Home

Achtergrond 5516 x bekeken 6 reacties

Weinig wijzigingen bij debat fosfaatrechten

Staatssecretaris Martijn van Dam (Economische Zaken) kan zijn eigen plan voor de invulling van de fosfaatrechten vrij eenvoudig voortzetten.

Ondanks vele ideeën van Kamerleden over de invulling van het fosfaatrechtenstelsel, hoeft Van Dam weinig te wijzigen. De Tweede Kamer is te verdeeld om grote aanpassingen door te voeren in zijn plannen. Dit tot frustratie van de oppositie, want ook de steun van regeringspartijen VVD en PvdA voor het plan is merkbaar een gedwongen huwelijk. Hoewel beide partijen het voorstel steunen, blijven ze van mening verschillen over de invoering van fosfaatrechten in de melkveehouderij.

Minst slechte optie

VVD-Kamerlid Helma Lodders was altijd tegen fosfaatrechten, maar ziet dit nu als minst slechte optie en als sluitstuk van een breder pakket. De onderhandelingen in Brussel over het afschaffen van het fosfaatplafond of het salderen met fosfaat dat verwerkt wordt, is voor haar een belangrijk onderdeel. PvdA-Kamerlid Sjoera Dikkers spreekt openlijk haar twijfel uit over deze route van Van Dam. Ze heeft weinig vertrouwen in de onderhandelingen hierover, omdat de Nederlandse veehouderij de normen de afgelopen jaren niet heeft gehaald.

Rik Grashoff van GroenLinks geërgerd: "Het is duidelijk dat er achter de schermen een ongelooflijk partijtje armpje drukken in de coalitie is geweest, waarbij een paar van die landbouwlobbyclubs aanwezig waren. Dat heeft bij elkaar driekwart jaar vertraging opgeleverd."

De linkse partijen vinden dat Lodders haar excuses moet aanbieden aan de sector.</p>
<p><em>Foto: Roel Dijkstra</em>
De linkse partijen vinden dat Lodders haar excuses moet aanbieden aan de sector.

Foto: Roel Dijkstra

VVD krijgt wind van voren

De VVD kreeg tijdens het debat stevig de wind van voren. SP en GroenLinks verwijten de partij de veroorzaker te zijn van de problematiek in de melkveehouderij. Dit omdat de VVD boeren zou hebben gestimuleerd om te gaan groeien. Produceren voor de vrije markt is dan mogelijk, terwijl hiervoor milieutechnisch geen ruimte zou zijn. Eric Smaling (SP) nam geen blad voor de mond en vroeg in de weinig politieke termen: "Waarom geeft mevrouw Lodders niet gewoon toe dat zij en haar partij gewoon één grote klerezooi van dit dossier hebben gemaakt? Anders dan dat kan ik het namelijk niet uitdrukken." De Kamervoorzitter gaf Smaling een standje vanwege zijn taalgebruik.

Smaling vindt dat de VVD de belangen van boeren totaal over het hoofd heeft gezien. "Mensen zijn driekwart jaar, of zelfs nog langer, in totale onzekerheid gelaten, met alle financiële problemen die daarbij horen." Lodders verdedigt zich door te zeggen dat de melkveehouderij juist ruimte verdient om te ondernemen. "We zitten op dit moment inderdaad in een periode waarin die ruimte er helaas niet is, maar ook binnen de huidige milieuvoorwaarden van ons en van Brussel kan die ruimte er toch zijn", vindt de politica. De linkse partijen vinden dat Lodders haar excuses moet aanbieden aan de sector.

Kritiek van rechts

Lodders kreeg ook van rechts kritiek. SGP en CDA verwijten VVD de draai van het standpunt van tegen naar voor de invoering van fosfaatrechten, zonder dat hier harde garanties voor derogatie of afschaffing van het fosfaatplafond tegenover staan.  Carla Dik-Faber (ChristenUnie) vroeg staatssecretaris Van Dam om in het belang van de Nederlandse melkveehouderij meer regie te nemen in het dossier en minder af te laten hangen van de politieke strijd in de coalitie. Hij kwam weg met de eenvoudige beantwoording dat hij dat doet.

PvdA maakt excuses

Op de PvdA was minder kritiek. Maar in tegenstelling tot Lodders maakte coalitiegenote Dikkers tijdens het debat openlijk excuses voor de lange tijd dat boeren in onduidelijkheid hebben gezeten. Dikkers: "Wij hadden, terugkijkend op het hele proces, dit graag beter willen regelen bij de behandeling van de Wet verantwoorde groei melkveehouderij. Het was geen proces waar ik trots op ben. Het heeft veel onrust veroorzaakt. Dat had beter gemoeten." Ze kreeg hiermee waardering van haar collega's. Dikkers stelde ook voor om het Beter Leven Keurmerk voor de vleessector ook in de melkveehouderij in te voeren. De sector moet zelf wel het initiatief nemen. Met het project Duurzame Zuivel is de sector hier al mee bezig, vindt Van Dam. Hij staat hier wel positief tegenover.

Grondgebondenheid

De wensen om de grondgebondenheid verder in de melkveehouderij vast te leggen is groot. Op het verzoek van ChristenUnie, SP, D66 en GroenLinks om de grondgebonden bedrijven buiten de generieke korting op fosfaatrechten te houden, zegt Van Dam dat dit ook zijn intentie is. De bedrijven krijgen vooraf extra fosfaatrechten. "Of dit genoeg is om de generieke korting volledig te compenseren hangt af van de cijfers van het CBS over de definitieve fosfaatproductie", aldus Van Dam.

De staatssecretaris wil bij de generieke korting niet verder gaan dan 8%. Dit kan betekenen dat grondgebonden bedrijven onvoldoende rechten krijgen om volledige gecompenseerd te worden. Van Dam wil biologische bedrijven niet extra ontzien bij de fosfaatrechten, zoals SP en GroenLinks willen.

Uitruil varkensrechten

De mogelijkheid voor uitruil van varkensrechten voor fosfaatrechten wil Van Dam alleen toestaan als er vanuit beide sectoren hier belangstelling voor is. "Doelstelling van het haakje in de wet is om dit mogelijk te maken, zonder de hele wet te moeten aanpassen", legt Van Dam uit.

Staatssecretaris Martijn van Dam (Economische Zaken) is bereid om door middel van een AMvB in de Meststoffenwet de uitwisseling van productierechten tussen de sectoren mogelijk te maken. Mocht Van Dam de AMvB opnemen, dan is het niet zo dat rechten meteen uitwisselbaar worden. Het betekent dat het in de toekomst mogelijk wordt, zonder dat de wet opnieuw gewijzigd hoeft te worden.</p>
<p><em>Foto: Henk Riswick</em>
Staatssecretaris Martijn van Dam (Economische Zaken) is bereid om door middel van een AMvB in de Meststoffenwet de uitwisseling van productierechten tussen de sectoren mogelijk te maken. Mocht Van Dam de AMvB opnemen, dan is het niet zo dat rechten meteen uitwisselbaar worden. Het betekent dat het in de toekomst mogelijk wordt, zonder dat de wet opnieuw gewijzigd hoeft te worden.

Foto: Henk Riswick

Afroming

Van Dam wil de afroming van 10% bij de handel in fosfaatrechten niet wijzigen. ChristenUnie stelde voor om het afromingspercentage langzaam op te laten lopen. Dit om boeren te stimuleren snel te verhandelen als ze dit willen, zodat de fosfaatproductie mogelijk eerder onder het fosfaatplafond komt. Van Dam wil dit niet. In reactie op de vraag van SGP en CDA wanneer de afroming stopt, reageert de staatssecretaris dat de afroming niet stopt als de fosfaatproductie weer onder het plafond is. "Die afroming is nodig om de fosfaatbank te vullen", zegt Van Dam.

Fosfaatbank

De Tweede Kamer heeft verschillende wensen voor het uitgeven van fosfaatrechten uit de fosfaatbank. Doelstelling is dat er een tendersysteem komt waarbij ondernemers via een puntenstelsel eerder of later aanspraak kunnen maken op rechten. PvdA en enkele andere partijen willen weidegang als voorwaarde, CDA wil jonge boeren graag voorrang geven. Van Dam zegt dat grondgebondenheid een logische voorwaarde is voor uitgifte van de rechten. De andere voorstellen wil hij gaan bekijken.

Derogatie

SGP en CDA maakten een groot punt van de derogatieonderhandelingen. De partijen  willen harde garanties dat de derogatie er komt voordat de fosfaatrechten worden ingevoerd, of voordat het kortingspercentage voor de generieke korting wordt bepaald. "Zo werkt het helaas niet in Brussel. Het eerste wat de Europese Commissie dan tegen ons zou zeggen, is: we hebben de vorige keer afspraken met u gemaakt; u houdt zich daar niet aan en u neemt ook geen stappen om ervoor te zorgen dat u zich daaraan houdt; waarom komt u dan eigenlijk praten?", reageert Van Dam.

Voorstellen van SGP, CDA, ChristenUnie en VVD om naast de referentiedatum van 2 juli 2015 boeren ook een mogelijkheid te bieden om een referentieperiode te kiezen, wees Van Dam af. "Ik had liever een referentieperiode gehad, maar dat is juridisch niet houdbaar", aldus de staatssecretaris.

Hoe nu verder?

Na de beantwoording van de vragen dienden de Kamerleden maar liefst 25 moties in. De Tweede Kamer stemt volgende week over de moties. Het ministerie gaat de wet waarin de fosfaatrechten worden geregeld schrijven en voorleggen aan de Raad van State voor advies. Doelstelling is dat het wetsvoorstel voor de zomer in de Tweede Kamer ligt, zodat deze na de zomer direct behandeld kan worden door de Tweede en Eerste Kamer. Doelstelling is dat de wet 1 januari 2017 van kracht wordt. Van Dam heeft er vertrouwen in dat dit gaat lukken.

De melkveehouderij wordt begrensd via fosfaatrechten. Lees in het dossier wat Boerderij over dit onderwerp schreef.

Laatste reacties

  • alco1

    Wat mij verbaasde in het debat was dat niemand ageerde op het feit van de AMvB wet.
    Als dit goed zijn intrede doet zijn de fosfaatrechten totaal overbodig.
    En begin nou niet weer dat de fosfaatrechten er moeten komen om de vee intensiteit te beteugelen.
    Dat men zo moeilijk doet om de schotten te verwijderen is hier wel een getuige van en zo zijn er ook gebieden waar totaal geen intensiteit is!
    "De wal keert het schip" is het enigste wat moet gelden.

  • Hr19

    De eerste kamer moet ook nog akkoord gaan!

  • vogel

    Als voor de overheid de inkomsten verdwijnen uit de verkoop van melkquota dan moet er toch een ander middel worden gevonden. Een stopper ontvangt en de overheid deelt mee.
    Je kon het op je klompen aan voelen dat dit ging gebeuren.
    Luchthandel. Maar het brengt wel geld in het laatje.

  • PIETER123

    Goedkoop excuus van de PvdA de voorganger van van Dam stelde juist dat boeren de ruimte moesten krijgen om fors te kunnen uitbreiden.Grondgebonden landbouw wordt nu dubbel gepakt.Dus eerst juridische claims en dan een fooi voor mensen die duurzaam in grond hadden geïnvesteerd.

  • bramegberts1

    Door 2 juli 2015 te nemen is het gewoon verkapte staatsteun aan bedrijven die het hardst gegroeid zijn en dus het meest verantwoordelijk zijn voor het slechten vh fosfaatplafond. Daar zal Brussel blij mee zijn, met dergelijke afspraken!!!!!

  • Farmer4life2

    Ik ken maar weinig bedrijven die minder zijn gaan melken. Behalve op melkprijs zijn gaan voeren.

Laad alle reacties (2)

Of registreer je om te kunnen reageren.