Home

Achtergrond 1510 x bekeken

Strengere antibioticaregels: vlucht in homeopathie

Homeopathische middelen zijn in opmars in de veehouderij, ook al is hun werking niet bewezen. Strengere toelatingsregels worden mogelijk een rem.

Antibioticaregels zijn strenger geworden en het gebruik ervan moet omlaag. Dat stimuleert het gebruik van homeopathische middelen in de belangrijkste landbouwsectoren. Dat neemt jaarlijks toe. Toch zijn deze middelen niet erkend als officieel geneesmiddel en zijn er slechts 15 bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) in beeld voor registratie voor verkoop. Concreet: de werking is niet bewezen en het is nog niet zeker dat deze middelen straks verkocht mogen worden. Bovendien kunnen ze antibiotica niet vervangen, erkennen ook leveranciers. Zij claimen alleen effectiviteit in het voortraject.

Alternatieve mastitismiddelen in trek

Toch lijken (melk-)veehouders zich hier weinig van aan te trekken. Vooral middelen om mastitis tegen te gaan zijn in trek. Dat blijkt uit cijfers van de fabrikanten/registratiehouders. Zo verkocht ECOstyle vorig jaar 38.000 100-milliliterflesjes Pyrogenium. Dat zijn er 6.000 meer dan in 2014. Holland Animal Care zag de verkoop van Salmycine (240-millimeterflesjes) stijgen van 1.030 in heel 2015 tot 645 in de eerste helft van 2016. De afzet van Mammicurine van Vee-Service IDAC lag dit jaar zelfs twee keer zo hoog als in 2015.

Melkveehouder Rinze Wassenaar in Menaldum (Friesland) gebruikt al jarenlang Pyrogenium. Hij probeert de weerstand van zijn koeien zo een boost te geven.</p>
<p><em>Foto: Anne van der Woude</em>
Melkveehouder Rinze Wassenaar in Menaldum (Friesland) gebruikt al jarenlang Pyrogenium. Hij probeert de weerstand van zijn koeien zo een boost te geven.

Foto: Anne van der Woude

Lijst met middelen sterk opgeschoond

Voor de nieuwe, tijdelijke CBG-lijst met veterinaire homeopathische middelen die binnen de Wet Dieren verkocht mogen worden zijn 15 handelsvergunningen aangevraagd. Daarmee wordt de oorspronkelijke lijst uit 1993 met bijna 2.000 middelen flink opgeschoond. Er staan nu nog vijf registratiehouders op de nominatie, met de volgende middelen:

  1. Mammicurine, Adherolyse, Panarix, Arthricurine en nageboorte capsule (Vee-Service IDAC),
  2. Pyrogenium, Immulon en Coffea (ECOstyle),
  3. Salmycine, Licoc en wondspray (Holland Animal Care),
  4. Mamil phyt plus, Lacto phyt plus en nageboortecapsule (FeedFarm),
  5. Traumeel (Heel Belgium).

Al deze middelen kunnen gebruikt worden voor melkvee, het gros ook voor varkens. Alleen Licoc kan ingezet worden bij pluimvee.

Die groeiende boerenvraag heeft voor deze bedrijven wel een schaduwkant. Het is niet zeker of homeopathische middelen verkocht mogen blijven. De huidige CBG-lijst met 15 middelen is tijdelijk en kent strenge criteria. Extra onderzoeken zijn vereist en dat kost geld. De meeste fabrikanten verwachten die investering uiteindelijk terug te zien in een registratie, maar sommige lopen financieel al tegen het plafond. "De onderzoekskosten zijn te hoog, onze middelen dreigen onbetaalbaar te worden", zegt een woordvoerder van Holland Animal Care. Wanneer de definitieve CBG-lijst met geregistreerde middelen er komt, is overigens onduidelijk.

Boer omzeilt dierenarts

De registratiehouders merken dat verreweg de meeste homeopathische middelen direct aan veehouders verkocht worden. Dierenartsen - vaak niet happig op homeopathie - nemen deze middelen veel minder vaak af. Toch is er binnen die beroepsgroep - de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) - ruimte voor, zegt voorzitter Dirk Willink. "De basis is ons kwaliteitsregister, het keurmerk CKRD. Daarmee is de kwaliteit van elke dierenarts geborgd. Als daaraan voldaan is, vind ik het geen bezwaar dat een individuele dierenarts daar bovenop als nascholing bijvoorbeeld voor homeopathie kiest. Ook al is het niet bewezen effectief en zit het niet in de opleiding."

Sjeng Lumeij, dierenarts en bestuurslid van de Vereniging tegen Kwakzalverij, vindt dat een slechte zaak. "Juist een organisatie als KNMvD moet het juiste kader stellen. Daar passen geen homeopathische middelen in. Daarover is algemene consensus dat het niet werkt. Er mogen ook geen gezondheidsclaims aan gehangen worden. Het is religie, mensen geloven erin. Ik begrijp niet dat de KNMvD deze leden hun gang laat gaan. Het gebeurt onder hun paraplu. Gooi deze kleine groep dierenartsen er gewoon uit."

Lees het interview met Sjeng Lumeij: 
'Homeopathische middelen werken niet'
en met veehouder Pier Swierstra: 
'Voor mij werkt homeopathie wél'

Onder de radar

Leveranciers hebben voor de nieuwe CBG-lijst flink de schaar gezet in het aanbod van hun homeopathische middelen. Er is geen wildgroei meer. Winkels mogen alleen (voorlopig) geregistreerde middelen verkopen. Daarin zien ze een stijgende verkooptendens. Al signaleren diezelfde winkels dat dit vaak met golfbewegingen gaat. Bijvoorbeeld als antibioticareductie weer volop in de schijnwerpers staat.

De antibioticaregels zijn strenger geworden. Maar dat geldt dus ook voor homeopathische middelen.</p>
<p><em>Foto: Henk Riswick</em>
De antibioticaregels zijn strenger geworden. Maar dat geldt dus ook voor homeopathische middelen.

Foto: Henk Riswick

Maar dat betekent niet dat er geen andere homeopathische producten meer worden aangeboden. Veel middelen zijn simpelweg onder de radar gedoken. Die producten worden nog steeds verkocht terwijl ze niet geregistreerd zijn. Dat betekent dat ze schade kunnen aanrichten. Het is lastig om hier een precies beeld van te krijgen. Feit is dat veehouders moeten opletten als een homeopathisch middel niet op de tijdelijke CBG-lijst staat.

Minder antibiotica én homeopathie

De vraag blijft intussen wat de status van homeopathie in de veterinaire sector wordt. De wetenschap en homeopathische sector staan al jarenlang lijnrecht tegenover elkaar over het effect van deze middelen. De wetenschap stelt dat elk bewijs hiervoor ontbreekt, terwijl de homeopathische sector op goede resultaten op bedrijfsniveau en eigen onderzoeken wijst.

Maar beide partijen bepalen niet de toekomstige koers. Dat doet het ministerie van Economische Zaken in de vorm van het CBG. Maar bij de homeopathische registratiehouders bestaat de vrees dat de definitieve registratielijst nog wel even op zich laat wachten. En door de pittige onderzoekskosten verhoogt dat de kans op een kortere lijst. En dan is antibiotica niet het enige waarvan het gebruik wordt gedrukt.

Of registreer je om te kunnen reageren.