Home

Achtergrond 982 x bekeken

Nafta: Canadese zuivel zet zich schrap

Op 16 augustus start in Noord-Amerika het overleg voor een vernieuwd vrijhandelsakkoord. Wat zijn de verwachtingen en wensen voor landbouw in de drie verdragslanden? Vandaag: Canada.

Ongetwijfeld komt er een frontale aanval van de Amerikaanse Nafta-delegatie op de Canadese marktordening voor zuivel. Maar Canadese boeren vertrouwen erop dat Ottawa niet buigt voor Donald Trump.

In april zat elke Canadese melkveehouder ineens rechtop. Terwijl de Amerikaanse president Donald Trump normaal gesproken zijn pijlen richt op Mexico of China, haalde hij ineens fel uit naar de Canadese zuivelsector. De prijsverlaging in Canada voor eiwitrijke ultrafiltratie-melk, waardoor Amerikaanse zuivelbedrijven het product niet langer bij de noorderbuur kunnen afzetten, is ‘zeer oneerlijk’, oreerde Trump tegenover melkveehouders in de grensstaat Wisconsin. “Lang gaat dit niet duren”, beloofde hij. Vanaf volgende week krijgt het Witte Huis zijn kans.

Nafta

Komende woensdag, 16 augustus, starten in Washington de heronderhandelingen van het 23 jaar oude Noord-Amerikaanse Akkoord voor Vrijhandel (Nafta). Bij de inwerkingtreding in 1994 zorgde het niet alleen voor één van de grootste handelsblokken in de wereld. Het was ook het eerste handelsverdrag tussen twee rijke landen, Canada en de VS, en een minder ontwikkeling land: Mexico. De agrarische handel binnen het blok is sindsdien sterk gegroeid. Maar president Trump slaat een zeer kritische toon aan. Nafta is “misschien wel het slechtste akkoord ooit getekend”.

Tussen Canada en de Verenigde Staten groeide de agrarische handel in twee decennia sterk. Van een jaarlijkse in- en uitvoer van rond $ 5 miljard in 1994 steeg de Amerikaanse agro-export naar de noorderbuur in 2016 tot $ 24,7 miljard. Canada verkocht voor $ 22,5 miljard aan de VS. Lawrence MacAuley, de Canadese minister van Landbouw, riep daarom onlangs op tot voorzichtigheid tussen Amerikaanse boeren: “Er is geen twijfel dat Nafta profijt kan trekken uit enige modernisering.” Maar: “Het werkt redelijk goed. Wij willen een goed ding nóg beter maken.”

‘Niet eerlijk’

Canada is ervan overtuigd dat de Verenigde Staten opnieuw zal proberen de marktordening voor zuivel, eieren en pluimveevlees omver te duwen. Maar Canadese onderhandelaars schaarden zich ten overstaan van bijvoorbeeld de Canadian Federation of Agriculture pal achter het systeem dat zorgt voor voedselzekerheid en een behoorlijke prijs voor de Canadese boer. “De Verenigde Staten hebben met suiker en pinda’s hun eigen markten die ze beschermen”, zegt melkveehouder Marcel Groleau uit Quebec. “Ik denk dat de boodschap van onze onderhandelaars naar de VS duidelijk genoeg is.”

Het laatste woord over de eiwitrijke gefiltreerde melk is echter nog niet gezegd. Amerikaanse zuivelaars verkochten dit ingrediënt voor kaasmakerijen lange tijd in Canada. Tot Canada haar melkveehouders ineens toestond het product voor wereldmarktprijzen te verkopen. Daarmee werd de Amerikaanse toevoer weggeconcurreerd. “Het is niet eerlijk”, klaagde de Amerikaanse boer Allan Huttema anderhalve week geleden in Boise, Idaho tijdens een ontmoeting met minister McAuley. Een stap van de VS naar de WTO dreigt. “Ik vraag u uw uiterste best te doen om dit terug te draaien.”

“Vandaag gaan we dat niet oplossen”, antwoordde de Canadese bewindsman. “Maar ik weet heel goed waarover u het heeft en we werken er aan.”

Handelsoverschot zuivel

De Amerikaanse dwang rond de ultra-filtratiemelk, aangewakkerd door president Trump, stuit onder Canadese boeren echter op resolute afwijzing. Melkveehouder David Wiens uit Manitoba, tevens vice-voorzitter van de zuivelcoöperatie Dairy Farmers of Canada, wijst erop dat de Amerikanen al een groot handelsoverschot hebben wat betreft zuivel. De VS exporteert met een bedrag van circa $ 550 miljoen vijf keer zoveel melkproducten naar Canada als andersom.

“Ik vind het daarom redelijk bizar dat dit een thema voor ze is”, zegt Wiens. Het echte probleem voor Amerikaanse melkveehouders is overproductie, meent de boerenbestuurder, niet het gebrek aan markttoegang. “Dus als de VS teveel melk heeft, dan is kijken naar Canada niet echt een oplossing. Onze zuivelmarkt is slechts een tiende van de Amerikaanse.”

De verwachting is dat de drie landen zeker zeven keer bij elkaar komen voor een verbeterd vrijhandelsverdrag. De eigenlijk deadline ligt ergens eind dit jaar. Om de Mexicaanse presidentsverkiezingen noch de tussentijdse stembusgang in de Verenigde Staten van 2018 in de wielen te rijden.

Of registreer je om te kunnen reageren.