Home

Achtergrond 749 x bekeken

Verkiezingen VS (2): varkenshouders onder druk in Iowa

Iowa is de Amerikaanse staat met de grootste productie en export van varkensvlees. Maar het economische succes heeft zijn keerzijde: watervervuiling met nitraat en fosfaat. Voorlopig wordt de uitstoot vrijwillig aangepakt. Maar een deel van de inwoners wil dat politici harder optreden.

'De meren in sommige van onze natuurparken zijn zo vervuild dat een hond er niet in kan springen zonder het gevaar te lopen zich te vergiftigen. En de stank, het geluid en de vliegen door grootschalige varkensbedrijven verdrijven andere ondernemers en bewoners van het platteland.' Deze kritische woorden komen uit een recent hoofdredactioneel commentaar van de grootste krant van Iowa Des Moines Register.

Varkensstallen geven overlast en waardaling van grond

De krant ergert zich aan slappe regelgeving rond de vestiging van varkensbedrijven. Vooral voor kleinere units gelden amper of geen regels. Zonder er iets tegen te kunnen doen, zien burgers stallen naast hun huis verschijnen, met als gevolg overlast en waardedaling van grond. Het is tijd, concludeert Des Moines Register, dat politici zich niet langer laten ringeloren door de landbouwlobby.

Vleesvarkens in Jewell, Iowa. De krant Des Moines Register ergert zich aan de slappe regelgeving rond de vestiging van varkensbedrijven in Iowa. Voor kleinere units gelden amper of geen regels.</p>
<p><em>Foto: Robert Bodde</em>
Vleesvarkens in Jewell, Iowa. De krant Des Moines Register ergert zich aan de slappe regelgeving rond de vestiging van varkensbedrijven in Iowa. Voor kleinere units gelden amper of geen regels.

Foto: Robert Bodde

Er lijkt sprake van een kantelende opinie in de agrarische staat. Decennialang heeft de landbouw, met de mais- en sojateelt maar zeker ook de varkenshouderij, welvaart gebracht in Iowa. Vorig jaar werden er 21 miljoen varkens geslacht en zette de sector $7,5 miljard (€6,8 miljard) om.

Nitraat en fosfaat vervuilen grondwater

Steeds minder inwoners accepteren echter de nadelen. "Eén van de grootste problemen is de vervuiling van het grondwater met nitraat en fosfaat", zegt Susan Heathcote, waterspecialist van Iowa Environmental Council. "80% van het fosfaatprobleem is te wijten aan uitspoeling van mest. Hetzelfde geldt voor 92% van de nitraatvervuiling. Het is een illusie dat we dit met vrijwillige maatregelen kunnen oplossen."

'Nitraat in oppervlaktewater is risico voor inwoners van Iowa'

Het nitraat in Iowa's oppervlaktewater is een risico voor inwoners van de staat zelf. Zo'n half miljoen burgers is voor drinkwater afhankelijk van de 
rivier Raccoon. Maar aanliggende staten en vooral de Golf van Mexico worden ook geraakt. Daarom is twee jaar geleden de Iowa Nutriënten Vermindering Strategie opgesteld.

Steun van producenten

"Wij ondersteunen dit plan volledig", zegt Ron Birkenholz, hoofd communicatie van Iowa Pork Producers Association. "We doen er alles aan om onze leden mee te krijgen in maatregelen op hun eigen bedrijf." Deels gebeurt dat door 'cover crops', bodembedekkers die na de mais- of sojaoogst worden ingezaaid om nutriënten te binden.

Een tweede manier is een 'bioreactor'. Deze filtert de nitraat uit het drainagewater onder akkers. Birkenholz is enthousiast: "Een boer liet me zien hoe het nitraatgehalte van 18 deeltjes per miljoen daalde tot 0,7 deeltjes." Zestig van dergelijke reactoren zijn inmiddels geplaatst. Maar in totaal zijn er 120.000 nodig. "Er zou meer geld beschikbaar moeten worden gesteld."

'Iowa zal altijd landbouw blijven. En ons doel is niet om boerderijen te sluiten'

Milieuclubs als de Iowa Environmental Council eisen verplichte maatregelen voor de varkensbedrijven. Heathcote: "We moeten een minimale standaard invoeren waar je als varkenshouder aan moet voldoen. Iowa zal altijd landbouw blijven. En ons doel is niet om boerderijen te sluiten. Maar op de huidige wijze bereiken we onvoldoende."

In november kiest Iowa nieuwe regionale politici

Als kiezers in november naar de stembus gaan, kiest Iowa ook deels een nieuw regionaal congres. Heathcote hoopt dat nieuwe politici doorpakken. Bijvoorbeeld in het aanwijzen van moerasgebieden. "Die zijn van levensbelang voor zuivering van grondwater. Uiteraard wordt een boer gecompenseerd als het op zijn land gebeurt."

De Iowa Pork Producers Association wil van geen dwang weten. "Er zijn al genoeg regels waaraan we moeten voldoen", zegt Birkenholz. "Bovendien is het nitraatprobleem in de Golf van Mexico niet zomaar ontstaan. Dat heeft vele decennia geduurd. Het is net zo goed onmogelijk om het van vandaag op morgen op te lossen."

Verkiezingen zorgen voor hoofdbrekens varkenshouders

"Op wie ik moet stemmen? Eerlijk zeggen? Ik weet eigenlijk niet óf ik wel op één van deze twee presidentskandidaten kan stemmen." Aan het woord is Kathy Rozenboom, samen met haar man eigenaar van een varkensbedrijf bijna 20 kilometer te zuiden van de stad Pella, Iowa. "Ik moet iemand kiezen, hoor ik zeggen. Maar dit keer kost het me echt hoofdbrekens."

Kathy Rozenboom en haar echtgenoot Carroll Hoksbergen runnen sinds 1973 een boerderij in Pella, Iowa.</p>
<p><em>Foto: RBI</em>
Kathy Rozenboom en haar echtgenoot Carroll Hoksbergen runnen sinds 1973 een boerderij in Pella, Iowa.

Foto: RBI

Kathy Rozenboom en haar echtgenoot Carroll Hoksbergen hebben beiden Nederlandse voorouders en samen bestieren ze sinds 1973 een agrarisch bedrijf. "Ooit hadden we melkkoeien en vleeskoeien, maar in 2004 zijn we overgestapt op vleesvarkens. Inmiddels staan er twee grote stallen met samen 5.000 dieren."

In 2004 stapten Rozenboom en Hoksbergen over op vleesvarkens. Inmiddels staan er twee grote stallen met samen 5.000 dieren.</p>
<p><em>Foto: RBI</em>
In 2004 stapten Rozenboom en Hoksbergen over op vleesvarkens. Inmiddels staan er twee grote stallen met samen 5.000 dieren.

Foto: RBI

Grootvader Rozenboom kwam in 1910 vanuit Ede naar de Verenigde Staten. Een deel van de kinderen werd in Nederland geboren en een deel in Iowa. Kathy: "Ik ben opgegroeid op een boerderij in Oskaloosa. Onze kinderen zijn inmiddels het huis uit en hebben een goed eigen leven. Ze hebben nooit de interesse getoond om het bedrijf over te nemen."

Baan erbij

Naast het werk op de boerderij heeft Rozenboom een baan van drie dagen per week bij de Kamer van Koophandel in Pella. Ook neemt ze opdrachten aan als binnenhuisarchitecte. Haar echtgenoot Carroll was ooit bestuurder bij de regionale boerenorganisatie Farm Bureau. "Misschien zijn we wel veel te druk om alle landelijke politieke discussies te volgen."

Terugkijkend op acht jaar president Obama zegt Rozenboom: "Ik hoor wel veel klachten over het federale 
Milieuagentschap EPA. Als iets de varkenssector zal beïnvloeden, dan zijn dat strengere milieuregels. Al zie ik ook wel in dat een goede waterkwaliteit van belang is. Maar het is mij tot nu toe compleet onduidelijk wat beide presidentskandidaten op dit vlak willen bereiken."

Lees meer over de verkiezingen in de Verenigde Staten in het dossier.

Of registreer je om te kunnen reageren.