Home

Achtergrond 3979 x bekeken laatste update:26 apr 2016

Zondagswerk: als het moet, dan moet het

Werken op zondag was vroeger not done, anno nu doet vrijwel elke boer het wel eens. De meest genoemde reden is het weer.

Ruim driekwart van de agrarisch ondernemers beschouwt de zondag als een rustdag. Niettemin geeft maar 36% aan op deze dag helemaal nooit te werken. De meesten doen het met enige regelmaat, vooral als het vooruitzicht op gunstig weer hen voor het gevoel geen keuze laat. Dat blijkt uit onderzoek van Boerderij.

Vooral ouderen hechten aan zondagrust

Het zijn vooral de wat oudere boeren die hechten aan de zondagsrust. In de leeftijdscategorie van 
56 tot en met 65 jaar, betreft het 78% , daarna met de leeftijd oplopend tot meer dan 80%. Van de boeren tot 35 jaar beschouwt 57% de zondag als dag om het rustig aan te doen.

Het komt er vaak niet van

Overigens vindt een kwart van de boeren een wekelijkse rustdag helemaal niet belangrijk, of dat nou de zondag is of een andere dag.
Hoewel de meerderheid van mening is dat de zondag een rustdag zou moeten zijn, komt het er vaak niet van. Erik Westeinde, akkerbouwer in de Flevopolder: “Dat kan ik me wel voornemen, maar het wordt niks. Bij mij niet tenminste. Waarom niet? Geen idee. Misschien omdat de meeste mensen door de week werken. Zoals leveranciers, afnemers en loonwerkers. Dan werk je zelf automatisch ook door de week. Ook als je op zondag al bezig bent geweest.”

Dat veel boeren ook op zondag werken, is op zich niet nieuw. Het betreft dan basiswerkzaamheden, zoals melken en dieren voeren. Deze noodzakelijke werkzaamheden zijn in het onderzoek buiten beschouwing gelaten.</p>
<p><em>Illustratie: Herman Roozen</em>
Dat veel boeren ook op zondag werken, is op zich niet nieuw. Het betreft dan basiswerkzaamheden, zoals melken en dieren voeren. Deze noodzakelijke werkzaamheden zijn in het onderzoek buiten beschouwing gelaten.

Illustratie: Herman Roozen

Zondagswerk is kostenoverweging

Dat veel boeren ook op zondag werken, is op zich niet nieuw. Het betreft dan basiswerkzaamheden, zoals melken en dieren voeren. Deze noodzakelijke werkzaamheden zijn in het onderzoek buiten beschouwing gelaten. Gekeken is naar ander werk, zoals grasmaaien, aardappels poten of suikerbieten zaaien. Het wel of niet doen van dergelijk werk, is meer dan melken en voeren, een keuze.

Wouter van Breugel, melkveehouder in Nieuwolda, kiest soms om wel op zondag te werken. “Eigenlijk gaat het alleen om inkuilen. Mest uitrijden doe ik niet op zondag, dat kan wel een dag wachten. Maar inkuilen kan niet altijd wachten. Soms wordt je overvallen door het weer. Je hebt al niet zoveel kansen, dus als het weer dreigt om te slaan, dan besluit ik om toch op zondag te kuilen. Het is nooit een lichtvaardige beslissing. Ik werk namelijk ook met personeel en zelf heb ik kleine kinderen. Onze partners hebben er begrip voor, toch werk ik uit sociaal oogpunt liever niet op zondag. Het is puur een kostenoverweging: ik wil geen goeie kuil mislopen.”

Meestal geen schuldgevoel

De meeste boeren hebben er geen moeite mee om dergelijke werkzaamheden, als het zo uitkomt, op zondag te doen. De meest aangevoerde reden is, net als voor Van Breugel, ‘het weer’. Als het op zondag goed weer is en en op maandag niet, dan wordt er op zondag gekuild. Of de poters gaan de grond in, het gras wordt gemaaid, de kunstmest gestrooid.

Boeren hebben het gevoel dat dit onder overmacht valt, het weer valt immers niet te sturen. Jan-Heero Forma, akkerbouwer in Eppenhuizen, ervaart dat het weer de laatste jaren grilliger is geworden. “Je hebt nu langere periodes dat het droog is dus als er regen voorspeld wordt, wil ik daar meteen gebruik van maken. Als dat betekent dat ik op zondag kunstmest moet strooien, dan doe ik dat. Anders raak ik achterop en dat haal ik niet meer in. Dat kost me geld.” Hij benadrukt dat het zijn eigen afweging is. “Ik heb alle respect voor mensen die een andere keus maken.”

Bekijk een interview met akkerbouwer Jan-Hero Forma in Eppenhuizen. Hij werkt niet iedere zondag, maar vindt het soms raadzaam toch wat te ondernemen.

'Als het moet, dan moet het'

Zo’n 15% voelt zich tijdens het werken op zondag een beetje schuldig, 4% voelt zich heel erg schuldig. Dat schuldgevoel betreft bij de één de aandacht voor het gezin die er bij in schiet, bij anderen heeft het een meer religieuze achtergrond: werken op zondag, dat hoort eigenlijk niet. De meeste boeren ervaren echter geen schuldgevoelens als ze op zondag werken, want, zo geeft de meerderheid aan: ‘Als het moet, dan moet het’.

Melkveehouders meest religieus
Boeren die op zondag niet werken, hebben meestal religieuze argumenten. Dat wil overigens niet zeggen dat ze ook altijd naar de kerk gaan. Ongeveer 
30% van de agrarische ondernemers zegt wel religieus te zijn, maar nooit in de kerk te komen, de rest van de gelovigen komt er ‘af en toe’. Gemiddeld 
7% gaat elke zondag, zo blijkt uit het Boerderij-onderzoek. Dat is minder dan het landelijk gemiddelde van 10% dat het CBS becijferde.
In totaal noemt 60% van de boeren zichzelf religieus, het landelijk gemiddelde is 51%. Melkveehouders noemen zichzelf vaker religieus dan varkenshouders en akkerbouwers. Zij kiezen er ook vaker voor om op zondag niet te werken.

Of registreer je om te kunnen reageren.