Home

Achtergrond 715 x bekeken

Twijfel over handelsdeal Zuid-Amerika

De EU onderhandelt met het Zuid-Amerikaanse blok Mercosur over een vrijhandelsovereenkomst. Een serie landen vreest dat een deal ten koste zal gaan van de agrarische sector in de EU. Waar eerder Argentinië de onderhandelingen frustreerde, zijn het nu vooral de Fransen en Ieren.

De EU wisselt in mei voorstellen uit voor een vrijhandelsdeal met Mercosur, een groep Zuid-Amerikaanse landen dat vooral op het gebied van handel samenwerkt. De onderhandelingen worden in met name de vleeswereld met lede ogen aangezien. Vier van de vijf lidstaten van Mercosur zijn grote vleesexporteurs en de kostprijs ligt in Zuid-Amerika vaak lager dan in de EU.

Moeizame gesprekken

De onderhandelingen kennen een veelbewogen geschiedenis. In 2000 gingen EU en Mercosur onderhandelingen aan voor een associatieovereenkomst met hoofdstukken over handel, samenwerking en politieke dialoog. De onderhandelingen klapten vier jaar later.

De Zuid-Amerikaanse landen eisten duidelijk meer markttoegang voor hun agrarische producten dan de EU bereid was te verschaffen. Andersom wilde de EU meer ruimte om industriële goederen te verkopen in Brazilië en Argentinië, waar deze markten sterk beschermd zijn. Na een adempauze van 6 jaar zijn gesprekken in 2010 heropend.

Zonder veel resultaat, want Argentinië was duidelijk minder ambitieus dan de andere lidstaten, waardoor Mercosur vleugellam was. Na een politieke omwenteling in Buenos Aires is Argentinië plotseling groot voorstander van zoveel mogelijk handelsliberalisering. De Europese Commissie is opgelucht, maar een deel van de lidstaten en de landbouwlobby is vooral bezorgd.

EU-boeren tegen
De Europese boerenorganisatie Copa-Cogeca is zeer sceptisch. De Ierse boerenorganisatie IFA roept Eurocommissaris Phil Hogan op 'snel te interveniëren en een uitwisseling van voorstellen te voorkomen'. De Franse boerenorganisaties zijn sowieso tegen meer markttoegang voor wat zij inferieur Zuid-Amerikaans vlees vinden. Voor Mercosur is opening van agrarische markten cruciaal: landbouwproducten domineren hun export.
Dat de angst met name in de rundvleessector groot is, mag niet verrassen. De EU is zelf een grote rundvleesproducent. Zo'n 13 procent van de wereldwijde productie van rundvlees wordt in de EU geproduceerd. Maar Brazilië alleen is al goed voor 16 procent en Argentinië, Uruguay en Paraguay tekenen samen voor nog eens 7 procent. De kosten van grond, veevoer, arbeid en gebouwen liggen fors lager.

Grote exporteurs

De Mercosur-landen hebben dus een hele concurrerende vleessector, wat verklaart waarom ze niet alleen grote producenten maar ook hele grote exporteurs zijn. Ze staan alle 3 in de top 10 van grootste exporteurs. Brazilië is ook thuisbasis van enkele van 's werelds grootste vleesconcerns, waaronder 's werelds grootste, JBS, maar ook Brasil Foods en Marfrig.

De Brazilianen domineren de handel op het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Rusland. In Oost-Azië domineren vooral de VS en Australië. In de EU is de gemiddelde omvang van bedrijven kleiner en zijn productiekosten hoger. De EU staat met een exportvolume van 300.000 zelfs in de schaduw van de twee kleinste lidstaten van Mercosur, Uruguay en Paraguay, samen goed voor ruim 10 miljoen inwoners.

Brazilië is thuisbasis van enkele van 's werelds grootste vleesconcerns, waaronder 's werelds grootste, JBS, maar ook Brasil Foods en Marfrig.</p>
<p><em>Foto: ANP</em>
Brazilië is thuisbasis van enkele van 's werelds grootste vleesconcerns, waaronder 's werelds grootste, JBS, maar ook Brasil Foods en Marfrig.

Foto: ANP

Europese focus op industrie

De Commissie erkent dat op landbouwgebied niet veel te winnen valt. De focus ligt binnen het landbouwdossier op meer markttoegang voor verwerkte producten zoals zuivel, en erkenning van beschermde herkomstbenamingen zoals Parmezaanse kaas of Feta. De echte doelen van de Commissie zijn meer marktopening voor bijvoorbeeld auto's, elektronica en diensten.

Binnen de EU hebben 14 landen de Commissie gevraagd nog geen voorstellen voor marktopening uit te wisselen, of alleen als deze gebaseerd zijn op de stand van zaken toen de gesprekken in 2004 stuk liepen. Nog meer landbouwministers uitten laatst bij de landbouwraad reserveringen te voelen. De onderhandelingen zijn echter een competentie van de Commissie, die heeft besloten door te zetten.

Tariefquota

Volgens mediaberichten zou de Commissie een tariefquotum (TRQ) voor 78.000 ton rundvlees op tafel willen leggen, naast een TRQ van 3.000 ton voor topvarkensvlees en ruim 9.000 ton minder hoogwaardig varkensvlees. Voor de vleessector zijn de tonnages onacceptabel, zeker omdat eerder ook aan Canada een flink quotum is gegund en nog over vrijhandel wordt onderhandeld met die andere grote vleesexporteur, de VS. De vraag is wat Hogan met de aanhoudende kritiek gaat doen.

Of registreer je om te kunnen reageren.