Home

Achtergrond 1975 x bekeken 5 reacties

Trend 4: Toelating gewasmiddelen steeds moeizamer

Wat zijn de trends van 2018? Trend 4: Het toelatingsbeleid van gewasbeschermingsmiddelen is een speelbal geworden van de politiek. De wetenschap is niet meer leidend.

Tot enkele jaren terug was de wetenschap leidend of een middel wel of geen toelating kreeg in de EU. De politiek stemde veelal mee met het wetenschappelijke oordeel van de nationale ‘Ctgb’s’. Nu spelen er veel meer krachten die bepalen of een middel toegelaten blijft, waaronder protesterende ngo’s, verontruste burgers en politieke partijen die de eigen partij-ideologie nastreven. De geest dat de wetenschap niet langer leidend is in deze discussie, is uit de fles, en die krijgt men er niet meer in ingestopt.

Glyfosaat: op het nippertje verlenging

De verlenging van de toelating van glyfosaat was afgelopen jaar het duidelijkste voorbeeld. Duitsland was voor glyfosaat rapporteur memberstate. Het Duitse Ctgb oordeelde uiteindelijk dat glyfosaat veilig was. Nederland stemde zodoende voor verlenging, omdat het het wetenschappelijke oordeel volgt. Frankrijk en diverse andere landen stemden tegen. Duitsland stemde in eerste instantie blanco, omdat er binnen de regering geen overeenstemming was. Dat Duitsland als rapporteur memberstate niet voor stemde, was eigenlijk al opmerkelijk. CDU/CSU was voor verlenging, terwijl de SPD tegen was. De interne afspraak binnen de Duitse regering is dan dat Duitsland in Brussel blanco stemt.

Tekst gaat door na de foto. Wat zijn dé agrarische trends van 2018? Boerderij zet ze op een rij. – Foto: Michel Velderman

Na enkele stemronden stemde de CSU-minister Christian Schmidt echter op eigen initiatief onverwacht voor en daarmee haalde de glyfosaatverlenging op het nippertje de benodigde steun van landen die ten minste 65% van de EU-bevolking vertegenwoordigen en werd de toelating met 5 jaar verlengd. De Franse president Macron kondigde vervolgens aan dat in Frankrijk het middel binnen drie jaar verboden wordt. In de recente coalitiebesprekingen heeft de SPD bedwongen dat ook in Duitsland glyfosaat versneld uitgefaseerd moet worden.

Neonicotinoïden en bijensterfte

In mindere mate speelde hetzelfde met de neonicotinoïden. Het staat wetenschappelijk niet onomstotelijk vast dat neonicotinoïden verantwoordelijk zijn voor massale bijensterfte, maar toch zijn ze inmiddels niet meer toegestaan.

Meer gewasmiddelen kunnen in beklaagdenbankje komen

De kans is zeer groot dat in de nabije toekomst meer middelen speelbal worden van de politiek. Het grondontsmettingsmiddel metam-natrium heeft nu een onmogelijk etiket, en wordt daarom nagenoeg niet meer gebruikt. Maar zou het fabrikant Certis lukken metam-natrium weer een gebruiksvriendelijk etiket te geven, dan zal het gelijk weer op de korrel worden genomen door actiegroepen, net als destijds in Zembla.

Tekst gaat door na de foto.

Schimmels op gewas. Schimmels bestrijden is standaardlandbouwpraktijk, maar schimmelbestrijders worden in verband gebracht met ernstige longaandoeningen. Door dit soort zaken komen gewasmiddelen steeds meer onder vuur. - Foto: Henk Riswick
Schimmels op gewas. Schimmels bestrijden is standaardlandbouwpraktijk, maar schimmelbestrijders worden in verband gebracht met ernstige longaandoeningen. Door dit soort zaken komen gewasmiddelen steeds meer onder vuur. - Foto: Henk Riswick

Schimmelbestrijders in de landbouw en niet te bestrijden longinfecties

Ook azolen lopen de kans in het beklaagdenbankje te komen. Azolen-resistente schimmels (Aspergillus fumigatus) kunnen hardnekkige en niet te bestrijden longinfecties veroorzaken bij ernstig verzwakte patiënten. De beschikbare medicijnen werken niet meer. Hoe de resistentie precies ontstaat, is niet duidelijk. Toch wijzen diverse organisaties naar de rol van azolen als schimmelbestrijders in de landbouw, hoewel ze ook in tal van andere producten worden gebruikt, zoals in textiel en in verf. Minister Bruno Bruins (medische zorg) meldde recent de Tweede Kamer dat hij gesprekken is gestart met de bollensector welke maatregelen kunnen worden genomen.

Cocktaileffect als argument om middelen aan te pakken

Stapeling van residuen wordt het nieuwe argument waarmee critici middelen versneld willen te laten sneuvelen. Afgelopen jaar meldde de NVWA dat aardbeien diverse sporen van residuen bevatten, waarbij de waardes afzonderlijk weliswaar onder de norm bleven, maar waarbij werd aangetekend dat de gewasmiddelrestanten in combinatie met elkaar wel schadelijk kunnen zijn voor de volksgezondheid; dat is het zogenoemde cocktaileffect. Diverse organisaties pleiten er nu voor dat het Europees voedselagentschap Efsa haar werkwijze aanpast en ook opteleffecten gaat onderzoeken.

Laatste reacties

  • Jan-Zonderland

    Alternatief: alles biologisch en honger lijden

  • klaasmeijaard

    De wetenschap is niet meer leiden vind de redacteur, maar welke wetenschap bedoelt hij dan? Als een WUR dame een rapport uitbrengt is dat geen wetenschap ook als die vind dat glyfosaat direct verboden moet worden. Natuurlijk plaatst de boerderij dat niet als nieuwsitem, andere de schuld geven is veel makkelijker.
    Let wel ik pleit niet voor verbod maar voor eerlijkheid ook in de journalistiek.

  • farmerbn

    Boeren(organisaties) moeten niet steeds in de verdediging schieten als chemische middelen verboden dreigen te worden. Als ze het maar voor elkaar krijgen dat landbouwproducten elders in de wereld geproduceerd met diezelfde middelen als hier verboden, niet in de EU ingevoerd mogen worden. Dan komt er in EU krapte aan voedsel met betere prijzen voor de boeren. Dus lekker pleiten voor minder chemie en de grenzen dicht voor 'verboden' producten van elders. De aanval is de beste verdediging.

  • Jan-Zonderland

    @Farmerbn, het artikel op deze site niet gelezen over dat AH iets van 27 middelen in Nederland niet meer wil accepteren ? Dezelfde eisen wil men "later" opleggen aan buitenlandse leveranciers. Trek je conclusie.

  • farmerbn

    Ik heb niks aan later. Het moet bij iedereen op hetzelfde moment ingaan anders gaan die supermarkten op bepaalde momenten het in anderse landen halen.

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.