Home

Achtergrond 586 x bekeken

Amerikaanse boereninkomens weer lager

Boeren in de Verenigde Staten halen de broekriem aan. Lage voedselprijzen en een dure Amerikaanse dollar zorgen voor duikelende inkomens. Dit voor het vierde achtereenvolgende jaar.

De maïs en soja die Richard Guebert verbouwt in Randolph County, Illionois, leverden 4 jaar terug recordprijzen op. Amerikaanse exporteurs profiteerden van ideale marktomstandigheden. Maar sindsdien keerden de kansen. Niet alleen is de productie wereldwijd gegroeid, concurrenten als Argentinië en Brazilië troeven, dankzij devaluaties van hun munten, nu Amerikaanse concurrenten af. "Er is nog geen Amerikaanse landbouwcrisis, maar er doemt er wel één op aan de horizon", klinkt het waarschuwend in Washington.

Kosten hectare mais verviervoudigd
Ook graanboer Guebert reisde vorige week af naar Capitol Hill. Voor de landbouwcommissie van het Huis van Afgevaardigden mocht hij zijn ervaringen met de parlementariërs delen. Thuis op de boerderij, waar hij woont met zijn vrouw Nancy en zoon Kyle, dook hij eerst in de archieven om met harde cijfers de verschillen met vorige decennia te illustreren. "In 1985 kostte een hectare maïs aan inputkosten, uitgezonderd pacht, 272 dollar per hectare. Dit jaar beloopt dat 1.174 dollar", zegt de graanteler.

Stijgende kosten

Guebert: "We betalen voor de technologie die ons helpt productiever te zijn, ongeacht de uitdagingen die Moeder Natuur ons stelt. We zijn beter in staat dan vroeger om onkruid te bestrijden. En het is waar, we hebben ook enkele uitstekende jaren achter de rug. Kyle en ik hebben kunnen investeren in machines en een nieuw systeem van graanopslag. Maar nu prijzen dalen, gaan die kosten niet net zo hard mee omlaag. Sinds ik begon te boeren halverwege de jaren tachtig is kunstmest 3 keer zo duur geworden. Een zak maïszaad ging bijna 5 keer over de kop."

Inkomen jaarlijks 6% omlaag
Daarom halen boeren in Illinois, net als in andere staten, de broekriem aan. Guebert: "In onze staat is het gemiddelde boereninkomen de afgelopen vier jaren met 6% per jaar gedaald, terwijl de kosten maar half zo vlot terugliepen. Het gevolg is dat we ons werkkapitaal de afgelopen anderhalf jaar met een kwart zagen teruglopen. Ons eigen vermogen smelt weg voor de zon. Geïndexeerd naar inflatie zijn de inkomsten na aftrek van alle kosten op het laagste niveau sinds 1972."

Boeren in nood

De gevolgen laten zich voelen. Senator Chuck Grassley uit Iowa krijgt signalen van groeiende stress op het platteland. "We horen het één en ander van banken. En het 1-800 nummer dat boeren in nood kunnen bellen, krijgt meer telefoontjes. Het zijn bijvoorbeeld boeren die te dure pachtcontracten zijn aangegaan die in de problemen komen." Ook graanboer Guebert ziet dat banken voorzichtiger zijn, zeker met jonge boeren. "Toen ik startte, leende ik geld per telefoon. Dat is wel voorbij", zegt hij.

Verkoopdalingen machines

Veelzeggend zijn ook de verkoopdalingen bij fabrikanten van landbouwmachines. John Deere heeft 60% van de Amerikaanse mechanisatiemarkt in handen. Afgelopen jaar daalden de inkomsten met 5% door een stagnerende vraag. Voor 2016 verwacht de bouwer uit Moline, Illinois dat de afzet met nog eens 7% krimpt. Agco, het moederbedrijf van merken als Fendt, Massey Ferguson en Valtra, doorstaat dezelfde malaise. Over het laatste kwartaal van 2015 daalden de Amerikaanse verkopen met 21%. Oorzaak? "Lagere boereninkomens", aldus topman Martin Richenhagen.

 

Nigeria en Egypte

Wat zijn dan de obstakels waar graanboer Guebert last van heeft? Robert Johansson is hoofdeconoom van het Amerikaanse ministerie van Landbouw USDA. Hij wijst op 3 zaken die van invloed zijn. Ten eerste groeit de Chinese economie minder hard, waardoor de export afneemt. Daarnaast is het de dure dollar, vergeleken bij de gedevalueerde Braziliaanse real en Argentijnse peso, die de Zuid-Amerikanen op voorsprong zetten. Grote graanimporteurs als Nigeria en Egypte kopen goedkoper in Zuid-Amerika. Tenslotte voelt de pluimveesector nog de exportbelemmeringen na de eerdere vogelpestuitbraak.

Dure dollar

Aan de andere kant is de dure dollar een zegen. "Het is makkelijker om zaken als kunstmest te importeren uit Canada of Rusland", zegt Johansson. "Ten tweede biedt een sterkere Amerikaanse economie meer kansen voor inkomsten van buiten de boerderij. En ten derde: vier vijfde van de landbouwproducten wordt op de binnenlandse markt verkocht." Kortom: alle kans om in eigen land het inkomen te verbeteren via een hogere toegevoegde waarde.

Farm Bill

Alles bij elkaar genomen schat de USDA dat de totale inkomsten op Amerikaanse landbouwbedrijven in 2016 uitkomen op 55 miljard dollar. Dat is in scherp contrast met de 130 miljard over 2014. En van die 55 miljard zijn 13,9 miljard subsidies vanuit de Farm Bill, die via allerlei programma's de lage voedselprijzen compenseren. Een kwart van alle inkomsten. Het is ook ruim 3 miljard dollar aan subsidie meer dan een jaar geleden en tegelijkertijd de hoogste uitgaven uit de Farm Bill over de afgelopen tien jaar.

Niet iedereen waardeert dat. Voedseladvocaat Baylen Linnekin vindt het belachelijk dat de Farm Bill enkele jaren terug is hervormd met als argument de steun aan Amerikaanse boeren te beperken. "Wat is er sindsdien gebeurd? De uitgaven stijgen alleen maar", klaagt Linnekin. "Ik ben geen econoom, maar zorgt het stimuleren van boeren om zoveel mogelijk maïs en soja te verbouwen er niet juist voor dat de prijzen verder onder druk komen te staan? En dan moet de belastingbetaler er weer voor opdraaien!"

'Toen Amerika door de financiële crisis ging, was de landbouw één van de positieve uitzonderingen'.

Landbouw positieve uitzondering

Op Capitol Hill klinkt meer begrip. "Toen Amerika door de financiële crisis ging, was de landbouw één van de positieve uitzonderingen", zegt Rick Crawford uit Arkansas. "Het zorgde voor banen en een handelsoverschot. Nu de rest van de economie opkrabbelt, lijkt de landbouw op zijn kop gezet. Terwijl boeren vechten om overeind te blijven, willen sommigen in Washington het inkomensvangnet torpederen. Maar dit is niet het moment om de bodem weg te slaan onder hardwerkende boerenfamilies."

Of registreer je om te kunnen reageren.