Home

Achtergrond 1125 x bekeken 1 reactielaatste update:5 okt 2016

Uitstoot vanuit de landbouw daalt

De uitstoot van broeikasgassen en luchtverontreinigende stoffen uit de landbouw neemt na 2020 af, blijkt uit raming van Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Hoe hoog zijn de uitstoot van stikstof en fosfaat, ammoniak en andere broeikasgassen in 2020, 2025 en 2030 op basis van het huidige beleid? Die vraag wordt beantwoord in een rapport van Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Het onderzoek is gedaan door de werkgroep National Emission Model for Agriculture, waarin onderzoekers van Wageningen UR, LEI, CBS, RIVM en PBL samen werken. Het rapport is opgesteld als achtergronddocument voor de Nationale Energie Verkenning (NEV), die in 2015 is uitgekomen. De ramingen zijn gebaseerd op cijfers uit 2013 en de inzichten over politiek beleid in 2015. Nieuwe wetgeving over grondgebondenheid, mestverwerkingsplicht en huisvestingsnormen zijn meegenomen in het rapport. De fors hogere fosfaatproductie door de melkveehouderij in 2015 is niet meegenomen in het rapport.

Zonder deze hogere groei dan verwacht, zou de fosfaatproductie van de totale veehouderij vanaf 2018 zonder fosfaatrechten onder het fosfaatplafond van 172,9 miljoen kilo komen, concludeert PBL. Door de forse groei van de fosfaatuitstoot van de melkveestapel, kwam de totale fosfaatuitstoot van de veehouderij met 180 miljoen kilo 5 miljoen kilo hoger dan gedacht. Welk effect dit op de overige ramingen heeft, wordt onderzocht

'Melkveestapel is veel harder gegroeid dan gedacht'

“De ontwikkelingen in de melkveehouderij zijn heel anders gegaan dan gedacht. De melkveestapel is veel harder gegroeid dan oorspronkelijk gedacht. Daardoor is de fosfaatproductie in 2015 ook 5 miljoen kilo hoger uitgekomen dan wij eerder hadden geraamd. De vraag of de fosfaatproductie door de mestverwerkingsplicht en de wet grondgebondenheid ondanks de grote groeit in 2015 zonder rechten toch onder het fosfaatplafond komt is nu niet te beantwoorden”, zegt onderzoeker Hans van Grinsven van PBL. "Je ziet dat het effect van het voerspoor ook anders uitpakt dan we aanvankelijk dachten. Uit de CBS-cijfers is te zien dat de melkveestapel ook in 2016 is gestegen. De stijging van de fosfaatproductie in de melkveehouderij lijkt in 2016 dus nog niet te stoppen. We zien nu wel dat door de combinatie van de lage melkprijs en andere maatregelen zoals de grondgebondenheid de fosfaatproductie wel wat zal afvlakken, maar dat wil niet zeggen dat de productie daarmee onder het plafond van 2002 zal komen”, legt Van Grinsven uit.

De uitstoot van ammoniak vanuit de landbouw daalt van 2013 tot 2030 van 112,3 miljoen kilo naar 96,5 miljoen kilo in 2030. Dit komt vooral door de afname van uitstoot uit stallen en mestopslagen.</p>
<p><em>Foto: Penn Communicatie</em>
De uitstoot van ammoniak vanuit de landbouw daalt van 2013 tot 2030 van 112,3 miljoen kilo naar 96,5 miljoen kilo in 2030. Dit komt vooral door de afname van uitstoot uit stallen en mestopslagen.

Foto: Penn Communicatie

PBL rekende met lagere fosfaatexcretie

PBL becijferde dat de fosfaatproductie van de veehouderij na 2015 afneemt tot 171 miljoen kilo in 2020 en tot 162 miljoen kilo in 2030. In de periode van 2015 tot 2018 is er sprake van overschrijding van het fosfaatplafond. PBL gaat voor 2015 uit van 1.356.000 stuks jongvee en 1.615 miljoen melkkoeien. Dat is iets meer jongvee en iets minder koeien dan de definitieve CBS-cijfers. Bij de fosfaatexcretie is PBL uitgegaan van 41,6, terwijl CBS uit ging van 43,1 kilo fosfaat per koe. Dit is de belangrijkste oorzaak van het verschil tussen de raming van PBL en de cijfers van CBS.

In de raming van PBL neemt het aantal melkkoeien tot 2020 toe en blijft daarna stabiel. In 2030 komt de fosfaatproductie volgens PBL weer op het niveau van 2013. De daling wordt vooral veroorzaakt doordat het fosfaatgehalte in het rantsoen in 2014 en 2015 door groeizaam weer heel hoog was. Verder is de verwachting dat het fosfaatgehalte van krachtvoer bij melkkoeien nog wat zal afnemen. Ook verwacht PBL een afname van het aantal stuks jongvee. De mestverwerkingsplicht zorgt ervoor dat melkveehouders proberen de fosfaatproductie zo laag mogelijk te houden om te voorkomen dat zij meer mest moeten verwerken.

Stikstof, methaan en ammoniak

De stikstofexcretie door de veestapel in Nederland neemt toe van 473 naar 490 miljoen kilo stikstof tussen 2013 en 2020. Daarna daalt deze geleidelijk tot 481 miljoen kilo in 2030.

De uitstoot van ammoniak vanuit de landbouw daalt van 2013 tot 2030 van 112,3 miljoen kilo naar 96,5 miljoen kilo in 2030. Dit komt vooral door de afname van uitstoot uit stallen en mestopslagen (-11,3 miljoen kilo). Dit komt vooral door aanpassingen in varkens- en pluimveestallen en door emissiearme bemestingstechnieken. NH3-emissie door mestaanwending neemt met 3 miljoen kilo NH3 af door emissiearme bemesting.

De totale methaanemissie vanuit de landbouw neemt tot 2030 met ongeveer 6% toe naar 528 miljoen in 2030. Dit komt vooral door de groei van de melkveestapel, die zowel via de mest als via pensfermentatie methaan produceren. De methaanproductie van andere diersoorten blijft gelijk. De uitstoot van fijnstof uit de veehouderij daalt met 15% van 6,4 miljoen kilo in 2013 naar 5,43 miljoen kilo in 2030. Met name bij varkens daalt de uitstoot als gevolg van het gebruik van luchtwassers fors. In de pluimveehouderij, grootste producent van fijnstof, daalt de uitstoot 7% naar 3,91 miljoen kilo, de uitstoot van fijnstof bij oogstwerkzaamheden daalt ook licht.

Verdeelde inzichten over noodzaak fosfaatrechten

De uitkomsten van het rapport kan vragen oproepen over de noodzaak van invoering van fosfaatrechten voor de melkveehouderij, die ervoor moeten zorgen dat de fosfaatproductie van de sector on het fosfaatplafond komt. Het ministerie van Economische Zaken reageert op het rapport dat de uitkomsten al zijn ingehaald door de werkelijkheid, waarmee de conclusie dat de melkveehouderij ook zonder fosfaatrechten onder het fosfaatplafond komt, niet op gaat. SGP-Kamerlid Elbert Dijkgraaf is tegen het invoeren van fosfaatrechten, zeker als blijkt dat de overschrijding van het plafond maar van tijdelijke aard is. "Al eerder heb ik aangegeven dat volstrekt onvoldoende rekening werd gehouden met al aangenomen beleid, zoals grondgebondenheidseisen en mestwetgeving. Als dan blijkt dat je fosfaatrechten niet nodig hebt, kun je onmogelijk een wet doorzetten die zo hard ingrijpt op eigendomsrechten van boeren. Ik hoop dat Van Dam verstandig is en heel snel de wet intrekt."

Volgens Kees Romijn, voorzitter van LTO Melkveehouderij, is er op basis van het rapport geen reden om nu geen fosfaatrechten in te voeren. "We moeten de ambitie van Nederlandse melkveehouders niet nog een keer onderschatten." Het is volgens hem niet aannemelijk dat alleen op basis van betere efficiency de fosfaatproductie genoeg gaat dalen. "En uiteindelijk is het de bedoeling dat bedrijven een betere efficiency kunnen benutten voor het houden van meer koeien binnen hun fosfaatrechten met de Kringloopwijzer", aldus Romijn.

Eén reactie

  • jeannettedekker1

    door alles te focussen op Fosfaatrechten hebben ze de aandacht mooi weten af te leiden van de melkveewet. Niks mis mee wel knap.

Of registreer je om te kunnen reageren.