Home

Achtergrond 8594 x bekeken 13 reacties

Gemor over nieuwe regels voor mestexport

De export van rundvee- en varkensmest wordt duurder door nieuwe, strengere mestregels. De extra kosten zijn mogelijk voor rekening van de boer.

Medio december besloot staatssecretaris Martijn van Dam (EZ) dat alle transportmiddelen die worden gebruikt voor de mestexport, moeten worden uitgerust met AGR-GPS-apparatuur. Het verplicht stellen van de tracking- en tracingapparatuur voor vaste mesttransporten, heeft tot gevolg dat 150 tot 300 transportmiddelen moeten worden aangepast. Deze maatregel geldt voor bewerkte mest zoals dikke fractie van rundvee- of varkensmest, ook als de mest is bewerkt in een door de NWVA-erkende installatie.

Het ministerie stelt AGR/GPS-apparatuur verplicht voor mestexporteurs, omdat in twee jaar tijd de mestexport op papier meer dan verdubbeld is. In 2013 ging het om 7.000 transporten van bewerkte mest. In 2015 telde RVO.nl tot en met 26 oktober al ruim 15.000 transporten. Het is vooral dikke fractie van varkensmest die wordt geëxporteerd en in mindere mate dikke fractie van rundveemest.

Grote impact op agrarische sector en milieu

De overheid wil meer zicht hebben op de export van mest. Het vermoeden bestaat dat mest op papier naar het buitenland gaat, maar feitelijk in Nederland blijft. Voormalig EZ-staatssecretaris Dijksma schreef in oktober aan de Tweede Kamer dat niet-naleving van de Meststoffenwet grote impact heeft op de agrarische sector en het milieu. "Tegelijkertijd ondermijnt dergelijk handelen het draagvlak voor mest en mesthandel in de samenleving. Mijn aanpak is daarom fors, maar noodzakelijk", aldus Dijksma destijds. De overheid trok in 2014 €27 miljoen voor handhaving van de Meststoffenwet uit, inclusief registratie en communicatie door RVO.nl en NVWA.

De huidige staatssecretaris Van Dam benadrukt het ingezette anti-mestfraudebeleid van Dijksma, door mestexporteurs nu niet uit te zonderen van de AGR/GPS-apparatuurverplichting. Van Dam benadrukt bij invoering van deze maatregel een gelijk speelveld te willen creëren voor bonafide mestverwerking.

Transparantie mesttransport vergroten

Van Dam: "Helaas is, ten algemene, het imago van het product Nederlandse mest in de ons omringende landen niet bijzonder positief. [...] Ik ben ervan overtuigd dat een investering in AGR/GPS-apparatuur helpt de transparantie van het mesttransport te vergroten en bijdraagt aan het vergroten van draagvlak voor de Nederlandse mestexport. Ik ben er van overtuigd dat deze maatregel bijdraagt aan meer en rendabeler mestaanbod voor bonafide mestverwerking." Van Dam schreef dit in een brief medio december, gericht aan de Tweede Kamer.

Foto: Mark Pasveer
Foto: Mark Pasveer

 

Cumela ageert tegen de extra mestexportregels van Van Dam. Volgens de brancheorganisatie van mesttransporteurs en mesthandelaren hebben de exporteurs van bewerkte mest de afgelopen jaren nog nooit een controle van de NVWA gehad. Cumela begrijpt daarom niet dat Van Dam juist deze groep transporteurs beschuldigt van vermoedelijk fraude.

Flinke kostenpost

Tot nu toe moesten alleen transportmiddelen waarmee onbewerkte mest en bewerkte vloeibare mest worden geëxporteerd, worden voorzien van deze apparatuur. AGR/GPS-apparatuur kost ongeveer €3.500, exclusief het opbouwen en installeren van de apparatuur, met een afschrijving over acht jaar. De maatregel betekent een flinke kostenpost voor mestexporteurs.

De export van bewerkte mest was nog relatief goedkoop, omdat het vaak een retourvracht is voor bijvoorbeeld Spaanse of Portugese chauffeurs die in Nederland sinaasappels, hout of andere producten lossen. Als retourvracht brengen zij mest naar Franse akkerbouwers. Hetzelfde geldt voor Poolse of Hongaarse chauffeurs.

Rekening komt bij boer te liggen

Deze buitenlandse charters nemen de Nederlandse mest graag retour naar Oost-Europa. De mestverwerkers weten zo hun transportkosten te drukken. De verplichte AGR/GPS-registratie steekt hier een stokje voor. De buitenlandse transporteurs gaan waarschijnlijk geen AGR/GPS-apparatuur installeren.

Als de mestverwerkers en mestexporteurs geen gebruik meer kunnen maken van de grotere buitenlandse transporteurs, zullen zij Nederlandse transportbedrijven moeten inhuren. Zij zullen het mestvervoer voor hun rekening moeten nemen, voor wie het geen retourvracht is. De mestexporteurs zullen de kosten voor AGR/GPS-apparatuur zeer waarschijnlijk doorberekenen, waardoor de rekening bij de boer komt te liggen. Dat verwacht Cumela. Immers, gemaakte kosten zullen altijd naar de eindgebruiker worden doorberekend.

Bekijk ook de rekenmodules mestverwerking van Boerderij.

Kansrijke afzetmarkten geblokt

Jan Scherf van Mestverwerking Fryslân in het Friese Wouterswoude, hygiëniseert en composteert jaarlijks 171.000 ton varkens-, runder- en kippenmest. Hij exporteert de bewerkte mest naar Duitsland, Polen, Hongarije, Frankrijk en Denemarken. Hij werkt uitsluitend met Poolse en Hongaarse transporteurs die als retourvracht de mest meenemen. Onlangs had hij medewerkers van NVWA, RVO.nl en beleidsmakers van de overheid over de vloer, om hen te informeren over de gevolgen van de AGR/GPS-apparatuurverplichting voor zijn bedrijf.

"Als deze maatregelen doorgaan, kan ik mijn bedrijf wel sluiten. Als ik Nederlandse transporteurs moet inhuren, gaan de kosten per ton mest met €10 omhoog. De mestafzetkosten voor veehouders zullen nog verder oplopen. De ophaalbijdragen zijn al fors gestegen het afgelopen jaar. De mestafzetkosten voor veehouders zijn nu al torenhoog. Daarbij kan ik niet meer concurreren met andere mestverwerkers en exporteurs die de regels minder nauw nemen."

Scherf werkt aan een eigen bedrijfsprotocol. Dit moet een waterdichtsysteem opleveren, waarin de inkomende en uitgaande meststromen via een tracking- en tracingsysteem worden geregistreerd. Scherf hoopt met het systeem te worden uitgezonderd op de AGR-GPS-verplichting voor buitenlandse vrachten. "Het is voor mijn bedrijf nu erop of eronder. Ik heb vorige week een contract getekend in Hongarije om daar mest te kunnen leveren. Hongarije is een kansrijke afzetmarkt met veel bouwgrond en veel stoppende veehouders. Het is doodzonde als we deze markten niet meer kunnen bedienen, omdat het te duur wordt om de mest daar te brengen."

'Onmogelijk het goede te doen'

Volgens Scherf is het noodzakelijk voor de Nederlandse mestmarkt om nieuwe afzetmarkten aan te boren. In Duitsland en Frankrijk worden de regels omtrent het gebruik van (dierlijke) mest steeds verder aangescherpt. Daarbij kampen diverse Duitse deelstaten zelf met een mestoverschot. Duitse boeren moeten zelf ook meer mest afvoeren. Het veelgebruikte digestaat uit vergisters is tegenwoordig ook gemerkt als mest. Dit verkleint de gebruiksruimte van de Duitse akkerbouwer voor overige dierlijke mestproducten aanzienlijk. Scherf: "Voor de mestafzet worden we steeds meer afhankelijk van nieuwe afzetgebieden. De AGR/GPS-apparatuurverplichting voor bewerkte vaste mest blokkeert deze ontwikkeling."

Het argument van staatssecretaris Van Dam dat hij bonafide mestverwerkers en -exporteurs wil steunen met de ingevoerde maatregelen, verwerpt Scherf. "De overheid maakt het mij nu juist onmogelijk het goede te doen. Ik vecht al jaren tegen de Nederlandse mestmaffia. De NVWA controleert niet of nauwelijks. De overheid bedenkt keer op keer nieuwe regels, maar handhaaft ze niet, waardoor het in de praktijk niet uitmaakt of je je wel of niet aan de regels houdt."

Scherf berekent dat hij circa €10 per ton mest meer kwijt is aan exploitatiekosten, om aan alle regels te voldoen. Daar komt nu nog €10 per ton aan extra transportkosten bij. "Deze kosten kan ik lastig doorberekenen aan de boeren die mij de mest leveren. Ik hoef met zo'n prijsverhoging niet bij een boer aan te komen. Zeker niet in deze tijd."

Foto: Mark Pasveer
Foto: Mark Pasveer

 

Strengere fraudemaatregelen voor mest

De overheid werkt al enige tijd aan strengere maatregelen voor de mesthandel en -verwerking. In 2014 trok het kabinet hier €27 miljoen voor uit. Vijf maatregelen staan inmiddels op de rol. Een overzicht:

  1. Zwaardere toets bij toetreding voor mestintermediairs. Dit heeft te maken met de Bibob-toets (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur). Doel is dat intermediairs die eerder in de fout zijn gegaan en daardoor hun erkenning zijn kwijtgeraakt, zich niet opnieuw kunnen registeren bij RVO.nl als mesthandelaar. Gemiddeld vragen 20 nieuwe intermediairs jaarlijks een registratie aan.
  2. Verantwoording van aan- en afvoer (mestopslagen). De mestopslagenregistratie wordt uitgebreid en verbeterd.
  3. Extreme waarden (vooraf melding van transport). Intermediairs die mest met extreem hoge of lage waarden vervoeren, worden verplicht alle afvoer uiterlijk 24 uur voorafgaand aan het laden te melden, voor een periode van maximaal een jaar – met mogelijkheid tot verlenging. De NVWA kan vervolgens toezicht houden op het laden en lossen van het transport, de monsters onder zich nemen en eventueel een contra-monster nemen.
  4. Onafhankelijke monsterneming. De bemonstering van mest moet door een onafhankelijke monsternemer plaatsvinden. Nu verzorgen mesttransporteurs de monstername zelf.
  5. AGR/GPS-apparatuurverplichting voor transport van vaste mest. Alle transportmiddelen moeten worden uitgerust met AGR/GPS-apparatuur. Dit geldt ook voor buitenlandse transporteurs. Het schrappen van de AGR/GPS-uitzondering voor deze mesttransporten heeft tot gevolg dat 150 tot 300 transportmiddelen worden voorzien van de tracking- en tracingapparatuur.

Boerderij nodigt u uit voor het Nationaal Mestcongres op dinsdag 8 maart. Bent u er ook bij? Meer informatie en aanmelden: www.nationaalmestcongres.nl.

Laatste reacties

  • Zuperboer

    D'r lopen in NL 600 000 man bij de deur, betaald door ons allen. Heel simpel leid er 300 op tot bijrijder en laat ze met de mestcombi's meerijden naar de eindbestemming. GPS, mobiele systemen, camera's doen de rest van het werk, vergelijk het met de systemen die DHL en UPS hanteren. Gevolg mensen doen werkervaring op, komen op de mooiste plekken in EU en kunnen retour reizen op diverse wijzen. Out of the box denken noemt men dit. Is toch een hele hippe benadering die de exporteurs en indirect de veehouderij zeker niet op extra kosten hoeft te jagen.

  • kuiken007

    cumela vind het fantastisch
    hogere kosten doorberekenen aan de boeren
    zo blijven er een klein aantal grote transporteurs/cumela leden over die een monopoly hebben!!!!

  • Snel

    Je zou de vrachten toch ook in Duitsland kunnen overladen?

  • Pauwke1086

    10 euro per ton duurder dan een pool of hongaar?..... Als ze die mensen ook gewoon fatsoenlijk betalen is alles even duur....

  • farmerbn

    15000 transporten à 30 ton is 450.000 ton mest........
    15000 transporten per jaar zijn 300 transporten per werkdag.......
    300 vrachtwagens maal 3500+ 500 voor inbouwen is 1.2 miljoen.........
    1.2 miljoen maal 15% jaarkosten is 180.000 euro per jaar..
    180.000 gedeeld door 450.000ton is 40euro cent.....
    Hoezo 10 euro per ton extra kosten?

  • j.verstraten1

    Omdat het niet alleen gaat om de kosten van de techniek maar dat je je beperkt in de keuze van transporteurs én jij niet altijd retourvracht kunt organiseren farmerbn.

  • meert1

    En omdat er minder fraude gepleegd kan worden.

  • theoamt1

    de extra kosten bij de boer neerleggen waar al niets meer verdiend wordt.
    leg de rekening neer bij de minister .
    De loonwerkers en de boeren hebben hier toch niet om gevraagd.

  • Barneveldsei

    De eindverbruiker? Dat is de akkerbouwer. Of krijgen de veehouderij de rekening?
    Oftewel de producent.

  • glaasje

    ongelofelijk, allemaal ene grote geldklopperij over de rug van varkenshouders en veehouderij. En dit moet allemaal van de overheid terwijl de Noordzee en het IJsselmeer en de wateren en niet vergeten de grond een groot fosfaat gebrek hebben. Dit land gaat kapot aan alle controlerende en nogeens controlerende wetten en regels.

  • u.lolkema1

    Het wordt tijd dat de staatssecretaris eens een keer voor de melkveehouders op komst ipv iedere keer weer nieuwe regeltjes verzinnen die kostenverhogend werken. Het hele kabinet kan om mij onderhand in de stront zakken. Problemen creëren die er niet waren, daar zijn ze goed in in Den Haag.
    Waar blijft LTO in dezen? Die weet zich geen houding te geven omdat ze teveel belangen moeten behartigen.
    Een van de belangrijkste sectoren van het land heeft niet eens een minister! Brussel lacht ons onderhand vierkant uit.

  • alco1

    We hebben ook geen secretaris VOOR landbouw, maar een secretaris TEGEN landbouw.

  • u.lolkema1

    Alco1, je hebt helemaal gelijk. In dat oogpunt doet hij zijn werk uitstekend.......

    Mijn voorstel: alle regels van tafel en dan een werkbaar handvat neerzetten. De regels beginnen mekaar nu tegen te spreken. En misschien is het dan een idee dat de ministeries en gemeenten de regels op mekaar aansluiten. Het is toch van de zotte dat je toestemming krijgt om een grotere stal te bouwen terwijl je niet eens weet hoe Nederland met zijn fosfaatprobleem om wil gaan? En, is er überhaupt wel een fosfaatprobleem? De overheid is keer op keer bezig met het laten zien van staaltjes van onbehoorlijk bestuur. Als je dit als ondernemer zou doen, pleeg je een economisch delict.....
    Goed renderende bedrijven worden op zo'n manier door onze eigen overheid kapot gemaakt.

Laad alle reacties (9)

Of registreer je om te kunnen reageren.