Home

Achtergrond 5378 x bekeken 4 reactieslaatste update:17 mei 2016

Denemarken zet vol in op biolandbouw

De Deense overheid zet in op biologische landbouw en voeding. Door ook de marktkant te stimuleren met onder andere een keurmerk voor publieke keukens, hotels en restaurants, ontstaan er kansen voor biologische boeren. Een groot verschil met Nederland.

In 2020 moet het Deense biologische landbouwareaal zijn verdubbeld ten opzichte van 2007. De Denen zijn inmiddels goed op weg naar dat doel, doordat ook de vraag naar biologische producten wordt gestimuleerd. Dat gebeurt onder meer door promotie van biologisch voedsel in publieke keukens, hotels en restaurants. De 800.000 maaltijden die daar per dag op tafel komen, bestaan zodoende in steeds grotere mate uit biologische ingrediënten.

Een onderdeel van de promotiecampagne is een goud-zilver-brons-keurmerk, dat aangeeft in welke mate de geserveerde maaltijden uit biologische producten bestaan. Brons is voor keukens die 30-60% biologisch serveren, zilver is 60-90% en goud is 90-100% biologisch. Heel Denemarken doet mee. In Kopenhagen voldoen al sinds vorig jaar alle keukens aan de eisen van het zilveren keurmerk.

Økologiplan

Achter deze ontwikkeling zit de instelling van het 67-punten omvattende Økologiplan Denmark, waar de Deense overheid €54 miljoen voor heeft gereserveerd. De Deense biologische sector loopt wereldwijd voorop. Er is een landelijk bekend eco-logo ingevoerd (het 'rode Ø'-label) en Denen geven maar liefst 8% van hun boodschappenbestedingen uit aan biologische producten.

De exportwaarde van biologische producten nam sinds 2007 met meer dan 200% toe. De Denen willen hun voorsprong uitbreiden en de omschakeling op biologische landbouw versnellen. Daarvoor zijn er omschakelings- en steunprogramma's. Nu heeft Denemarken 8% biologisch areaal, Nederland 3%. De Denen vermarkten het biologische aanbod door de overheidscatering biologisch te maken. Zo houdt de groei van het aanbod gelijke tred met die van de vraag.

Met retailer Coop, die groots inzet op biologische producten, heeft de Deense overheid een vijfjarig promotieplan afgesproken. Ook de Deense zuivelgigant Arla verwelkomde de overheidsplannen met gejuich: vorig jaar verkocht Arla een recordhoeveelheid biologische zuivel aan de Deense publieke sector.

<em>Foto: Henk Riswick</em>
Foto: Henk Riswick

Bedreiging

Deze ontwikkeling betekent een bedreiging voor Nederland, vreest Bavo van den Idsert, directeur van Bionext, de organisatie die zich in Nederland sterk maakt voor meer biologische voeding en landbouw. "Wij zijn importerend in zuivel. De biomarkt groeit in Nederland met 10 tot 15% per jaar. Onze export groeit met 10 tot 15% per jaar, maar onze landbouw groeit niet. Er ontstaat een tekort en daarom moet er in de zuivel al geïmporteerd worden. Een deel van de importzuivel komt uit Denemarken."

Pakket maatregelen

Van den Idsert geeft aan dat ook in Nederland een hoge biologische productie mogelijk is. Hij wijst op de goede landbouwgrond en dito boeren en de ondernemende instelling. "In het eerste kwartaal van 2016 hebben meer dan 100 bedrijven zich aangemeld voor omschakeling. Dat is nog te weinig, maar we zien ook dat Nederland achterloopt in de maatregelen om een totaalbeleid te creëren, zoals ze dat in Denemarken doen."

Bionext zou graag willen dat in Nederland een krachtiger totaalbeleid komt om bio in alle schakels van de keten te stimuleren. "Dus ook in de catering, die nu sterk achterloopt. En specifiek voor de omschakeling is een gericht pakket aan maatregelen nodig om de boeren te stimuleren die stap daadwerkelijk zetten."

Vooralsnog is dat beleid er niet. Wel heeft Nederland van 2002 tot begin jaren '10 een actief stimuleringsprogramma gehad met een speciale taskforce en een budget ongeveer even groot als het huidige Deense. Het doel was 10% biologisch qua areaal en 5% qua omzet in de supermarkt. Die doelen zijn niet gehaald, al is de sector in die jaren wel gegroeid. Bedoeling was dat de biosector na afloop van die periode op eigen benen zou kunnen staan.

Omwenteling naar biologische voeding in Deense ziekenhuizen

Twee ziekenhuizen in de omgeving van Kopenhagen, het Herlev en het Gentofte Hospital, gingen anderhalf jaar geleden over op biologisch voedsel. Inmiddels is 75% van wat ze er serveren biologisch. Daarmee verdienen ze het zogeheten zilveren keurmerk.

Een van de redenen van de Deense overheid om biologisch voedsel in publieke keukens te promoten, is gezondheid, weet Allerup Nielsen, hoofd inkoop van beide ziekenhuizen. "Als oudere mensen niet of slecht eten, worden ze mager, verdwijnen hun spieren en worden ze sneller ziek. Daardoor kwamen oudere mensen sneller in ziekenhuizen terecht. Dit is een van de redenen waarom het overheidsbeleid is ingezet; als er gezond wordt gegeten, zijn mensen sterker en fitter. Dat scheelt in de zorgkosten. Het psychologische aspect is daarbij belangrijk; de patiënt moet zich goed voelen in het ziekenhuis, hij of zij moet thuiskomen en vertellen dat hij zo goed behandeld is, dat hij of zij een mooie kamer had, dat de dokters aardig en deskundig waren en dat het eten goed was. Het eten moet in het ziekenhuis een soort van behandeling zijn. Als je als patiënt of bejaarde het idee hebt dat je echt lekker en gezond eten krijgt, dan ga je beter eten."

Het Herlev ziekenhuis in Kopenhagen. Hier bestaan de maaltijden voor driekwart uit biologische ingrediënten.<br /><em>Foto: Herlev Hospital</em>
Het Herlev ziekenhuis in Kopenhagen. Hier bestaan de maaltijden voor driekwart uit biologische ingrediënten.
Foto: Herlev Hospital

Storytelling

Dat biologisch voedsel niet bewezen gezonder is doet er niet toe, het gaat om de beleving. Het gaat om 'storytelling', zoals dat in marketingtermen heet. In Deense media wordt zoveel over biologisch voedsel gesproken en geschreven, dat het in de hoofden van de mensen blijft hangen. "Ook als hij boodschappen haalt denkt hij: biologisch is gezond."

Kinderen van nu groeien op met biologische voeding, weet Allerup Nielsen. "Ze krijgen het op het kinderdagverblijf en op school. Het concept van biologisch voedsel is ze letterlijk met de paplepel ingegoten. Als de kinderen van nu volwassen zijn, zal biologisch eten logisch voor ze zijn. De trend wordt steeds groter."

De ziekenhuizen van Allerup Nielsen gaan voor een gouden keurmerk. "Dat is vooral financieel moeilijk, want dan moet meer dan 90% van wat we serveren biologisch zijn." Dat de inkoop daarvan duurder is dan van gangbaar voedsel neemt hij voor lief. Dat probeert hij te compenseren door minder voedsel te verspillen. De porties zijn al verkleind en wat er alsnog wordt weggegooid, wordt vaker hergebruikt.

Lees het hele artikel in Boerderij Vandaag van vrijdag 13 mei.

Laatste reacties

  • waldpyk

    Als ik bovenstaande lofzang op bio lees moet ik altijd glimlachend terugdenken aan dat filmpje van studenten die als grap kipnuggets bij de Mac haalden en deze aan het onwetende winkelende publiek als biokip aanbood. De loftuitingen waren natuurlijk niet van de lucht want ja bio he en wat kon je het verschil met "gewone " kip toch goed proeven enz. Begrijp mij niet verkeerd, ik ben niet tegen bio, ik beschouw mij zelf half biologisch alhoewel ik wel degelijk kunstmest gebruik en in heel lichte mate bestrijdingsmiddelen (pleksgewijs) maar het neerzetten van "gewoon " geproduceerd voedsel als minder staat mij tegen. Smaakt mijn melk , boter en vlees dan anders?
    P.s. Waarom adverteert Hunkemoller met een semiblote Silvie op deze Site? Of is dat een stille hint mijn kant op dat ik iets vergeten ben op moederdag?

  • hooghoes

    De denen zijn goed bezig

  • snufferman

    Niks mis met Hunkemöller

  • moi !

    Na mijn mening zal dit wel het eind doel zijn . Wel moeten boeren er voor zorgen dat hun producten kostend dekkend zijn. Dan zie ik pas een sterke toename voor deze sector in de EU.



Of registreer je om te kunnen reageren.