347 x bekeken

Gewasbescherming: goudgerand, maar niet altijd zonovergoten

Evenwicht in het benoemen van de risico’s en het nut van gewasbeschermingsmiddelen en aandacht voor geïntegreerd telen. Onder meer dat mist Jo Ottenheim in de aflevering van agd.media’s Groene Canon die over gewasbescherming gaat.

Een canon is een ”richtsnoer van kennis over onze cultuur en geschiedenis die we aan nieuwe generaties en nieuwe inwoners willen meegeven”. De website van de Canon van Nederland (zie www.entoen.nu) voegt daar fijntjes aan toe ”Goudgerand, maar niet altijd zonovergoten”.

De Groene Canon heeft ook gewasbescherming als onderwerp gekozen en biedt daarmee een goede gelegenheid voor verdieping. Je verwacht dat wordt stilgestaan bij het feit dat mensen zich in vroeger jaren tot één of meerdere machten wendden om er voor te zorgen dat ziekten en plagen uit hun gewas bleven, of bij de ”klassieker” uit het Frankrijk van de 14e eeuw, waar men via een rechtszaak meikevers wilde verbannen; kevers die zich niet aan het vonnis hielden, mochten worden gedood. En wat te denken van de hongersnood in Ierland, midden 19e eeuw en de rol daarbij van het verslepen van ziekten over de wereld (nog altijd actueel).

Ook verdient de ontdekking van Bordeauxse pap (1885), als biologisch schimmelbestrijdingsmiddel, maar mét het zware metaal koper, een plek in deze canon. En had het niet misstaan om ”nut en risico” van gewasbeschermingsmiddelen in evenwicht te presenteren. Zo worden de negatieve gevolgen van DDT (dichloordifenyltrichloorethaan) wel genoemd (en terecht ook), maar de positieve effecten van DDT als ontsmettingsmiddel voor geallieerde soldaten en bij de bestrijding van malaria-muggen blijven onbenoemd. Ook was door het gebruik van onkruidbestrijdingsmiddelen zwaar handwerk als het wieden van onkruid niet meer nodig.

Tot slot zou er in de canon nog wel een plekje ingeruimd mogen worden voor de opkomst van het ”geïntegreerd telen” in de 90’er jaren van de vorige eeuw en daarna, waarbij biologische, mechanische en chemische bestrijdingsmethoden op een slimme manier worden gecombineerd.
Ten onrechte wordt voorbij gegaan aan de verbeteringen in toepassingstechniek, zoals de introductie van drift-arme doppen en zaadcoating, om maar enkele te noemen. En wat te denken van de enorme verbeteringen van het risicoprofiel voor mens, dier en milieu van gewasbeschermingsmiddelen en dus ook aan de geweldige innovatiekracht van de gewasbeschermingsmiddelen-industrie.
Zo laten cijfers zien dat de giftigheid van gewasbeschermingsmiddelen voor zoogdieren in vergelijking met de giftigheid voor plaaginsecten met meer dan een factor 30 verbeterde.
Toegegeven, de geschiedenis van gewasbescherming is zeker niet overal ”goudgerand en altijd zonovergoten”.

Desondanks mag zeker niet verzwegen blijven dat gewasbeschermingsmiddelen bijdragen aan een constante, betaalbare en kwalitatief hoogstaande land- en tuinbouwproductie, een essentiële bijdrage leveren om 7 miljard mensen op deze aarde te voeden en dat, als gevolg van de productie-verhoging, minder beslag wordt gelegd op natuur en (tropische) bossen.

Jo Ottenheim, secretaris van Nefyto, de branche-organisatie van producenten en verkopers van gewasbeschermingsmiddelen

Zie ook: de Groene Canon, ijkmomenten in de recente geschiedenis

Of registreer je om te kunnen reageren.