Home

Achtergrond 1445 x bekeken 1 reactie

Nederland aan het Europese roer

Nederland heeft het komende half jaar de Europese touwtjes in handen. Als voorzitter van de Europese Unie kan Nederland een stempel drukken op het beleid.

Nederland staat in de eerste helft van 2016 aan het roer van de EU. Dit biedt kansen om wat voortgang te krijgen in lastige dossiers. Maar deskundigen waarschuwen gelijk: verwacht geen grote ommezwaai. De EU is een groot en log apparaat, waarbij het maken van wetgeving gemiddeld vijf jaar duurt. Nederland mag hiervan een half jaar op de winkel passen.

Wat staat op de agenda?

Het voorzitterschap betekent op veel fronten dat gewoon op de winkel moet worden gepast. Lopende dossiers moeten worden voortgezet.

Vereenvoudiging GLB

Op landbouwgebied staat vereenvoudiging van het Europees Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB)  op de agenda. Het eerste jaar met de nieuwe eisen van vergroening is achter de rug en Eurocommissaris Phil Hogan werkt al volop aan het vereenvoudigen van het beleid. Door het vele maatwerk dat lidstaten willen, is het GLB erg ingewikkeld geworden, waardoor met name bij de uitvoering nog veel problemen komen.

Administratieve lastendruk vergroening

In 2016 wordt gepoogd het beleid te vereenvoudigen. Daarbij wordt vooral gekeken naar de vergroening, die tot een enorme administratieve lastendruk heeft geleid. Tot en met februari kan iedereen via internet voorstellen indienen om tot vereenvoudiging van het beleid te komen. Vervolgens wordt rond mei en juni een stand van zaken opgemaakt over de vergroening en een voorstel gedaan om de uitvoeringsregelingen te vereenvoudigen. Doelstelling is dat de nieuwe regelgeving in 2017 van kracht wordt.

De vergroeningseisen in het GLB hebben de administratieve lastendruk verhoogd. Foto: Jan Willem van Vliet
De vergroeningseisen in het GLB hebben de administratieve lastendruk verhoogd. Foto: Jan Willem van Vliet

Marktmacht boer verbeteren

Marktmacht is een tweede onderwerp dat hoog op de agenda staat. Recent werd Cees Veerman aangetrokken als voorman van een werkgroep die gaat kijken hoe de marktmacht van de primaire producenten kan verbeteren. Deze werkgroep, die uit 8 tot 15 leden zal gaan bestaan, wordt begin 2016 verder samen gesteld.

Marktmacht lijkt in het Europees landbouwbeleid steeds belangrijker te worden. Het landbouwbeleid wordt steeds verder geliberaliseerd, waardoor de boer steeds meer inkomen moet halen uit de verkoop van producten omdat de steun aan de sector via subsidies verder wordt teruggedraaid.

Nederlands coöperatiemodel

Mogelijk is voor een Nederlander gekozen van de werkgroep omdat het Nederlandse coöperatiemodel als een van de oplossingen wordt gezien om meer marktmacht te krijgen voor primaire producenten. Omdat de situatie in Nederland vrij goed geregeld is, is te verwachten dat met name boeren in Oost- en Zuid-Europa voordeel zullen hebben van verbeteringen van de marktmacht. In deze landen wordt de aanvoer nog niet zoveel gebundeld en toegang tot geld om te kunnen investeren is voor veel boeren een probleem.

Nieuwe regels biologische landbouw

De discussie over nieuwe regelgeving over biologische landbouw is in Brussel nog steeds niet afgerond. De meningen tussen de lidstaten zijn tot nu toe te verdeeld. Aan Nederland is de taak om het dossier af te ronden en tot een akkoord te komen voor het eind van het voorzitterschap op 1 juli.

De lidstaten van de EU zijn verdeeld over de nieuwe regels voor de biologische landbouw. Foto: ANP
De lidstaten van de EU zijn verdeeld over de nieuwe regels voor de biologische landbouw. Foto: ANP

Herziening vogel- en habitatrichtlijn

Op het gebied van natuur en milieu staat een herziening van de vogel- en habitatrichtlijn op de agenda. In tegenstelling tot de wens van sommigen zal deze richtlijn niet komen te vervallen. Er is veel kritiek op de richtlijn. Bij de openbare mogelijkheid om voorstellen in te dienen om de regeling aan te passen kwamen 500.000 reacties binnen.

Het Europees Parlement heeft in brede meerderheid gezegd dat de Europese natuurbeschermingsregels moeten blijven. Een aanpassing is wel mogelijk. LTO pleit ervoor om voortaan te sturen op doelen en niet op de wijze waarop deze behaald worden, zoals dat nu gebeurt. Ook Eurocommissaris Frans Timmermans heeft aangegeven dat hij vereenvoudiging van de regels wil. Nederland zet in op een robuust beleid.

Herziening kunstmestverordening

De grootste verandering voor de Nederlandse boer speelt mogelijk niet bij de Landbouwcommissie, maar bij de Europese Commissie voor internet markt, DG Growth. Hier wordt tijdens het Nederlands voorzitterschap begonnen met een herziening van de kunstmestverordening. Nederland wil deze herziening en de breed gedragen wens om meer te gaan naar een circulaire economie aangrijpen op mineralenconcentraat uit dierlijke mest te erkennen als kunstmestvervanger.

Voor deze goedkeuring wordt al jaren gelobbyd in Brussel, maar tot nu toe zonder succes. De steun bij andere Noordwest-Europese lidstaten lijkt toe te nemen. Lidstaten in het oosten en zuiden weinig interesse hebben voor de kwestie. Nederland zal zich uitgebreid inzetten om dit geregeld te krijgen.

Wat zet Nederland op de agenda?

Antibioticareductie

Nederland wil tijdens het voorzitterschap extra aandacht vestigen op het antibioticavraagstuk. Nederland fungeert als voorbeeldland als het gaat om reductie van antibiotica in de veehouderij en de noodzaak om maatregelen te nemen tegen de groeiende resistentie is groot.

Welvaart, vrijheid en veiligheid

In algemene zin wil Nederland zich inzetten voor een Europa zich concentreert op wat belangrijk is voor burgers en bedrijven, zoals welvaart, vrijheid en veiligheid. Europa moet zich niet bezig houden met zaken die de lidstaten zelf kunnen regelen zoals zorg, onderwijs, pensioenen en belastingen. Innovatie, groei en banen staan voorop.

Vluchtelingenproblematiek, situatie in Oekraïne

Een aantal gevoelige politieke onderwerpen, zoals vluchtelingenproblematiek en de situatie in Oekraïne zullen veelvuldig ter sprake komen.

Flexibeler budgetbeleid

Ook wordt al gesproken over het veranderen van het budgetbeleid van de EU, waardoor meer flexibiliteit mogelijk is. Voor het landbouwbudget zal dit op de korte termijn geen effect hebben, maar op de lange termijn mogelijk wel.

Hooggespannen verwachtingen

De verwachtingen zijn wel hooggespannen in Brussel over het Nederlands voorzitterschap. Niet alleen omdat Nederland te boek staat als efficiënt en kundig, maar ook omdat Nederland met Frans Timmermans en Jeroen Dijsselbloem in de EU wel iets in de melk heeft te brokkelen.

Slowakije neemt op 1 juli 2016 het voorzitterschap over.

Wat houdt voorzitterschap EU in?

De Nederlandse ministers zitten het komende halfjaar de vergaderingen van de Europese Raden voor. Staatssecretaris Martijn van Dam (in het buitenland minister) zal de vergaderingen van de Europese landbouwraad voorzitten, staatssecretaris Sharon Dijksma zal dit doen bij de milieuraad. In totaal zal Nederland ongeveer 1500 vergaderingen van de Europese lidstaten moeten organiseren. De Europese Raad van regeringsleiders en de Europese Raad van ministers van Buitenlandse Zaken hebben geen roulerend voorzitterschap. 
{{foto,3}}
Als voorzitter moet Nederland vooral bemiddelen om tot compromissen te komen tussen de 28 lidstaten. Daarnaast worden op vrijwel alle beleidsterreinen informele raden gehouden in Nederland. De formele raden blijven in Brussel. De activiteiten van het voorzitterschap vinden hoofdzakelijk in Amsterdam plaats.

Het voorzitterschap betekent niet dat Nederland een half jaar geen mening heeft. Vanwege de rol als voorzitter zal de Nederlandse inbreng tijdens vergaderingen wel wat meer op de achtergrond komen, maar Nederland zal zijn inbreng wel hebben. Bij vergaderingen van de Eurogroep doet bijvoorbeeld staatssecretaris Wiebes het woord namens Nederland, omdat Dijsselbloem voorzitter is.

Nederland is voor de twaalfde keer voorzitter van de EU. De vorige keer was in 2004. De officiële aftrap in Nederland is op donderdag 7 januari. Dan brengt de Europese Commissie een bezoek aan Amsterdam waarbij de Commissie wordt ontvangen door koning Willem Alexander en het Nederlandse kabinet.

Foto

  • Tijdens het Nederlands voorzitterschap van de EU zit staatssecretaris Dijksma de vergaderingen van de milieuraad voor en staatssecretaris Van Dam die van de landbouwraad. Foto: ANP

    Tijdens het Nederlands voorzitterschap van de EU zit staatssecretaris Dijksma de vergaderingen van de milieuraad voor en staatssecretaris Van Dam die van de landbouwraad. Foto: ANP

Eén reactie

  • Gerd

    veel succes!

Of registreer je om te kunnen reageren.