Commentaar

234 x bekeken 5 reacties

Oostvaardersplassen zijn meer dan gebied met dode grazers

De Oostervaardersplassen hebben vooral een reputatie als het gaat om dode grazers. Het gebied is veel meer, toont fotograaf Ruben Smit in Oostvaarders-plassen, voorbij de horizon van het vertrouwde.

Critici willen het graag doen geloven: het is kommer en kwel in de Oostvaardersplassen. Grote grazers sterven massaal de hongerdood. Het experiment in Flevoland heeft niets met echte natuur te maken. De dieren leven in een afgesloten terrein zonder echte natuurlijke vijanden. Staatsbosbeheer staat er bij en kijkt ernaar.

Ieder heeft het recht op zijn of haar mening, maar het verhaal over het natuurgebied is meer dan de discussie over grote grazers, meent Staatsbosbeheer. Het geldt tevens als motivatie voor het boek De Oostvaardersplassen, voorbij de horizon van het vertrouwde.

Ecoloog en natuurfotograaf Ruben Smit kreeg drie jaar de gelegenheid in het gebied te fotograferen. ”Ik raakte telkens weer verwonderd”, zegt hij in het boek.

”Ik heb de Oostvaardersplassen op twee manieren beleefd. Allereerste en vooral als toeschouwer. Met verbazing kijk naar de weidsheid, het licht en de massa. Alles is er véél. De uitbundige geboortegolf van veulens en kalveren in het voorjaar. De heimelijke sterfte in het najaar. Daarnaast is er mijn wetenschappelijke achtergrond. De vragende blik. Hoe ontwikkelt zich de populatie hoefdieren? Welke roofvogels komen er nog meer bij? Voor mij en vele anderen een grote ontdekkingstocht.”

Het leverde hem nieuwe inzichten op. Inspiratie. Het boek geeft dan ook een bijzondere blik op de unieke natuur in het gebied. Want die is er onmiskenbaar. Smit legde op 160 pagina’s de seizoenen vast, met zijn vaste en tijdelijke bewoners.

In het boek staat ook de ontstaansgeschiedenis beschreven. Want wie nog dat het gebied oorspronkelijk bestemd was voor zware industrie? De behoefte eraan nam af. De braakligging trok allerlei vogels aan. Begin jaren zeventig onderkende De Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders het belang en legde een kade om het gebied om leegloop te voorkomen.

Werkloos bioloog Frans Vera raakte via een artikel van RIJP-bioloog Ernst Poorter onder de indruk. Hij werd uiteindelijke een van de grondleggers van de Oostvaardersplassen, en het concept met grote grazers. In 1986 kreeg het gebied de status staatsmonument, 5.800 hectare groot.

Staatsbosbeheer geeft behalve Vera ook de eigen boswachters ruimte om hun verhaal te doen.
De organisatie trekt ook enkele pagina’s uit voor de ’cirkel van leven en dood’. ”Mensen willen alleen de leuke kant van de cirkel zien, geen getuige zijn van de aftakeling bij dieren”, aldusboswachter Hans Breeveld. ”Het individu is neit van belang. Het is onbelangrijk of een individueel dier voortbestaat. Het gaat om het overleven van de soort.”

Hij legt uit hoe honger werkt, en welke dieren sterven. ”Versterving is een langzame aanpassing aan de natuurlijke omstandgheden. sommige mensen denken dat d beesten ondraaglijk lijden. Ik denk niet dat dit zo is. De endorfine versuft, waardoor het einde milder is. De dieren glijden langzaam de dood in.”

Hij zegt er meteen bij dat Staatsbosbeheer het niet zover (mag) laat (en) komen. Het moment dat een dier de kudde niet meer kan volgen, wordt het dier geschoten.
En natuurlijk heeft Smit het sterfproces vastgelegd. Het boek zou zonder onvolledig en ongeloofwaardig zijn geweest.

De auteur erkent het spanningsveld tussen mensen die willen ingrijpen en tegenstanders. Staatsbosbeheer heeft ook niet op alle vragen een pasklaar antwoord. Toch is de organisatie trots. ”Niets is bepaald, alles ligt open, alles kan bewegen. Deze dynamiek kenmerkt dit natuurgebied."

Het voorwoord dateert nog uit de tijd dat de Tweede Kamer een andere samenstelling had. Aan de beloofde bewegingsvrijheid via gebiedsuitbreiding wordt flink getornd.

De foto’s zijn mooi, gevarieerd vormgegeven in het boek. De Oostervaardersplassen is zonder twijfel een fraai document. Maar of het de tegenstanders kan overtuigen? In het emotioneel debat is vaak geen oor voor feiten, argumenten. Laat staan de schoonheid. Toch zouden zij de moeite moeten nemen om het bekijken.

o Titel De Oostvaardersplassen, voorbij de horizon van het vertrouwde. Auteur: Rubin Smit. Uitgave Staatsbosbeheer. 160 pagina’s. ISBN 978-90-816300-1-6
o Jan Vullings is redacteur van agd.media

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Of het tegenstanders kan over tuigen??. Als de de natuur deskundige meent dat door de endorfine de honger dood niet pijnlijk is. Zal hij de tegen standers nooit overtuigen. .Er zijn helaas miljoenen mensen die als ervarings deskundige uit kunnen leggen hoe dat voelt. Door gefokte
    paarden en runderen los laten in een afgesloten gebied, en vervolgens laten verhongeren is misdadig. zelfs op de veluwe
    word nu hard bij gevoerd, Op animal planet laten ze dagelijks
    zien hoe in afrika enz, men alles doet om wilde dieren in nood te helpen. Lenie 't Hart en vele anderen doen dit in HOLLAND,
    De populatie in de oostvaarder plassen zijn door de mens daar gebracht en opgesloten, Beheer hoort daar bij.

  • no-profile-image

    De 'tijdelijke' bewoners' moeten we zeker ruim interpreteren?

  • no-profile-image

    De Oostvaarderplassen zijn vergelijkbaar met het plaatselijke hertenkamp. Het is een relatief klein begraasbaar oppervlak met een hele hoge bezetting aan grote grazers. Het verschil met een hertenkamp is dat de Oostvaarderplassen een natuurgebied wordt genoemd en dat als excuus kan worden gebruikt om dit vee niet bij te voeren als er niets meer te eten is.

  • no-profile-image

    Heel goed allemaal,maar dieren in het wild mogen niet door toedoen van de mens kreperen van de honger door ze in een afegesloten ruimte op te sluiten. Ze kunnen niet hun natuurlijke drang volgen en naar andere plekken trekken. DAT is natuur.
    Dit MOET opgelost worden. De discussie of de dood wel dan niet pijnlijk is doet niet ter zake. Ernstige stress betekent lijden.

  • no-profile-image

    Er wordt nu aan alle kanten geprobeerd om het beleid van SBB en Vera te rechtvaardigen en zo de burger weer op de hand te krijgen.
    In het Kruger park werd een tijdlang niet aan populatie beheer gedaan met als gevolg een flinke over populatie aan olifanten.
    Ook daar wordt gewoon weer aan beheer gedaan omdat dit uit ervaring gewoon noodzaak blijkt te zijn.
    Ik ben het dan ook helemaal met de reactie van A. Hamstra eens.
    Groet,
    J@gertje

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.