keren en dan vooral opletten wat er aan Shell- en NAM-belangen uit komt rollen. Zolang er in dit land miljarden verdiend worden aan het uitvreten van fossiele brandstoffen, zullen alle initiatieven voor duurzame energiebronnen stelselmatig gesmoord en vermoord worden!

  • no-profile-image

    Katrien. Om biogas te produceren heb je grondstof nodig , die is maar beperkt aan wezig, De subsidie die nu aan de biogas producenten word gegeven , Word gebruikt om meer te kunnen betalen voor de grondstof die men nodig heeft. Meer biogas installaties ,en meer subsidie zal dat alleen maar verergeren. Zowel in Duitsland ,België als Holland zijn er meer installaties als grondstof
    Oplossing zou zijn alle gemaakte natuur om ploegen en maïs er
    op telen, Of de mens op rantsoen.Wat nu eigenlijk al gebeurd .De onderkant van de bevolking van deze aarde kan hierdoor al geen voedsel meer betalen.

  • no-profile-image

    Hamstra, biogas kan toch door mestvergisting gewonnen worden? Wat ga je me nou maken? Is er in dit land een gebrek aan mest? Ik dacht het niet!

  • no-profile-image

    katrien mest +grondstof zoals snijmais geeft een dubbele hoeveelheid biogas dan met mest alleen.Daarom is er nu een run op snijmais in duitsland.Zo is het ook met ethanol uit mais in de E.U.en amerika,daar gaat nu al 40%van alle mais in ethanol.Gisteren kondigde president obama een verdere uitbreiding aan.Zodat er binnen niet al te lange tijd 70%van alle mais naar ethanol gaat,en er nog veel meer mensen geen voedsel zullen hebbben.Daar kan u beter tegen strijden dan tegen die enkele boeren die wat mest over hebben.De rest van de wereld heeft een groot mesttekort

  • no-profile-image

    Ja ja, die kennen we al. Ik strijd helemaal niet tegen boeren die 'wat mest over hebben'. De eerste boeren die met vergistingsinstallaties begonnen waren succesvol en in Fryslan draaiden daar zelfs hele dorpen op. Deersum bijvoorbeeld, als ik me goed heinner. Dat zou op veel meer plaatsen kunnen, zonder dat er kostbaar voedsel voor vergist moet worden. Maar de kleine krabbelaars worden weer kapot gemaakt door het grootkapitaal, dat straks alle macht over de mondiale agriteelten naar zich toe trekt. DAAR zou jij je beter druk om kunnen maken!

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.