Redactieblog

177 x bekeken

Principes

Het geweten is iets merkwaardigs. De meeste mensen hebben wel principes maar weten dat goed te verbergen, want meestal heb je er meer last dan gemak van. Je schijnt meer geweten te krijgen naarmate je ouder wordt.

Dat kan komen doordat je dan dichter bij de finale verantwoording bent. Dat kan ook komen doordat je zodanig onkwetsbaar bent geworden dat je van het uitdragen van je principes geen nadelige gevolgen meer kunt ondervinden.

Het is wel mooi om te zien dat allerlei oude olifanten ineens hun geweten laten spreken en principes uitdragen die we een tijdje niet meer hadden gehoord in Den Haag. Er blijken nu zelfs in de CDA-fractie mensen te zitten die er principes op na houden. Een klein groepje, maar toch! Met beginselen zet je echter geen kabinet in elkaar.

Lastig zo’n geweten. Politici moeten op zijn minst een beetje gewetenloos zijn. Ook in andere beroepsgroepen is dat beter: als handelaar verdien je niet veel als je vol mooie principes zit. Handel is handel. Generaals kunnen ook beter geen groot geweten hebben. Er zou niet meer gevochten worden. Groepen als drugscriminelen en dierenactivisten moeten per definitie helemaal gewetenloos zijn.

Daarnaast zijn er mensen met juist weer heel veel geweten: dominees, bibliothecarissen. Pastoors: twijfelachtig. En boeren dan? In sommige kringen worden veehouders als gewetenloze dierenmishandelaars afgeschilderd, terwijl akkerbouwers geen principes worden toegedicht als ze de biodiversiteit zonder scrupules om zeep helpen. Een enkele boer gaat dan iets biologisch doen, maar de meesten gaan gewoon verder met wat ze deden.

Zijn zij gewetenloos? Natuurlijk niet, zij onderdrukken het misschien een beetje. Want naast leeftijd en beroep is er nog een derde factor die de maat van het geweten bepaalt: of je het je kunt permitteren. Naar het bekende woord van Bertold Brecht: “Erst das Fressen, dann die Moral”. Als je het niet breed hebt laat je principes al gauw varen. Arme boeren.

Voor een jurist is het allemaal wat gemakkelijker. Onze principes staan namelijk in de Grondwet. Gelijkheidsbeginsel. Vrijheid van meningsuiting. Dat soort dingen. Principes die iedereen zou moeten hebben. Ook Rutte, Verhagen en Wilders. Intussen is de conclusie: rijke, oude boeren, die hebben het grootste geweten en de meeste principes. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat onze eigen mastodont, de geliefde ex-minister van landbouw, weer eens van zich liet horen. Klopt als een bus. Veerman moet premier worden. Wilders desnoods naar Landbouw. Die kunnen we daar gemakkelijk aan.

Of registreer je om te kunnen reageren.