Home

Achtergrond 4059 x bekeken 10 reacties

Alle mest de vergister in

FrieslandCampina, Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV) en provincie Noord-Brabant willen dat veehouders in 2017 mest gaan vergisten op het eigen erf. Hoe realistisch is dat?

Warmte, stroom of gas winnen uit mest lijkt ideaal: Het mestprobleem wordt aangepakt op de boerderij zelf en een klimaatneutrale zuivel- of vleesproductie is binnen handbereik. Mestvergisters wekken duurzame energie op en beperken ook de uitstoot van het broeikasgas methaan. En dat is hard nodig. De CO2-uitstoot is de laatste jaren flink gestegen. De doelstelling om in 2020 16% van de energieconsumptie in de zuivelketen duurzaam (DZK) op te wekken, is volgens de huidige cijfers nog lang niet gehaald. Dat was in 2014 nog maar 4,5%.

Boost geven aan monomestvergisting

Om die reden wil Royal FrieslandCampina (RFC) een boost geven aan monomestvergisting (vergisting van pure mest, zonder toevoeging van andere materialen) op het boerenerf. Voor 2020 wil RFC 1.000 monovergisters geplaatst hebben om de zuivelketen klimaatneutraal te maken, te beginnen in 2017. Volgend jaar moeten 200 vergisters bij evenveel melkveehouders in bedrijf zijn. Om monovergisting rendabel te maken, is subsidie nodig. Tot op heden kwamen boerenvergisters zelden in aanmerking voor subsidie (SDE+) omdat zij het hoogste tarief nodig hebben voor een rendabele exploitatie. Daar komt - als het aan RFC ligt - verandering in.

Om de uitstoot van broeikasgassen te voorkomen, moet verse mest zo snel mogelijk vergist worden.<br /><em>Foto: Ruud Ploeg </em>
Om de uitstoot van broeikasgassen te voorkomen, moet verse mest zo snel mogelijk vergist worden.
Foto: Ruud Ploeg

Collectieve subsidie van 12,5 cent

RFC heeft bij het ministerie van Economische Zaken (EZ) een aanvraag gedaan voor collectieve SDE-subsidie voor 200 monomestvergisters. Het gevraagde subsidietarief is een gegarandeerd bedrag van circa 12,5 cent per KWh met een looptijd van 12 jaar. De 200 melkveehouders die gaan vergisten, worden samengebracht in een nieuwe coöperatie van RFC, genaamd Jumpstart. Jan Dirk van Mourik is projectleider Vergisting en Beweiding bij het zuivelbedrijf. Hij begint per 1 september bij de nieuwe coöperatie Jumpstart en is verantwoordelijk voor de ledenwerving. "Een pittige opdracht", zegt Van Mourik. Hij zoekt ondernemende melkveehouders met minimaal 150 melkkoeien. "We doen dit in coöperatief verband, zodat we kennis kunnen delen. Niet-leden van FrieslandCampina kunnen ook lid worden." Van Mourik was werkzaam bij Lely.

3 leveranciers: Host, Biogas+ en Biolectric

RFC heeft afspraken gemaakt met 3 leveranciers waaruit de melkveehouders kunnen kiezen. Het gaat om Host, Biogas+ en Biolectric. RFC wil de vergisters collectief aanschaffen. De zuivelaar wil leden, die in mestverwerking stappen, belonen voor de CO2-reductie die ze bereiken. Hoeveel dit is, wordt in oktober bekend.

Ook wil RFC melkveehouders helpen met bankgesprekken over financiering. Jumpstart biedt daarbij ook de complete financiering aan, in de vorm van een leaseconstructie. Daarover zijn inmiddels afspraken gemaakt met een van de 3 Nederlandse grootbanken. Welke dat is, wordt in oktober bekendgemaakt.

Onderaan dit artikel meer informatie over de 3 vergisters.

Provincies stimuleren mestvergisting

Niet alleen RFC wil boeren aan een vergister helpen. Het onlangs gepresenteerde Actieplan Vitalisering Varkenshouderij van de POV (producenten organisatie varkenshouderij) bevat een vergelijke visie op de mestbewerking op het eigen bedrijf. Net als RFC wil POV SDE+-subsidie benutten door mestverwerking te koppelen aan duurzame energieproductie.

Uitgangspunt Noord-Brabant: alle mest op eigen erf verwerken

Behalve de veehouderijsectoren werkt ook de provincie Noord-Brabant aan een nieuw mestbeleid. Uitgangspunt is dat alle mest op het boerenerf bewerkt gaat worden. Drijfmest mag niet meer onbewerkt worden opgeslagen: alleen bewerkte mest – vergist of gescheiden – mag worden bewaard. Doel is het sluiten van mineralenkringlopen binnen Noordwest-Europa en het voorkomen van uitstoot van ammoniak, methaan en lachgas. Dit najaar moet het beleid uitgewerkt zijn en voorgelegd worden aan de Brabantse Staten ter goedkeuring.

De Noordelijke provincies delen de visie van Noord-Brabant en gaan er van uit dat over 10 jaar geen onbewerkte mest meer op het land uitgereden zal worden. De provincies Friesland, Drenthe en Groningen willen circa 25 voorbeeldbedrijven in de regio gaan opzetten die energieneutraal dan wel energieproducerend zijn.

Mestkelders niet meer nodig

Als pure mestvergisting op de boerderij een feit wordt, dan gaat er veel veranderen: stalsystemen gaan op de schop en moeten worden aangepast. Brabant verwacht dat boeren af kunnen met goedkopere stalsystemen, omdat kelders niet meer nodig zijn. Immers monovergisters hebben dagverse mest nodig om enigszins rendabel te kunnen zijn.

Vergiste mest afzetten in de mestmarkt is geen optie

Ander punt is het digestaat (vergiste mest met bijproduct). Het digestaat kan verder verwerkt worden in centrale mestverwerkingsinstallaties op industrieterreinen of op het eigen land worden uitgereden. Vergiste mest afzetten in de mestmarkt is eigenlijk geen optie: op dit moment kost het vergisters net zo veel geld om digestaat af te zetten als wanneer ze drijfmest afzetten.

Biogas+, Host en BioElectric hebben hun vergisters zodanig aangepast dat het digestaat gehygiëniseerd kan worden, zodat het geëxporteerd kan worden. Dan kunnen de boeren de vergister ook gebruiken voor het oplossen van het mestprobleem. Maar deze technieken hebben zich in de praktijk nog niet bewezen.

Behalve afzet van het digestaat, is ook afzet nodig voor de restwarmte (wkk), stroom of gas die de vergister produceert. Een deel is mogelijk in te zetten op het eigen bedrijf maar het overgrote deel zal toch moeten worden geleverd aan het aardgas- of elektriciteitsnet. Maximale nuttige aanwending van restwarmte zonder al te hoge bijkomende kosten is bedrijfseconomisch cruciaal.

Huiverig

De ambitie van overheid, RFC en POV is heel groot, in de praktijk is monomestvergisting tot nu toe een bedrijfseconomische valkuil. Dat maakt dat veehouders huiverig zijn om er aan te beginnen. Leveranciers melden dat de interesse er is maar boeren nog niet zo happig zijn. Vaak wordt gewezen naar Duitsland en België waar monovergisting wel een vlucht heeft genomen. Maar in deze landen kunnen boeren rekenen op gegarandeerde subsidietarieven van 33 cent per KWh (Belgie) of 25 cent per KWh voor een periode van 20 jaar (Duitsland). Praktijkervaring met de nieuwe generatie monovergisters is er nauwelijks in Nederland. De subsidiegarantie van 12,5 cent per KWh, lagere aanschafkosten, een gunstiger financiering, maximale nuttige aanwending van restwarmte en een dwingend overheidsbeleid moeten ook Nederlandse veehouders over de streep trekken.

Klik op de vraagtekens voor meer informatie per systeem.

 

 

Waarom mest vergisten?

Vergisten is de enige manier om emissie van lachgas, CO2 en methaan uit mest te kunnen afvangen. De uitstoot van broeikasgassen door mest wordt fors verminderd door de dagverse mest direct op het erf te vergisten. Dat betekent dat stalsystemen daarop aangepast moeten worden. De energie die vrijkomt bij het vergistingsproces kan worden benut. Deze werkwijze past bij een circulaire economie: het zorgen voor zo min mogelijk emissie, hergebruik van reststoffen in combinatie met de opwekking van duurzame energie. Een aparte vergunning is niet nodig; Een monomestvergister op het boerenerf valt onder het Activiteitenbesluit.

Laatste reacties

  • boerrick

    En dan kunnen we met zn allen de koeien lekker binnen houden omdat de mestvergister gevoed moet worden, win win win

  • robbies

    Veel te positief verhaal over monomestvergisting op melkveebedrijven. De installaties van drie leveranciers zijn aangepast op hygienisering voor export, terwijl de techniek in Nederland niet bewezen heeft praktijkrijp te zijn. Verder telt geëxporteerde mest niet mee in het fosfaatplafond, dus kan het geen vervanging zijn voor fosfaatrechten en geldt nog steeds de AMvB, waarin geen ruimte is gelaten voor bewerkte en geëxporteerde mest. Monomestvergisting vloekt met de kringloopwijzer omdat de broodnodige Koolstof (C) in het proces wordt omgezet in CH4 en staat haaks op de weidegangambities van RFC.


  • robbies

    Terwijl Joosten met Kamp aan het overleggen is over een zinloos project, ligt 50% van de melkveebedrijven nog vol met asbestplaten, waar mooie subsidieregelingen voor zijn. Als RFC jaarlijks (tot 2024) bij al haar leveranciers nu eens asbestverwijdering en plaatsing van zonnepanelen gaat voorfinancieren (ICM de subsidieregelingen) en een bedrag ter grootte van de elektriciteitsrekening van de boer van het melkgeld afhaalt, dan winnen we:
    a) lagere CO2-footprint
    b) geen moeilijke financieringsconstructies en herverdeling van melkgeld. RFC vult de subsidies aan, boer betaalt maandelijks een bedrag terug ter grootte van de stroomrekening, dus geen verschil in liquiditeit voor de veehouder
    c) vaak meer dakoppervlak dan benodigde panelen, dus er is een extra verdienmodel te realiseren door meer panelen te leggen en de stroom te verkopen aan particulieren (bv via een postcoderoos, waarbij burger fiscale voordelen krijgt voor zonnepanelen die op het dak van een ander liggen). Dit verdienmodel draagt bij aan het hele resultaat van RFC en dus ook voor de leden die al zonnepanelen hebben liggen
    D) winnen we aan maatschappelijk draagvlak (zonnepanelen zijn lief, mest is boe).

  • vandenbrandcv1

    Weer een werkgelegenheidsproject voor pereferie. Zo simpel is het allemaal niet om dagverse mest in de vergister te krijgen komt er meer bij kijken dan een ufo plaatsen.

  • sjoerddehoop1

    Géén extra werk voor de boeren. Die hebben het druk genoeg.
    Als RFC zo graag iets aan het klimaat wil doen dan kunnen ze beter investeren in Zonne-energie en alle boeren een cash geldbedrag beloven, bijvoorbeeld 10.000 euro op voorwaarde dat de boer er zelf ook 10.000 euro bij doet en als er dan nog SDE subsidie kan worden geregeld evt Asbestsanering dan heb je een pot van 30.000 euro. Daar kun je aardig wat Zonnepanelen voor kopen. Het voordeel van Zonnepanelen is vooral dat de boer er géén extra werk van heeft. Hooguit een keer schoonspuiten. Wanneer koeien in de zomer buiten lopen dan brengen de koeien zelf de mest, gescheiden, op het land en kost het ook geen diesel om drijfmest te injecteren. Dat heeft ook een klimaat effect.
    RFC bedenkt een plan om boeren nog meer werk te laten doen, kunnen ze nog minder even op vakantie.

  • boerderij12

    ik zeg ze kunnen robbies beter topman van fcdf maken heeft het beter begrepen als joosten

  • alco1

    Alles staat in het teken van de consument te charmeren.
    Duurzaam gezien is vergisting een gedrocht.
    Men doet net alsof stikstof vervluchtiging met gewoon bemesten een milieu delict is , maar dat is geenszins waar. N heeft de natuur nodig om zuurstof te kunnen produceren en met vergisting gaat ook nog eens het o zo belangrijke anorganische stof verloren.

  • frankrooi

    Vergisting is nog nauwelijks bekend terrein voor veehouders. Zo gaat er met vergisting geen N verloren, komt alleen veel beter voor de plant beschikbaar. Werkingscoëfficient stijgt fors door digestaat. De organische stof die verloren gaat met vergisten is dezelfde als die al in de stal "verdampt". De organische stof waar de bodem wat mee kan blijft gewoon aanwezig. Hoe kun je anders met een scheider dikke fractie van 30 procent DS maken uit digestaat. Met een beetje kennis is nog een wereld te winnen op mest gebied.

  • robbies

    Frankrooi, je hoort mij niet zeggen dat vergisting geen optie is. Monovergisting zou voor de toekomst best een initiatief kunnen zijn, maar nu is niet het goede moment en RFC is niet de juiste persoon om het te initiëren. Ik weet dat in de varkenshouderij al 5 jaar initiatieven lopen om monovergisting van de grond te krijgen, maar zelfs de hogere energievraag op varkensbedrijven en de doorlopend beschikbare dagverse mest, maken het in die sector niet rendabel. Wat is er dan wezenlijk anders in de melkveehouderij dat het in deze sector wel rendabel zou zijn?

  • parnas

    De FC is van alle leden. Dit plan is opgezet voor onze grote leveranciers met meer dan 150 koeien anders is het niet rendabel zo men zegt.
    Als de FC iets voor alle leden zou willen betekenen met duurzaamheid ga dan voor de zonnepanelen.
    Het zou het eerlijkst zijn als iedereen evenveel kansen heeft.















Laad alle reacties (6)

Of registreer je om te kunnen reageren.