Redactieblog

90 x bekeken

Wie wind zaait...

Sinds wij ongeveer 15 jaar geleden een tornado meemaakten, waarbij op ons erf enkele tot dan toe onwankelbare, grote bomen omwaaiden – daar hebben we nog steeds openhaardhout van – hou ik niet meer zo van wind. Ik hou van rustig en kalm weer.

Volgens mij is het niet alleen bij het weerbericht het beste dat er weinig turbulentie is, maar geldt dat op alle terreinen. Met beleid is het eigenlijk hetzelfde. Hoe meer veranderingen, hoe vervelender.

Ook in de economie zien we het liefst stabiliteit, als het kan een stabiele groei, als het moet een stabiele achteruitgang. Met economie kun je alle kanten op. Ik heb wel eens een lijstje gelezen met a) tien redenen waarom het goed is als de dollar stijgt en b) tien redenen waarom het goed is als de dollar daalt. Conclusie: het is verreweg het beste als de dollar gelijk blijft.

Stabiliteit was ook het voornaamste doel van het oorspronkelijke landbouwbeleid. Veel mensen denken dat het ging en gaat boeren subsidie te geven. Niets is minder waar: het ging Mansholt vooral om stabilisering in de markt. Voorkomen moest worden dat het ene jaar veel verdiend kon worden en het volgende jaar iedereen failliet ging.

Aangezien boeren, door hun schaalniveau en hun geringe flexibiliteit in de productie, zwakke marktpartijen zijn, moeten zij vooral tegen turbulentie worden beschermd. Dat kan door importheffingen en interne steun via garantieprijzen met quoteringen. Dat is niet zo ingewikkeld.

Toch zijn wij op basis van een onbegrijpelijk geloof in de vrije markt – die voor industriële producten misschien goed is, maar voor de landbouw zal leiden tot uitwassen – bezig om de aloude marktordeningsinstrumenten overboord te gooien. Bedrijfstoeslagen , cross-compliance, plattelandsontwikkeling, het is allemaal onzin die afleidt van de werkelijke opgave van de Europese Unie, die zo mooi in het Europees Verdrag staat. En als de marktordeningsgedachte achter ons ligt, komen de instrumenten niet meer terug.

Wat nu wordt gezaaid, zal over vijf of vijftien jaar als een kille kapitalistische storm over de landbouw razen. Donkere wolken pakken zich samen boven Zeeland. Huiverend sluit ik de luiken.

Of registreer je om te kunnen reageren.