93 x bekeken 2 reacties

Eerste Kamer waarschuwt Rutte in eerste conflict met kabinet

Dat de coalitiepartners VVD en CDA niet over een meerderheid in de Eerste Kamer beschikken, maakt uitvoering van hun plannen lastig. Deze week liet de Senaat zien waartoe hij in staat is.

Velen hadden het voorspeld: een flinke botsing tussen kabinet en Eerste Kamer. Door het ontbreken van de PVV hebben de regeringspartijen VVD en CDA in de Senaat net geen meerderheid en moet er voor alle voorstellen bij andere fracties worden gelobbyd. Bij de behandeling van het nieuwe Belastingplan afgelopen maandag en dinsdag bleek voor het eerst hoeveel macht deze bijzondere situatie de oppositie geeft.

Kern van het conflict was de geplande verhoging van de omzetbelasting op podiumkunsten. Het kabinet wil dat per 1 januari kaartjes voor concerten en toneelopvoeringen onder het hoge btw-tarief van 19 procent vallen in plaats van de huidige 6 procent. Die maatregel is een doorn in het oog van de linkse partijen, die de regering beschuldigen een buiging te maken voor het 'ressentiment in de samenleving'. Opvallend genoeg waren ook de fracties van coalitiepartners CDA en VVD kritisch.

Omdat de Eerste Kamer wetten alleen kan aannemen of verwerpen, en dus geen aanpassingen kan doen, was het kabinet er veel aan gelegen de senatoren positief te stemmen. Op het laatste moment kwam staatssecretaris Frank Weekers (Financiën) dan ook met een compromis: de btw-verhoging wordt met een halfjaar uitgesteld. Hoewel hij dit zelf als een toezegging met beperkte waarde ziet (er is immers geen sprake van afstel), vierde de Senaat deze tegemoetkoming als een grote overwinning.

Dat is ook wel begrijpelijk. Voor de oppositie biedt de unieke situatie in de Eerste Kamer een uitgelezen kans om de scherpe kantjes van het beleid van dit kabinet te halen en meteen al bij een van de eerste grote wetten is het raak. Wel spraken de senatoren zich eerder in een motie uit tegen de forse bezuinigingen op de Ecologische Hoofdstructuur. De regering, in dit geval staatssecretaris Henk Bleker, mag moties echter naast zich neerleggen, hoewel dat nooit lichtvaardig en niet te vaak kan gebeuren.

Op een ander pijnlijk punt in het Belastingplan haalde de Senaat bakzeil. De afschaffing van de heffingskorting op groene beleggingen is zowel de landbouwvriendelijke als de groene fracties een doorn in het oog. Niko Koffeman van de Partij voor de Dieren had dan ook een kansrijke motie geschreven, die deze maatregel moet voorkomen. Op het laatste moment bracht hij dat voorstel echter niet in stemming; twee forse aanpassingen aan het Belastingplan zou de regering wel eens te gortig kunnen zijn.

Hoe dan ook blijft deze voor het kabinet ongunstige situatie in elk geval nog bestaan tot na de verkiezingen voor de Provinciale Staten in maart. Omdat de provinciebesturen kort daarna een nieuwe Eerste Kamer kiezen, krijgt de coalitie al snel de kans ook daar een meerderheid te verwerven. Lukt dat niet, dan ontstaat een bijna onwerkbare situatie voor het kabinet.

Dat vindt ook aftredend CDA-fractievoorzitter Jos Werner. Hij liet deze week in een interview weten dat de regering beter kan aftreden als de oppositie in de meerderheid blijft. Premier Rutte kan dat advies natuurlijk naast zich neerleggen, maar gewaarschuwd is hij wel; de Eerste Kamer is geen tandenloze tijger.

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Nu heb ik toch altijd begrepen dat de Eerste Kamer er zit om wetten te controleren, zowel inhoudelijk als juridisch. Wat ze nu aan het doen zijn is iets afschieten op grond van "we zijn het er niet mee eens". Dit is niet de taak van de Eerste Kamer.

  • no-profile-image

    wacht maar tot volgend jaar tot na de statenverkiezingen,moet er een nieuwe Eerst Kamer komen

Of registreer je om te kunnen reageren.