199 x bekeken

Natuur maakt meer kapot dan je lief is

Het natuurbeleid van staatssecretaris Bleker ligt onder vuur. Hoewel een Kamermeerderheid zijn plannen steunt, groeit het verzet. Dit levert gevaar op voor de toch al broze verhoudingen in het buitengebied.

Gerda Verburg was niet geliefd in de wereld van natuurbeschermers. Maar aan de oud-minister van landbouw wordt in die kringen nog wel eens met weemoed teruggedacht nu staatssecretaris Henk Bleker het voor het zeggen heeft. Want daar waar Verburg nadrukkelijk de dialoog met maatschappelijke organisaties zocht, heeft haar ambtsopvolger daar weinig behoefte aan. Integendeel, in deze economisch zware tijden is meer ruimte nodig voor ondernemerschap en dus moeten ’zachte’ waarden maar even een toontje lager zingen, vindt hij. Bovendien: agrarisch cultuurlandschap is óók natuur.

Met die houding heeft Bleker onder boeren veel vrienden gemaakt. Eindelijk een bewindspersoon die zich openlijk durft te verzetten tegen de strenge regels van Natura 2000, dat megalomane project uit Brussel; zelfs Cees Veerman, de populaire minister/akkerbouwer, deed dat niet.

Bleker zegt nee tegen het beschermen van een overdaad aan soorten en habitats, nee tegen het onder water zetten van 300 hectare goede landbouwgrond in de Westerschelde en nee tegen de aanleg van geldverslindende zogeheten robuuste verbindingszones. Het moet allemaal simpeler, goedkoper en soepeler. En het liefst zo snel mogelijk.

Maar dit beleid roept tevens verzet op, en niet zo’n beetje ook. Vorige week kwam dat tot een voorlopig hoogtepunt met zware kritiek van wetenschappers, provinciale bestuurders en natuurclubs tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer. Onderwerp van gesprek: de decentralisatie van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). De kern van de discussie is dat Bleker de uitvoering voortaan wil overlaten aan de provincies, maar daar slechts een beperkt budget voor beschikbaar stelt. De komende maand moeten zij beslissen of zij een akkoord hierover tussen de staatssecretaris en koepelorganisatie IPO goedkeuren. Aanvankelijk leken zij zich, op Flevoland na, allemaal achter de afspraken te scharen, maar steeds meer provincies beginnen te twijfelen.

Misschien was dat wel de reden dat Bleker zich na afloop van de hoorzitting voor de microfoon van de NOS liet ontvallen samen met de provincies nog eens te willen kijken naar het budget. Die uitspraak leidde tot berichten dat hij de onderhandelingen wil heropenen, wat het ministerie een dag later in alle toonaarden ontkende; de verhalen in de media daarover waren geen correcte weergave van de werkelijkheid, vermeldde een persbericht. Maar praten over geld, is dat niet onderhandelen? ”Noem het zoals je wilt”, verklaarde een woordvoerder van Bleker. ”Maar er wordt niet opnieuw onderhandeld.” En extra geld is er niet, voegde hij daar nog aan toe.

Op de hoorzitting volgde een debat met de Kamer over hetzelfde onderwerp. Voorop gesteld: de coalitie- en gedoogpartijen lijken de inzet van Bleker volop te steunen. De oppositie echter, op bepaalde punten inclusief de SGP, heeft grote moeite met de wijze waarop de staatssecretaris de decentralisatie wil vormgeven. Ook verzette zij zich tegen diens voornemen Staatsbosbeheer te verbieden deel te nemen aan de ontwikkeling van het Oostvaarderswold. In het regeerakkoord staat dat deze verbindingszone er niet mag komen en dus zou het vreemd zijn als een dienst van de rijksoverheid zich daarvoor inspant, vindt Bleker. Maar, zo benadrukte D66’er Stientje van Veldhoven, onder Verburg zijn er afspraken gemaakt met Flevoland over de realisatie van het Oostvaarderswold. En daarbij is óók geld toegezegd.

De hoorzitting en het debat leverden Bleker uitsluitend negatieve krantencommentaren op. Zaterdag kwam daar nog een optreden van VVD-coryfee Ed Nijpels in het Tros-radioprogramma Kamerbreed bij. Volgens de oud-minister van Vrom en voorzitter van de commissie die alternatieven voor ontpoldering onderzocht (die hij niet vond) deugt er werkelijk niets van het natuurbeleid van dit kabinet.

”Ik vind het een buitengewoon slecht beleid, en een droevig beleid ook”, zei hij. ”En het is nog verontrustender dat de staatssecretaris voortdurend onwaarheden verkondigt. Hij verdraait argumenten die worden aangedragen door het Planbureau voor de Leefomgeving.” Nijpels hekelde tevens het nieuwe Wetsvoorstel natuur (zie hieronder), waarover later nog in de Kamer zal worden gedebatteerd.

Elk beleid kent voor- en tegenstanders en de eerste bewindspersoon die zijn ambtstermijn fluitend uitzit, moet nog worden benoemd. Maar de wijze waarop en snelheid waarmee Bleker zijn idealen probeert te verwezenlijken, zet de verhoudingen in het buitengebied wel erg op scherp. Hetzelfde geldt voor zijn relatie met mede-overheden en nota bene zijn eigen diensten.

Toegegeven, onder de voortdurend naar draagvlak zoekende Verburg bleven dossiers lang liggen en problemen onopgelost. Maar of het continu de confrontatie opzoeken, zoals Bleker doet, uiteindelijk beter werkt, moet blijken. Blekers onorthodoxe stijl, pragmatische aanpak en onbeheersbare drang om de knuppel in het hoenderhok te gooien vormen zijn grote kracht. Tegelijkertijd is het zijn grote zwakte.

Lees ook:
’De logica van Bleker is geld besparen, maar die logica klopt niet'

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.