Redactieblog

484 x bekeken

Kamer verbijsterd over trage actie NVWA

Stro uit Turkije, waar regelmatig besmettingen met mond- en llauwzeer zijn, is in oktober Nederland ingevoerd. Het ministerie van landbouw maakte dit pas vorige week bekend en sprak van illegale import. Kamerleden zijn verbijsterd over de trage aanpak.

Tweede Kamerleden reageren verbijsterd op het nieuws dat er in oktober en november stro uit Turkije in Nederland is geïmporteerd, zonder dat dit werd opgemerkt door de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA). Pas vorige week meldde het ministerie dat Turks stro was geïmporteerd in Nederland, dat bij meerdere veebedrijven terecht was gekomen.

In Turkije zijn regelmatig gevallen van mond- en klauwzeer en schapen- en geitenpokken. Volgens werelddiergezondheidsorganisatie OIE waren er in de eerste helft van dit jaar 1045 infecties van MKZ in Turkije en 22 gevallen schapen- en geitenpokken. Over de tweede helft van het jaar zijn geen gegevens bekend.

Woedend
De Kamerleden Janneke Snijder (VVD) en Ger Koopmans (CDA) hadden met spoed een debat aangevraagd over de kwestie. De Kamerleden zijn woedend over de trage gang van zaken vanwege het grote risico van de import van het stro. ”Ergens is gigantisch geblunderd”, aldus Snijder. Ook Lutz Jacobi (PvdA) en Stientje van Veldhoven (D66) nemen de zaak hoog op. ”Al is de kans dat op deze manier een uitbraak van MKZ wordt veroorzaakt klein, het risico is enorm omdat er heel veel schade ontstaat als er een uitbraak is. ”Het risico is de kans maal het gevaar en dus is het risico hier heel groot”, zegt Van Veldhoven.

Bleker trekt het boetekleed aan. Hij zegt dat er een reeks fouten zijn gemaakt. ”In de eerste plaats had de importeur moeten weten dat de import van stro uit Turkije in Europa niet mocht. Al vind ik dat dit de handelaar het minst te verwijten valt”, aldus Bleker. Hij wijst er verder op dat de Belgische autoriteiten in de haven van Antwerpen hadden moeten vaststellen dat het om een stro-import ging dat niet is toegestaan. ”Het is eigenlijk per toeval dat een Nederlandse douanier hier wel op aangehaakt is”, aldus Bleker. De staatssecretaris vindt ook dat de NVWA de importeur verkeerd heeft geïnformeerd, door te zeggen dat er geen fytosanitair onderzoek nodig is voor de import van het stro. ”De NVWA had ook moeten zeggen dat deze import helemaal niet toegestaan is”, vindt Bleker.

Slecht geslapen
De Kamerleden vinden dat de staatssecretaris zich wel erg gemakkelijk opstelt in deze kwestie. Met name Snijder, zelf afkomstig van een melkveebedrijf en woordvoerder op dit dossier tijdens de MKZ-crisis in 2001, neemt het hoog op. Ze vraagt zich af waarom de sector niet eerder is geïnformeerd. Bleker zegt zelf ook wel even slecht te hebben geslapen toen hij het hoorde. Hij legt uit dat er bij de NVWA een risico-analyse is gemaakt op basis waarvan deze keuze is gemaakt. Het risico op besmetting van vee via het stro is klein. De betrokken bedrijven zijn wel geïnformeerd, maar ze zitten niet op slot. Ze mogen gewoon vee afvoeren.

De kosten voor de terughaalactie van stro en het onderzoek van de dieren wordt betaald uit het Diergezondheidsfonds. Koopmans (CDA) accepteert dit niet. Hij vindt dat de kosten vergoed moeten worden met overheidsgeld, en niet met geld van de boeren zelf. Het ministerie meldt dat de vergoeding wel via het Diergezondheidsfonds gaat, maar dat het voor 100 procent uit overheidsgeld zal worden betaald.

Koopmans vraagt de staatssecretaris ook wat hij gaat doen om te voorkomen dat dit nog een keer gebeurt. ”Het duurt zo allemaal veel te lang. Nederland loopt hiermee een groot risico”, aldus Koopmans. Bleker erkent dat snellere actie nodig was, maar komt nog niet met concrete maatregelen.

VWA: 131 bedrijven kregen Turks stro
De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) heeft via traceringsonderzoek vastgesteld dat dertien veehouders een partij Turks stro hebben ontvangen. Het gaat om twaalf melkveebedrijven en een schapenbedrijf, allemaal in Friesland. Een bedrijf kreeg het stro via een andere melkveehouder. Het stro is inmiddels bij deze bedrijven opgehaald. Donderdag gebeurde dit bij het laatste bedrijf.

Het vee de melkveebedrijven is inmiddels voor de eerste keer klinisch geïnspecteerd. Hierbij werden geen ziekteverschijnselen waargenomen. Op het schapenbedrijf is het stro nog niet gebruikt. Het stro wordt wel opgehaald, maar er volgt geen klinische inspectie van het vee.
Bij de melkveebedrijven wordt na twee weken en na vijf weken opnieuw een klinische inspectie gedaan. Over vijf weken wordt bovendien bloedonderzoek gedaan voor serologisch onderzoek. Na twintig weken worden de dieren bovendien getest op tuberculose.

Er is ook Turks stro vermengd met andere partijen stro. Dit is als gehakseld stro aan 24 handelaren geleverd, die het vervolgens hebben doorverkocht aan honderd veehouders en vier andere handelaren. Deze vier handelaren hebben het stro doorverkocht aan achttien andere veehouders. De terughaalactie van de NVWA aan deze bedrijven is bezig. Tot en met woensdag is het stro bij 23 bedrijven opgehaald.

Bij het ophalen van het stro worden de dieren op deze bedrijven ook klinisch onderzocht. Na vier weken wordt opnieuw een klinisch onderzoek gedaan en zullen bloedmonsters worden genomen.
Het Turkse stro is door twee transporten Nederland binnengekomen, die via de haven van Antwerpen naar Delfzijl werden verscheept. In totaal werden in oktober en november 157 containers stro geïmporteerd. 98 containers waren al verwerkt en verhandeld toen de douane constateerde dat import van Turks stro niet mag. De overige 59 containers werden op 15 november geblokkeerd.

De vergoedingen en kosten van worden gefinancierd uit het Diergezondheidsfonds (DGF). ”De hiermee verband houdende uitgaven van het DGF komen voor 100 procent voor rekening van de overheid. Op deze manier behoeft de vergoedingsregeling in het kader van staatssteun niet voor goedkeuring aan Brussel te worden voorgelegd”, aldus het ministerie.

Transportkosten bepalen actieradius importeur
In alle commotie rond de abusievelijk toegestane import van Turks stro is voorbij gegaan aan de aanleiding: het zeer hoge prijsniveau. Net als hooi is stro schreeuwend duur. Er is veel vraag en de beschikbaarheid na de matige tot slechte oogst is krap. Ieder seizoen wordt tarwestro duurder naarmate het jaar vordert. Sinds begin augustus is de prijs van 1 ton tarwestro in grote balen verpakt met 70 euro per ton gestegen naar 135 euro. Dat is ruim 80 procent. In 2010 steeg het niveau maar 25 euro (toch nog 40 procent) naar € 92,50. Kortom: vanaf september is stro dit seizoen tweemaal zo duur als vorig jaar.

Bij een hoog prijsniveau kan Nederland importland voor stro worden. Zo is het dit jaar de moeite waard om uit landen met lagere prijzen of meer beschikbaarheid stro (goedkoper ingekocht) te importeren. De haalbare marge weegt ruim op tegen de transportkosten. De fouragehandel importeert dan ook uit gebieden met voldoende aanvoer, in het bijzonder Denemarken, Duitsland, Engeland, Frankrijk en Spanje.

Dat ook stro van veel verder is binnengekomen is minder vreemd dan het lijkt. Maanden geleden al is door fouragehandelaren serieus nagedacht over import uit Canada. Het is een kwestie van rekenen.

Vanwege de hoge prijzen zijn er meteen ook meer cowboys op de stromarkt. Ze zullen niet direct een scheepslading laten aanrukken uit de Verenigde Staten, Canada, of Zuid-Afrika (met uitzondering van het deel van de controlezone voor mond- en klauwzeer, dat gelegen is in de veterinaire regio Noord- en Oost-Transvaal, in het district Ingwavuma van de veterinaire regio Natal en in het grensgebied met Botswana).

Een lading stro als retourvracht vanuit Hongarije, Roemenië of Bulgarije komt voor de opportunist echter wel in aanmerking. Bij toepassing als strooimateriaal, in de bollenkwekerij of een manege, is een aantrekkelijk geprijsde partij weinig riskant.

Melkveehouders, die stro ook toepassen als ruwvoercomponent, kunnen zich dat niet permitteren en kunnen alleen GMP-waardig stro kopen.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.