Home

Achtergrond 3238 x bekeken 2 reactieslaatste update:24 mrt 2016

Protix wil maden kweken in boerenstallen

Insectenkweek wordt de nieuwe landbouwtak van Nederland, als het aan Protix ligt. Dat bedrijf ontwikkelt een opkweeksysteem voor larven die geschikt zijn voor de stal.

Technologiebedrijf Protix heeft een werkwijze ontwikkeld om larven van de zwarte soldaat vlieg op te kweken en te verwerken tot eitwitmeel en vetten voor diervoerders. Nu de techniek klaar is en de markt rijp, wil het bedrijf de kweek van de maden opschalen. Protix wil dat samen doen met boeren en ontwikkelde geautomatiseerde opkweekunits voor op de boerderij. De eerste boer is inmiddels om.

Varkenshouder gaat opkweekunit larven plaatsen

Varkenshouder Jan Bekkedam in Haaksbergen (OV) heeft een van zijn stallen gedeeltelijk leeg gedraaid. Na de zomer plaatst hij een geautomatiseerde opkweekunit van Protix en gaat als eerste boer aan de slag met de opkweek van de larven. Bekkedam: "Ik ben een beetje somber over de toekomst van de varkenshouderij. Insectenteelt voor veevoer kan een alternatief zijn." Bekkedam vindt het product ook vooral bijzonder. "Een larf is een bijzonder beestje dat leeft van afval en dat ook nog weet om te zetten in hoogwaardige vetten en eiwitten. Daar kan een varken of koe niet tegenop."

Naast Bekkedam wil Protix dit jaar nog twee boeren contracteren waar drie opkweekunits geplaatst gaan worden. Deze boeren zijn gevestigd in de omgeving van Den Bosch (NBr.) Hier gaat het technologiebedrijf dit jaar een nieuwe pand bouwen waar de productie van larven plaats vindt en de verwerking. Deze nieuwe verwerkingscapaciteit wordt na nieuwbouw 32.000 ton larven per jaar, goed voor 16 opkweekunits a 2.000 ton larven per jaar in boerenstallen. De eerste vier units bij boeren zullen naar verwachting eind dit jaar operationeel zijn. Volgend jaar zullen daar nog enkele bijkomen. Protix-directeur Kees Aarts: "We willen binnen drie jaar de opkweek opgeschaald hebben naar de benodigde 16 opkweekunits van."

Protix: '350 aanvragen van geïnteresseerde boeren'

Protix zegt de aanvraag van boeren voor de insectenteelt in aan te kunnen. Aarts: "We hebben inmiddels 350 aanvragen binnen van geïnteresseerde boeren." Dit zijn doorgaans varkenshouders en champignontelers die een nieuw perspectief zoeken voor hun bedrijf. Ook pluimveehouders reageren. Zij zien de insectenkweek als een tweede inkomstenbron en een mogelijkheid voor ketenintegratie. Volgens projectmanager Jac Gillis melden ook nieuwe boeren zich aan. "Deze groep wil graag boer worden maar heeft van huis uit niet de mogelijkheid. Zij zien de insectenteelt als kans om als nog te kunnen boeren."

Praktische eisen: 800 m2, 4 meter spanhoogte en vlakke vloer

Protix stelt als praktische voorwaarden dat de boeren beschikken over een lege ruimte van 800 vierkante meter, spanhoogte van vier meter en een vlakke vloer. Behalve dat worden boeren bovenal getoetst op hun ondernemerschap. Gillis: "De boeren moeten bereid zijn met elkaar deze nieuwe sector op te willen zetten. Dat betekent benchmarken en samenwerken."

De boeren moeten de opkweekunits kopen of leasen van Protix. Hoeveel geld gemoeid is met de investering, wil Gillis niet zeggen. "De terugverdientijd is tien jaar. We helpen boeren bij de financiering. Ze halen er een salaris uit en een kleine winst." De contracten zijn bindend voor vijf tot tien jaar. Protix levert de boeren wekelijks jonge maden en haalt ze even eens na een week weer op voor de verwerking.

Productie: 3.000 oereieren per week

Behalve dat Protix de larven op haalt om ze te verwerken tot eiwit en vet, is het ook mogelijk om de larven direct te voeren aan het vee op de boerderij. Pluimveehouders Leon en Wilco Jansen van EKOZ Pluimvee in Schore (Zld.) doen dat. Zij starten in 2014 een proef met het voeren van levende larven aan hun leghennen vanaf een leeftijd van 26 weken tot 86 weken. De dieren kreeg 80% kernvoer en 20% levende larven van de zwarte soldaat vlieg, geleverd door Protix. De larven vervangen de soja. Jansen vermarkt sinds februari deze eieren apart als Oerei. Ze zijn te koop bij Agrimarkt in Goes (Zld.). Jansen produceert 3.000 oereieren per week  en verwacht medio dit jaar de productie op te schalen. De larven zelf kweken op het bedrijf doet hij nog niet, maar verwacht in de toekomst wel zelf een opkweekunit te plaatsen op het bedrijf en reststromen uit de omgeving aan te voeren.

'Kippen dol op insecten en uitval is lager'

Het viel Jansen vooral op hoe dol de kippen zijn op de insecten en de dieren gezonder zijn. "Ik heb minder uitval. Het verschil is goed merkbaar bij leghennen van 60 weken en ouder. Ook de productie van de oudere dieren is hoger." Bedrijfseconomisch kan het nieuwe voer nog niet uit. Hoeveel duurder het is, wil Jansen niet zeggen. "We moeten het echt terugverdienen met de oereieren. Ze zijn in de winkel iets duurder dan de biologische eieren."

Met larven begonnen vanuit ideologisch oogpunt

Kees Aarts zegt zijn bedrijf te zijn begonnen uit ideologisch oogpunt. Hij wil de wereld duurzamer maken door met zijn insecten een bijdrage te leveren aan de voedselverspilling en het sluiten van regionale kringlopen. "Larven leven van voedselafval. We willen de ketens zoveel mogelijk regionaal opzetten. De productie-units zijn bijzonder energiezuinig."

'De terugverdientijd is tien jaar'

Een proef met vleeskuikens die larven gevoerd krijgen. Vliegenlarven bevatten veel hoogwaardige eiwitten en vetten. Foto: Koos Groenewold
Een proef met vleeskuikens die larven gevoerd krijgen. Vliegenlarven bevatten veel hoogwaardige eiwitten en vetten. Foto: Koos Groenewold

De zwarte soldatenvlieg als veevoer
Insecten zijn een hoogwaardige bron van eiwitten en andere voedingstoffen als mineralen en nutriënten. Er zijn veel verschillende soorten zoals meelwormen, huisvliegen, krekels, sprinkhanen en nog veel meer. Technologiebedrijf Protix heeft zich toegelegd op de opkweek, teelt en verwerking van de met de Hermetia illucens, zwarte soldatenvlieg genoemd. Als vlieg eet dit insect niet. Hierdoor moet het insect al in zijn larvenstadium alle voedingstoffen en eiwitten opbouwen die nodig zijn om te verder te leven. Er is geen gevaar voor een plaag: het diertje overleeft niet in ons klimaat.
Insecten kunnen een duurzaam onderdeel zijn van varkens- en pluimveevoer, blijkt uit een haalbaarheidsstudie van Wageningen UR. De belangrijkste belemmeringen voordat insecten op grote schaal als diervoedergrondstof kunnen worden gebruikt, zijn de wet- en regelgeving en in de snelheid waarmee schaalvergroting van de insectenproductie en kostprijsverlaging kunnen worden gerealiseerd. De wereldwijde vraag naar dierlijk eiwit stijgt en daarmee ook de prijs van de grondstoffen. Daarom is er behoefte aan alternatieve eiwitrijke grondstoffen voor de veehouderij, schrijven de onderzoekers.
In Nederland zijn circa 18 insectenbedrijven actief die relatief kleinschalig produceren voor dierentuinen en dierenwinkels. Wageningen UR berekende dat als vijf procent van het mengvoer voor vleeskuikens in Nederland zou worden vervangen door insecten, circa 75 kiloton insecten nodig is. Een haalbare productie-unit van insecten kan ongeveer 1 ton per dag aan insecten produceren (dus 365 ton per jaar). Voor dit productievolume zijn ongeveer 200 insectenbedrijven nodig. Voor grootschalige toepassing is dan ook verdere opschaling nodig.
Protix levert het eitwitrijke meel en vetten aan Coppens dat het verwerkt in kippenvoer en aan een bedrijf dat hypo-allergeen hondenvoer maakt. Het bedrijf werkt ook aan een productielocatie in Chili waar de grondstoffen worden gebruikt als visvoer.

Laatste reacties

  • Nick1983

    Vind de DvdD da wel goed dat we levende beestjes zomaar rechtstreeks aan de kippen voeren?

  • ...............

    Protix heeft het ook alweer goed begrepen. Een salaris en een kleine winst is wel genoeg voor de kwekers. De verwerker gaat er weer veel aan winnen.

Of registreer je om te kunnen reageren.