80 x bekeken

De kracht van de boer hoort in de nieuwe samenleving

Massa is geen kassa meer, schrijft Jan Peter van Doorn. Hij roept op tot sociale innovatie en ziet een kleinschaliger georganiseerde samenleving met een belangrijke rol voor boeren en tuinders.

Marketing, reclame en consumptie. De heilige drie-eenheid. Hoe vergroten we omzet, marktaandeel en bereik. En in feite zitten we daar nog steeds in. Massa=kassa. Maar omdat we die groei steeds moeilijker kunnen realiseren (behalve in nieuwe markten als telefonie, internet, farmacie), verdwijnt ook de ’empathie’.

De dwang tot groei en de moeilijkheid die te bereiken heeft tot uitwassen geleid. In de financiële wereld, de geneesmiddelenindustrie, retail en vastgoed. En het heeft ook de consument verandert: van mens naar consument. Naar een koopkrachtplaatje.

Alle beroepen zijn geïndustrialiseerd. Dat geldt ook voor boeren. Ook daar regeert het volume-denken. De boer werd een fabriek die moest produceren. Veel. De marketing werd gedaan door de schakels daarboven, coöperaties, retail, merkartikelfabrikanten. Maar de marketingmotor hapert. Niet alleen in de foodsector, in alle sectoren. Niettemin staat er in een aantal rapporten van het laatste jaar dat boeren aan marketing moeten gaan doen. Typisch adviezen die uit het oude patroon voorkomen. Een suboplossing die ogenschijnlijk voor de hand ligt, maar de schroef steeds vaster draait.

Waarom zou je nog aan marketing doen, als marketing is uitgewerkt? Ik denk dat er een ander antwoord is. Ik probeer er een aanzet toe te geven.
Om de massa te besturen had je controle nodig, hiërarchie. En schaalgrootte. Maar er zijn vele signalen dat die hiërarchie afbrokkelt. Het ongeremde vertrouwen in de top verdwijnt. In politiek, overheid, kerk en bedrijfsleven.

De toekomst wordt geïnspireerd en mogelijk gemaakt door internet. Dat is wat anders dan zeggen dat internet de toekomst is. Internet is een middel dat sociale innovatie mogelijk maakt. In de vele internet-communities wordt nagedacht, worden ideeën uitgewisseld en gesproken overde wereld waar we in willen leven. Dus niet de wereld waarvan we vinden dat die door een paar mensen wordt bepaald. In de communities wordt de samenleving opnieuw uitgevonden. Het zijn allemaal vage blauwdrukken die snel belachelijk gemaakt kunnen worden, maar die dat niet zijn omdat ze echt zijn. Empathisch, en daarom ’van waarde’.

Zijn er al wat lijntjes in die sociale innovatie te ontdekken? Ja. We hebben behoefte aan een eigen plek. We willen niet in de massa opgaan. Facebook, Twitter, Flickr, Youtube en Wikipedia zijn mogelijkheden om je te laten zien in de nieuwe samenleving.
De behoefte aan nabijheid, verbinding, ergens bij horen is groter dan ooit.

En de boer? Vergeet marketing, ga voor sociale innovatie. Denk na over wat dat kan beteken. Over de rol die je daarin kunt spelen. Vergeet ook even het ondernemerschap. Een begrip dat eigenlijk erg remmend werkt. Maar denk na over je sterke punten die van essentieel belang zijn voor de sociale innovatie.

Boeren staan dichter bij de natuur en de dieren. Zij kunnen de verbinding met mensen en natuur bevorderen. Breng het land de stad in. Boeren beschikken over land en staan in het land. Zij kunnen ervoor zorgen dat het toegankelijk en beschikbaar blijft.

Boeren maken eten. Goede, eerlijke producten. Voor mensen, die niet meer weten hoe de vork in elkaar steekt. Zij kunnen een belangrijke rol spelen in het herstellen van de verbinding. Dat red je niet door de wereld als je markt te zien. Maar door op je eigen gebied te focussen.
Sociale innovatie betekent het einde van de massa. Massa is geen kassa meer, omdat het geen identiteit biedt. We komen weer in een mensenmaatschappij. Dat is geen droombeeld. Het aantal hoogopgeleide ’dropouts’ dat zijn eigen toekomst maakt, laat zien dat hij hier en daar al bestaat. Sluit daarbij aan. Maak met die mensen een nieuwe toekomst. Er is geen andere toekomst. We stappen in een kleinschaliger georganiseerde samenleving binnen. De boer hoort daar erg in thuis.

Jan Peter van Doorn adviseert mensen en bedrijven over identiteitsvraagstukken. Hij komt oorspronkelijk uit de reclame.
Dit is een uittreksel van een bijdrage op foodlog.nl

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.