Home

Achtergrond 3015 x bekeken

Verkiezingen VS (4): Californië verloren zaak voor Trump

‘Als de landbouw al zijn papierloze arbeiders verliest, daalt de opbrengst met $30 tot $60 miljard per jaar’. Farm Bureau maakte deze schatting nog voor Donald Trump begon over een muur en uitzetting van illegalen. ‘El Donaldo’ bedreigt Amerika’s grootste landbouwstaat: Californië.

"Boeren hebben méér water nodig!" Het betoog van Donald Trump tijdens een campagnebijeenkomst in Fresno, Californië, krijgt de handen op elkaar. ‘Farmers for Trump’ is te lezen op vlaggetjes in de menigte. Toch zal het een wonder zijn als Trump wint in Californië. Zelfs onder Republikeinsgezinde boeren.

Amandelen, druiven, broccoli, zuivel. Nergens anders in de Verenigde Staten komt zo veel voedsel van de akkers als in Californië. Van de $54 miljard aan agrarische opbrengst in 2014 ging een groot deel als export de wereld rond. De cijfers zijn indrukwekkend, mede gezien de droogte waarmee de staat kampt. Naast water is er nog een achilleshiel: arbeidskrachten.

Californië is staat met meeste landbouwarbeiders

De 77.000 landbouwbedrijven in Californië kunnen niet zonder de arbeid van 330.000 agrarische werknemers. Texas, de staat die na de Golden State de meeste landbouwarbeiders telt, komt volgens de US Bureau of Labor Statistics nog niet aan de helft van dat getal. Het arbeidscijfer is nóg groter wanneer je bedenkt dat tenminste een kwart van alle medewerkers illegaal is.

Als het aan Trump ligt, zet hij als president miljoenen illegale Latino's uit. Mexicanen zijn 'verkrachters, criminelen of betrokken bij drugshandel', aldus Trump bij zijn campagne-aftrap.</p>
<p><em>Foto: ANP</em>
Als het aan Trump ligt, zet hij als president miljoenen illegale Latino's uit. Mexicanen zijn 'verkrachters, criminelen of betrokken bij drugshandel', aldus Trump bij zijn campagne-aftrap.

Foto: ANP

Als het aan Trump ligt, zet hij als president miljoenen illegale Latino’s uit. Om terugkeer te voorkomen, wil hij een muur langs de zuidgrens. Waarom? Mexicanen zijn 'verkrachters, criminelen of betrokken bij drugshandel', aldus Trump bij zijn campagne-aftrap. Met dit soort uitspraken maak je geen vrienden in Californië: 39% is Latino, waarvan 83% Mexicaanse wortels heeft. Bovendien: zij zijn die onmisbare plukkers en melkers.

Oogst van groente in Oxna, Californië. De sector is er sterk afhankelijk van goedkope arbeidskrachten uit Mexico.</p>
<p><em>Foto: RBI</em>
Oogst van groente in Oxna, Californië. De sector is er sterk afhankelijk van goedkope arbeidskrachten uit Mexico.

Foto: RBI

Latino-arbeiders vormen economische basis

"Zeggen dat je iedereen wilt verwijderen, is de vernietiging van de economische basis van dit land", zegt Manuel Cunha, voorzitter van de Nisei Farmers League, een Californische boerenorganisatie. Het radicale plan kunnen de amandel-, fruit- en groentetelers missen als kiespijn. Het is al steeds moeilijker om arbeiders te vinden. Talloze hectares aan gewassen bleven de afgelopen jaren onaangeroerd op het land achter.

Als reactie bouwen leden van de Nisei Farmers League goedkope huisvesting langs hun velden, en zelfs schooltjes en kleine medische klinieken. Bovendien stijgt het salaris voor agrarisch handwerk, landelijk met 5,3% tot $11,33 per uur in vijf jaar tijd. In Californië stijgen de lonen nog harder, terwijl lonen in de bouw of restaurants stagneren. Arbeider Luis Nuñez: "Als ze je slecht behandelen, ga je naar een ander. Er is werk zat."

Lees meer over de verkiezingen in de Verenigde Staten in het dossier.

Trump is niet de eerste Republikein die Latino-kiezers tegen de haren instrijkt. In 1994 wilde gouverneur Pete Wilson illegalen uitsluiten van publieke voorzieningen. Lees: geen scholing of basiszorg voor Latino’s. Hogere rechters achtten die wet later in strijd met de grondwet. Maar de schok was een feit. ‘Pete Wilson vermoordde de Republikeinse Partij, maar Trump duwt het lijk in de houtversnipperaar’, aldus een cartoonist.

Water is Trumps enige troef

In de door droogte getroffen staat, waar boeren zuchten onder een irrigatierantsoen, is water de enige troef die Trump nog heeft. "Ik heb zojuist veel boeren ontmoet, dat zijn fantastische mensen’’, aldus Trump in Fresno. Om vervolgens te herhalen wat boeren hem vertellen: "Er bestaat geen droogte. Het is het milieubeleid dat ons het noodzakelijke water ontzegt. Meer water voor boeren!" Maar of dat genoeg zal zijn voor een verkiezingsoverwinning in Californië?

'Amerikanen praten tijdens zakendoen niet graag over politiek'

Sinds februari is Rob van Zadelhoff de nieuwe bestuursvoorzitter van Rabo AgriFinance in de Verenigde Staten. Hij maakt een rondje langs alle vijftig kantoren en bij elk filiaal bezoekt hij klanten. "We financieren vooral grote boeren. Gemiddeld 3.000 hectare groot. Leningen variëren van $1 miljoen tot $75 miljoen, met enkele uitschieters boven de 100 miljoen."

Rob van Zadelhoff is bestuursvoorzitter van Rabo AgriFinance in de VS.</p>
<p><em>Foto: RBI</em>
Rob van Zadelhoff is bestuursvoorzitter van Rabo AgriFinance in de VS.

Foto: RBI


Tussen die klanten zitten de nodige boeren met Hollandse wortels. "Drie generaties geleden startten veel Nederlandse boeren in Californië. Inmiddels heeft een deel zijn land goed verkocht. Met dat geld zijn ze noordelijker getrokken naar Washington State, Idaho, Iowa of Ohio. Ze investeren het in nieuwe boerderijen die wel twee tot drie keer groter zijn", vertelt Van Zadelhoff.

Water in Californië is een politiek item en een risicofactor. "Zonder water geen oogst. En zonder oogst kan een ondernemer zijn leningen niet betalen. Zodra droogte langjarig wordt, ben je gedwongen te verplaatsen. Op zich zijn we als bank op dit soort plekken terughoudender. Maar als we één keer een relatie hebben met die boer, staan we hem bij in goede en slechte tijden."

Voor Rabobank, als global food & agribank, is de agrarische sector van de Verenigde Staten de belangrijkste markt buiten Nederland. "Het land heeft verreweg de grootste agrarische sector, waar bovendien een groot deel van het voedsel voor de hele wereld wordt geproduceerd. Het is belangrijk voor ons om nadrukkelijk in deze markt aanwezig te zijn", zegt Van Zadelhoff.

Klanten van Rabo AgriFinance zitten merendeels aan de conservatieve kant van het spectrum. "Over het algemeen stemt men Republikeins. Maar Amerikanen zijn een beetje huiverig om tijdens zakelijke gesprekken over politiek te praten. Ze willen je niet voor het hoofd stoten en geven liever een analyse dan hun eigen voorkeur."

Of registreer je om te kunnen reageren.