In een vorige column heb ik een ernstige fout gemaakt door te verkondigen dat boerenkaas niets met boeren te maken zou hebben en eigenlijk gewone kaas met een smaakversterker was.
Dit heeft tot verontwaardigde reacties geleid, onder andere van het Voorlichtingsbureau Boerderijzuivel.
Men wijst er op dat boerenkaas door de Europese Unie erkend en beschermd is als Gegarandeerde Traditionele Specialiteit, dat boerenkaas op de boerderij wordt gemaakt met melk van de eigen dieren, en dat er geen toevoegingen mogen plaatsvinden. Niks geen smaakversterkers.
Deze week is in Zegveld de Gouden Kaasplak-trofee Boerenkaas Cum Laude van 2010 uitgereikt. De prijs voor Goudse Boerenkaas ging naar Kaasboerderij Schep te Bergambacht. Op www.boerenkaas.nl kan men er alles over lezen. Wat de smaak betreft is er een eigenaardige paradox. Zelf vind ik boerenkaas lekker omdat er een apart smaakje aan zit, beetje boerderijsmaak, vleugje gras en koeienvla. Maar veel consumenten houden niet van zo’n uitgesproken smaak, die kiezen voor plastic kaas. Dat zou er weer toe kunnen leiden dat de ontwikkeling in voer en cultures zich richt op het vervlakken van de smaak van boerenkaas. Met de geitenkaas is dat ook gebeurd.
Vroeger smaakte geitenkaas naar geit. Heerlijk, maar veel mensen vonden geitenkaas smerig. In de geitenkaasproductie is men zich gaan toeleggen op het wegmoffelen van die smaak. Met succes. Geitenkaas smaakt tegenwoordig helemaal niet meer naar geit. De charme is er af, maar de afzet zal gegroeid zijn.
Het is kennelijk een keuze: of lekker, of veel. Gelukkig zijn onze boerenkaasboeren daar helemaal niet mee bezig. Toen hen werd gevraagd wat zij nou deden om zo’n lekkere winnende kaas te produceren, kwamen zij niet verder dan ”dat weet ik eigenlijk niet” of ”mijn vader en moeder doen het al veertig jaar”. Goed zo. Gewoon mee doorgaan. Conclusie: boerenkaas heeft dus wel degelijk met boeren te maken. Vaak is de toevoeging 'boeren-' trouwens niet zo fraai. Boerenjongens, boerenzwaluw en boerenkool, dat gaat nog. Maar boerenkinkel, boerenkarhengst, boerentrien en noem verder maar op?