Home

Achtergrond 2740 x bekeken 23 reacties

Jubilerende Dutch Dairy Board gesterkt in missie

Tien jaar strijd heeft de Dutch Dairymen Board bevestigd in zijn gelijk. De grip van boeren op hun coöperaties blijft echter zwak en vraaggericht is de zuivel nog steeds niet, meent voorzitter Sieta van Keimpema.

Eigenlijk viert de Dutch Dairymen Board (DDB) dit jaar het 10-jarige bestaan, zegt voorzitter Sieta van Keimpema terloops. “Maar dit is niet het moment om er een feestje van te maken", laat ze er direct op volgen. De melkveehouderij zit opnieuw in een crisis. Boeren hebben moeite om de eindjes aan elkaar te knopen en moeten straks ook nog vrezen voor een generieke fosfaatkorting. “Als wij 20 koeien zouden moeten wegdoen, dan weet ik niet of we dan nog wel doorgaan,” vraagt ze zich nadenkend af.

Sieta van Keimpema is sinds 2008 voorzitter van de Dutch Dairy Board (DDB).</p>
<p><em>Foto: Penn Communicatie</em>
Sieta van Keimpema is sinds 2008 voorzitter van de Dutch Dairy Board (DDB).

Foto: Penn Communicatie

De DDB werd opgericht in 2006, als gevolg van een initiatief van de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV). Die hield in 2004 een zuivelenquête en ontwikkelde op basis van de uitkomsten een plan. Dat was bedoeld om de volgens haar verouderde structuur in de melkveehouderij te veranderen. Uitgangspunten zijn een kostendekkende melkprijs en meer inspraak van de primaire sector bij de coöperaties. Daarmee ging het mis, zo werd gesignaleerd.

Voor dit plan werd een Initiatiefgroep Melkprijsvereniging opgericht (IM). Veehouders konden zich aanmelden en aangeven dat zij bereid waren lid te worden van de op te richten Dutch Dairymen Board. Aldus geschiedde.

Lees alles over melkprijzen in het dossier

Mandaat van leden om te onderhandelen over melkprijs

Van Keimpema: "Destijds vertegenwoordigden we 35% van de Nederlandse melkveebedrijven. We hadden ook een mandaat van de leden om namens hen te onderhandelen over de melkprijs. We werden afgeserveerd door de zuivelbestuurders. Onze standpunten interesseerden hen niet. De melkveehouders, de eigenaren, interesseerden hen ook niet. Je ziet het aan de veranderende statuten. Bij de meeste coöperaties is de passage verdwenen dat ze gaan voor de hoogste melkprijs. Alleen Cono voldoet nog aan de basisprincipes van een coöperatie. Die betrekt de leden nog echt. Niet alleen bij de besluitvorming, maar ook als er iets gezelligs is. Toen FrieslandCampina een tijdje terug het 100-jarige bestaan vierde van de condensfabriek in Leeuwarden, werden alleen bobo’s uitgenodigd.

Zo bezien heeft de DDB nog niet veel kunnen veranderen.

“De heersende klasse houdt stevig vast aan de status quo. Het is jammer, maar de gewone boeren, de echte eigenaren van de coöperatie, worden monddood gemaakt en hebben de macht niet meer. Kijk naar FrieslandCampina. Daar wordt heel veel besloten op smalle basis en persoonlijke titel.”

De leden hebben het toch goed gevonden?

“Weet u hoeveel procent van de leden op de regiovergaderingen komt? Hooguit 20%, en niemand durft zijn mond open te doen. Misschien wel over kleine dingen, maar niet over de zaken die er echt toe doen. Kritische leden komen helemaal niet meer. Die hebben te vaak meegemaakt dat ze belachelijk werden gemaakt door op Nijenrode geschoolde bestuurders. Behalve in management worden ze getraind in gesprekstechnieken om lastige mensen in hun hok te krijgen.

'Hooguit 20% van de leden komt op de regiovergaderingen, en niemand durft zijn mond open te doen'

De ledenraadsleden zijn, met alle respect, qua opleiding ook onvoldoende in staat om te kunnen beoordelen in hoeverre door het management voorgestelde maatregelen, invloed uitoefenen op de individuele ledenbedrijven. Dat er – zoals de DDB meermaals heeft ingebracht - nog steeds geen budget binnen de coöperatie wordt vrijgemaakt om extern advies in te winnen van experts die wel kunnen aangeven wat effecten zijn voor ledenbedrijven, is vreemd. Coöperatieleden komen steeds meer in de positie van leverancier. Niet zij, maar het belang van de NV staat voorop.”

Komt het alleen daardoor?

“Ook speelt dat kritiek op een coöperatie nog steeds taboe is. Dat wordt snel opgevat als nestbevuiling. Daar ben ik het niet mee eens. In een coöperatie moet discussie worden toegejuicht en moet meer worden gestuurd op beleid met het gunstigste effect voor het boerenbedrijf, niet per se eerst voor het concern.”

U schetst wel een zwart beeld.

“Ik weet nog een voorbeeld. Wij hebben een enquête gehouden over de verplichte Kringloopwijzer. Het overgrote deel van de boeren blijkt tegen verplichte invoering. De meesten zijn lid van FrieslandCampina. Nou, FrieslandCampina hoor je er nooit over terug. En dan is het nog maar de vraag of het Brusselse Nitraatcomité, het instrument wel ooit accepteert. Willen andere lidstaten wel een instrument om Nederland nog eens 3 of 4 miljard kilo melk extra te laten produceren? De DDB en NMV zijn bij het Nitraatcomité geweest en hebben gevraagd of het een probleem kon zijn. Dat werd beaamd.

'Gewoon produceren wat de markt vraagt en niet voor de dump, is het beste voor iedereen'

Je kunt zoiets ook verwachten als de Nederlandse zuivel arrogant blijft door produceren terwijl er een groot melkoverschot is in Europa – vooral dankzij Nederland en Ierland – en de melkveehouderij in een zware crisis zit. Een derogatie moet ons worden gegund. Het is geen afdwingbaar recht. Gewoon produceren wat de markt vraagt en niet voor de dump, is het beste voor iedereen.”

De derogatie werd zojuist genoemd. Waarom draait iedereen zo om de hete brij heen bij het mest- en fosfaatbeleid. Langer wachten met ingrijpen, dreigt de klap alleen maar harder te maken.

“Ik weet het niet. De Nederlandse overheid is overal bij geweest, maar heeft niets gedaan. Als het mis gaat, kan ze nooit zeggen: niemand heeft dit ooit zien aankomen. De periodieke cijfers van de Europese Unie laten zien hoe het staat met de dieraantallen - jongvee, melkkoeien - en met de melk en mestproductie. Niemand doet echter iets.”

Het bedrijfsleven heeft natuurlijk een eigen verantwoordelijkheid, maar het klink bijna alsof de overheid de sector aan zijn eigen lot over laat.

“Ja. Er is met het verdwijnen van het ministerie van LNV veel kennis verloren gegaan. We moeten verder niet vergeten van welke partij de staatssecretaris is. Die partij heeft het verminderen van het aantal dieren in zijn verkiezingsprogramma staan. Zou hij het dan erg vinden als wij de derogatie verliezen?”

Terug naar de DDB zelf. Wat zijn de belangrijkste wapenfeiten uit het 10-jarige bestaan?

“De oprichting van de European Milk Board (EMB) en een Europees netwerk van gelijkgestemde organisaties. De EMB was er niet geweest zonder de DDB en de NMV. De gevestigde landbouworganisaties mogen ons niet accepteren, maar we hebben wel een enorme koepel met ingangen in Brussel op alle niveaus. De Europese Milk Marketing Observatory (MMO) is er ook mede gekomen door de EMB, dat heeft oud-landbouwcommissaris Ciolos zelf gezegd. Dit MMO heeft meer transparantie in de markt gebracht, wat van groot belang is. Ook het melkprotest van 2009 zie ik als een succes. Het heeft gezorgd voor bewustmaking en heeft ook de markt beïnvloed.”

Demonstratie van de DBB bij de informele Landbouwraad in Amsterdam, eerder dit jaar. De DBB vindt het belangrijk om zijn boodschap via zichtbare acties over te brengen.</p>
<p><em>Foto: Jan Willem Schouten</em>
Demonstratie van de DBB bij de informele Landbouwraad in Amsterdam, eerder dit jaar. De DBB vindt het belangrijk om zijn boodschap via zichtbare acties over te brengen.

Foto: Jan Willem Schouten

Die transparantie heeft de huidige crisis niet voorkomen.

“Dat is omdat er, vanuit een neoliberaal gedachtegoed, niet op is gereageerd. Huidig landbouwcommissaris Hogan betitelde onze waarschuwingen voor een crisis als bangmakerij. Er zou vraag genoeg zijn naar zuivel. Die was er echter helemaal niet. Hogan zat natuurlijk ook met het belang van Ierland dat, zoals gezegd, samen met Nederland, de huidige overschotten grotendeels veroorzaakt.

Wat we ook hebben bereikt, is de discussie los krijgen over de kostenstructuur in de landbouw en hoe we toe moeten naar een eerlijkere inkomenstoerekening.”

Dat is van belang, maar het was effectiever geweest als de DDB rechtstreeks met de zuivel zou kunnen praten?

“Kennelijk slagen de heersende clubs er nog steeds in om ons tegen te houden. Je weet hoe LTO melkveehouderij onze deelname in Zuivel NL afwees. De NMV mocht meedoen omdat Zuivel NL anders geen draagvlak had, maar wordt ook nog steeds niet in alle discussies betrokken.“

Wat is de ‘ledenmacht’ van de DDB nu?

“We vertegenwoordigen nu ongeveer een kwart van de melk. Er komen nog steeds leden bij, maar hebben ook veel last van het vertrek van ouderen. Wij hebben echter geen dubbeltellingen van leden, zoals LTO. Ieder lid betaalt €85 per jaar en daarvoor zetten we ons in voor een betere melkprijs.”

De DDB wil toch ook marktbescherming?

“Wij zijn marktgericht en willen produceren wat de markt vraagt, maar zijn tegen dumpen. Boeren die willen groeien, moeten dat kunnen, maar ze moeten daarvoor wel de milieuruimte hebben. Ook zou het goed zijn als ze gingen betalen voor de investeringen die hun coöperatie moet doen om de extra melk te kunnen verwerken. Het vroegere Campina had daarvoor een heel mooi plan.”

Hoe zit het met de ontwikkeling van nieuw talent?

“Dat is ook bij ons lastig. Zelf ben ik onlangs weer voor 3 jaar herkozen. Ik vind dat zelf al veel te lang. De DDB is niet de club van Sieta, maar mensen zien op tegen de verantwoordelijkheden en de tijd die het vraagt.”

Lees meer artikelen en bekijk foto's in de jubileumeditie Boerderij Vandaag 30 jaar

Laatste reacties

  • Bennie Stevelink

    In december 2004 was ik in Saasveld op een voorlichtingsavond van de NMV over de nog op te richten DDB. Sieta was persoonlijk aanwezig om toelichting te geven. Het viel mij op dat ze in haar toespraak veel grote woorden gebruikte en dat ze vooral zichzelf iedere keer tegensprak. In de ene zin beweerde ze iets wat in tegenspraak was met wat ze een paar zinnen later weer zei.

    Ook in dit interview zie ik weer tegenspraak. Ze wil bij de coöperatie onderhandelen over de melkprijs alsof de leden leveranciers zijn bij een particuliere melkfabriek. Even later beklaagt zij zich dat boeren bij de coöperatie een positie hebben alsof ze leverancier zijn.

    Ze spreekt over coöperatiebelang contra boerenbelang. Dit is een non-redenering. De werkelijke tegenstelling is korte termijn belang contra lange termijn belang. Bij Frieslandfoods kozen ze in de jaren negentig voor lange termijn belang ("coöperatiebelang") waar de NMV en later de DDB veel kritiek op had. Bij DOC kozen ze voor het korte termijn belang ("boerenbelang") wat de NMV en DDB toejuichten. Dit leidde er toe dat DOC eind jaren negentig en de eerste zes jaar na de eeuwwisseling een hogere melkprijs kon uitbetalen dan Frieslandfoods. Het gevolg op de langere termijn zien wij op dit moment.
    Vind je het vreemd dat niemand de DDB serieus neemt?

  • ........

    En bij Cono Bennie wat kozen ze daar en Rouveen wat was daar de keuze ?

  • Bennie Stevelink

    @stippellijntje, hoe bedoel je?

  • .....

    Rouveen gaat dezelfde kant op als RFC, ledeninspraak is een farce. Op de laatste ledenvergadering was geen discussie mogelijk met de raad van beheer tijdens de rondvraag...................

  • Bennie Stevelink

    Wat mij verder opvalt is de eenzijdige kritiek op coöperaties en tegelijk kritiekloosheid jegens de particulier. Vrijwel 100% van de boeren die van DOC naar A-ware zijn gegaan zijn lid van de NMV/DDB. A-ware betaalt de boeren veel te weinig. Ze hebben de melkprijs gekoppeld aan de slechts betalende coöperatie die in moeilijkheden zit. Ze krijgen veel melk via DMF van FC tegen een prijs die 1% ONDER de garantieprijs ligt. Ze krijgen de melk dus goedkoper in de kaasbak dan FC aan de boeren moet betalen. Ze moeten dus aan hun leveranciers zeker een melkprijs kunnen betalen die gelijk is aan FC. Toch heeft Sieta geen woord van kritiek op A-ware terwijl dáár juist haar achterban zit.

    Sieta wil bij de coöperatie collectief prijs onderhandelen wat onmogelijk is omdat bij een coöperatie de melkprijs wordt bepaalt door de prijs van zuivelproducten minus kosten. Bij A-ware, waar volop ruimte zit voor prijsonderhandelingen laat Sieta niets van zich horen.
    Zoals ik in een eerdere reactie ook al zei: het is een aaneenschakeling van tegenstrijdigheid.

  • agratax(1)

    Wat er ook is aan te merken op de uitlatingen van Sieta, een ding is voor mij steeds duidelijker geworden in cooperatie land "De boeren hebben steeds minder inbreng gekregen ondanks de zgn. betere organisatie vorm". Door de fusies binnen de co-op's is er een groot log lichaam ontstaan, waarbij de invloed van de leden via allerlei regionale afgevaardigden loopt. Dit ruikt naar het veel geprezen "Verdeel en Heers beleid". Er is geen boer die mij ooit duidelijk heeft gemaakt waarom met zijn Geld de co-op in andere landen fabrieken moest opzetten, die de concurrentie met zijn melk aangaan. De directie heeft dit plan voorbereid en ter vergadering zo gebracht dat Tegen stemmen zou betekenen dat je als boer wel een enorme sukkel bent, die niets begrijpt van de grootte zakelijke wereld. De lokale boeren in dat andere land zijn geen leden van de co-op en hebben dan ook geen financieel risico, maar jij als lid wel. Het zou dan ook niet de eerste keer zijn dat er Nederlandse boeren met miljoenen schulden achter blijven na een mislukte actie elders op de wereld. De directie vangt geen Euro minder na zo'n debacle de boer wel. Om meer grip te krijgen op het beleid van de co-op zouden de boeren meer inspraak moeten eisen eventueel via ervaren adviseurs die het boeren belang als uitgangspunt hebben en niet met de directie en besturen mee praten.

  • Bennie Stevelink

    @iets korter stippellijntje 13:31, wat versta jij onder "discussie". Afgelopen jaar waren er in veel gemeentes bijeenkomsten over de opvang van asielzoekers. Op het forum van de plaatselijke krant beklaagden sommigen zich dat er geen "discussie" mogelijk was. Het bleek dat zij onder "discussie" verstonden dat de gemeente het vooringenomen standpunt van de bezwaarmakers letterlijk moest overnemen. Anders was er voor hun gevoel geen "discussie" geweest.

  • ........

    A-ware is toch een private onderneming? daar hebben we toch niks over te beslissen?

  • ........

    A-ware moet toch tegenwoordig gewoon de garantieprijs (zonder korting)betalen of ben ik weer verkeerd voorgelicht door ledenraadslid?

  • Bennie Stevelink

    @agratax, dat kan ik jou wel uitleggen. Een zuivelfabriek als Cono, die hun product vrijwel volledig in de omgeving kwijt kunnen als een streekproduct, heeft geen enkele reden om een buitenlandse vestiging te beginnen. Een coöperatie als FC die 70 tot 80% moet afzetten buiten Nederland of zelfs Europa heeft daar wel belang bij. In veel Aziatische en Afrikaanse landen kun je niet eenzijdig naar toe exporteren. Om toegang te krijgen tot deze landen moet je ze helpen de eigen zuivelsector te ontwikkelen. De eigen melk in deze landen wordt hoofdzakelijk verwerkt tot versproducten die wij vanuit Europa toch niet kunnen leveren. Parallel aan deze lokale producten ontwikkelen wij afzetmogelijkheden voor onze producten die lokaal niet gemaakt worden.

  • Bennie Stevelink

    @stippellijntje 14:03, Sieta kan met haar DDB bij A-ware toch over de melkprijs onderhandelen. En als Jan Anker niet wil luisteren kan Sieta toch een melkstaking organiseren?

  • Farmer4life2

    Bennie, wat is jou voorstel?

  • gjh

    Ik heb meer vertrouwen in Sieta dan dat domme gelul van Keesje romijn

  • eg wel

    Je bent er maar druk mee Bennie, je zou er goed aan doen eens wat kritischer te kijken naar je eigen LTO, in plaats van trappen naar anderen.

  • ........

    Beemsterkaas gaat de hele wereld over Bennie...

  • ........

    Zo ook de stelling van jouw dat frieslandfoods gebaat was bij minder melk,bij DOC hebben ze nu minder melk....

  • Farmer4life2

    Bennie probeert ons (ook) een andere kijk te geven. Zijn reacties (bijna altijd met onderbouwing) waardeer ik zeer.

    Je hoeft ook niet met hem eens te zijn, dat is leuk aan een discussie (reactie)

  • Bennie Stevelink

    Wat de aanhangers van de NMV/DDB niet willen zien en wat ik steeds probeer duidelijk te maken is dat het Sieta niet om het belang van de boeren gaat. Ze wordt gedreven door persoonlijke frustraties tegen melkveehouders die toevallig in het bestuur van een coöperatie zitten.
    Daarom is ze met een niet aflatende strijd bezig tegen coöperaties terwijl de particulier de leveranciers kan afpersen en Sieta het prima vindt. Hier ligt ook de werkelijke reden voor de oprichting van de DDB: een sub-vereniging die coöperaties moet bestrijden. Niet in het belang van de boeren, die worden alleen maar gebruikt, maar ter bekoeling van de frustraties van Sieta en een aantal andere bestuurders binnen de NMV/ DDB.
    Je kunt het vergelijken met een rebel in een zuidelijk land die een opstand begint. Niet omdat hij wat beters te bieden heeft voor het volk, in tegendeel zelfs, het volk krijgt het op termijn veel slechter. Het gaat hem alleen maar om de eigen macht.

  • Bennie Stevelink

    Waarom heeft Sieta en de rest van het bestuur van de NMV/DDB geen wrok tegen de particulier die boeren uitperst en wel tegen de coöperatie?
    Het antwoord is simpeler dan simpel: de particulier heeft geen bestuur waar andere boeren inzitten en waar Sieta buiten staat.

  • jansen@zuivelnl.org

    Geachte redactie,

    Voor de volledigheid wijs ik u nog even op het in dit verband foutief gebruik van de term "Dutch Dairy Board' in de titel van uw verhaal. Dutch Dairy Board was namelijk de internationale benaming van het voormalige Productschap Zuivel dat, zoals u weet, eind 2014 ten gevolge van politieke besluitvorming ophield te bestaan. Niet te verwarren dus met de hier bedoelde organisatie Dutch Dairymen Board.

    Met vriendelijke groet,
    Jurgen Jansen

  • WGeverink

    Beste Bennie. Zoals het er uit ziet heeft het verdwijnen van het melkquotum zeer zeker een positive bijdrage gehad op de machtspositie van de melkveehouder in de keten... Doordat de toekomst van de Nederlandse melkveehouder rooskleuriger is dan ooit maken vooral jonge twentenaren van de situatie gebruik door boerderijen die te koop komen meteen op te kopen en uit het niets melkveehouder te worden... Ok Bennie, ik denk dat als die meid waaraan jij zo'n hekel hebt bij jouw lto het woord had gevoerd de gemiddelde Nederlandse melkveehouder nu een stuk gelukkiger was geweest.

  • Marco22

    Zeker Bennie is er maar druk mee met die dwaallichten van de lto. Die het licht niet gunt in de ogen van de vakbonden , de wrok de afgunst. Hoe zoer moet het wel niet zijn voor de lto dat de DDB en NMV al die tijd in de aanloop van het afschaffen van het quotum GELIJK hebben gehad.
    Hoe blind ben je wel niet om een P-plafond af te spreken en haast op zelfde moment te juichen bij afschaffen van het melkquotum. Bevrijdingsdag sure.
    Derogatie behouden en wel de toestaan dat de grote stallen als paddestoelen uit de grond ploffen. Ach de oplossing, een KLW alle boeren door de strot jassen.
    En schoorvoetend akkoord gaan met p-rechten waar dan ook de niet groeiers en grond-genoeg boeren voor mogen bloeden.
    Per saldo zijn we slechter af dan met behoud Europese melkquotum.
    Ben je dan zo vergroeid met de lto dat je kritiekloos loopt te verdedigen.
    Net als het orkest op de Titanic.

  • HJ O R

    Het is onmogelijk om Bennie iets uit te leggen.
    LTO is bij hem heilig, en de bril komt blijkbaar niet van Specsavers.

Laad alle reacties (19)

Of registreer je om te kunnen reageren.