Home

Achtergrond 2644 x bekeken 1 reactie

Digitale revolutie raakt iedere boer

Wie wordt de Google of Tesla van de agrosector? De landbouw staat aan de vooravond van een digitale revolutie. Alle agrarische bedrijven krijgen daarmee te maken. Grote vraag is wie daarin de belangrijkste spelers worden.

De belangrijkste trend in technologie is de digitalisering. Je kunt rustig zeggen dat er een revolutie gaande is. Wat eerder gebeurde in de media, de muziekindustrie en de communicatie, gebeurt nu in de maakindustrie en de landbouw. Alle grote jongens in de agrobusiness breken zich het hoofd hoe ze kunnen voorkomen dat ze de boot missen. Dat bleek op een conferentie over in Berlijn, georganiseerd door 365Farmnet, het digitale platform van machinemaker Claas.

Op zoek naar Spotify van de landbouw

Als angstwekkend voorbeeld geldt Kodak, de teloorgegane fabrikant van fotorolletjes die dacht dat het wel mee zou vallen met de digitale fotografie. Trekkerfabrikanten, voerleveranciers, robotbouwers en producenten van uitgangsmateriaal zijn bang dat ze worden ingehaald door wat straks de Googles en de Tesla's van de agrosector zullen zijn.

Maar wie zijn dat? Volgens topmanager Christoph Keese van het grote Duitse uitgeefconcern Axel Springer, zijn de winnaars van de toekomst bedrijven die nu tegen lage prijzen simpele dingen op de markt brengen. Zo eenvoudig en zo klein dat de grote gevestigde bedrijven hun neus er voor ophalen. Dat is wat Spotify deed, tot die de hele muziekindustrie voorbijstreefde.

Abrupte veranderingen en belang van platformen

Volgens Keese springen twee dingen in het oog bij de digitale revolutie: ten eerste de abrupte veranderingen. Er is geen sprake van geleidelijke ontwikkeling, maar van abrupte overgangen naar totaal andere dingen. Het tweede is het belang van platformen. Wie het juiste medium of platform heeft, is spekkoper. Kijk naar Apple, dat makers van apps kan maken en breken. Volgens Keese gaat Tesla straks het meest verdienen aan het enorme computerscherm in de elektrische auto's dan aan de wagens zelf. Daar gaat de bestuurder zich straks mee bezig houden.

Wie gaat er in de landbouw met de buit vandoor? Dat is nu nog niet te zeggen. De concurrentie is groot, maar de mogelijkheden ook.

Andere relatie met klant en collega

De digitalisering biedt onverwachte kansen. Directe contacten met de consument, bijvoorbeeld, kan voor wie direct voor de eindgebruiker produceert, heel interessant zijn. Een andere mogelijkheid is het delen van machines. Waar blijft de app waarmee je je trekker kunt delen, zoals er ook succesvolle apps zijn voor het delen van je huis of je auto? Eurocommissaris Günther Oettinger roept boeren op hier meteen mee aan de slag te gaan om kosten te drukken.

Efficiënter en productiever via digitalisering

Volgens Steffen Kramer van Google Duitsland is de landbouw een van de sectoren met de grootste mogelijkheden op digitaal gebied. Die digitalisering is ook broodnodig, vinden velen, van hoog tot laag. Digitalisering betekent ook: efficiënter en productiever worden. Daar zonder gaat het niet in een wereld met straks misschien wel 11 miljard monden te voeden. Voor een deel gaat digitalisering gelijk op met robotisering.

Een robot veegt voer aan voor het hek van een koppel showkoeien op de Grüne Woche. Robotisering en digitalisering gaan hand in hand. Foto: Grüne Woche 2016
Een robot veegt voer aan voor het hek van een koppel showkoeien op de Grüne Woche. Robotisering en digitalisering gaan hand in hand. Foto: Grüne Woche 2016

De enorme opmars van de smartphone biedt hier ook mogelijkheden. Trekkerfabrikant John Deere kreeg vorig jaar een onderscheiding voor zijn mobile data transfer, die het mogelijk maakt draadloos gegevens vanaf het land via de smartphone te uploaden in de cloud.

Next Farming en Big Data Alliance

Dat digitalisering niet alleen interessant is voor grote jongens, toont coöperatie Baywa. Dit Duitse bedrijf lanceerde in november Next Farming, digitale ondersteuning speciaal voor kleine en middelgrote bedrijven. In Nederland werd afgelopen jaar het landelijke initiatief Big Data Alliance gestart, om te zorgen dat Nederland mee blijft doen in de digitale wedloop.

In Frankrijk pakt men het nog wat groter aan, daar is speciaal op agrogebied een groot overheidsproject van stapel gegaan met als doel een nationaal platform waar alle gegevens van de overheid plus van bedrijven bij elkaar komen. Een actief stimuleringsprogramma voor de digitale agrarisch economie.

Minder gefocust op trekker, meer op service

Klanten van fabrikanten willen geen dingen meer, maar oplossingen, op service. Een consument wil niet zozeer een auto maar vervoer. Net zo zou de boer steeds minder gefocust zijn op die trekker, maar op service. Dat vindt ook topvrouw Catherina Claas-Mühlhäuser van Claas. Volgens haar gaat het in de mechanisatie onafwendbaar in de richting van op afstand bediende, autonoom werkende systemen voor veldwerk. Grootste hinderpaal is nog de veiligheid van vervoer over de weg.

Investeringen in snel internet op platteland nodig

Dit gaat allemaal over grote bedrijven, niet om de primaire producenten. Kun je als boer zeggen: het zal allemaal wel met dat digitale gedoe? Nee, zegt Dorothee Bär, Duits staatssecretaris voor verkeer en digitale infrastructuur. Volgens haar zijn er twee mogelijkheden: of je doet enthousiast mee en omarmt de digitalisering, of je doet dat niet, maar ook dan moet je wel meedoen.

Daarvoor is in de eerste plaats wel een goede infrastructuur nodig. Eurocommmissaris Günther Oettinger van digitale economie en samenleving, stelt dat er miljardeninvesteringen nodig zijn in snel internet voor het platteland. Niet 3G of 4G, maar supersnel 5G is nodig om de digitale boerderij te kunnen laten functioneren, vindt hij. "Je kunt nog beter een weg vol gaten hebben dan geen internet."

Gallileo

Europa werkt aan een ambitieus satellietproject genaamd Gallileo. In 2018 moet er een netwerk van Europese satellieten zijn dat betere plaatsgegevens levert dan het huidige gps. De EU werkt hier al jaren aan; straks hangen er 30 satellieten. Doel is om onafhankelijk van Amerika te worden op dit gebied. De data, waaronder opnames van de vegetatie, komen vrij beschikbaar en zullen straks de basis van tal van nieuwe dataproducten vormen.

GPS-apparatuur in een trekker. Foto: Koos Groenewold
GPS-apparatuur in een trekker. Foto: Koos Groenewold

Digitalisering kan bijdragen aan imago boer

Agrariër Kaspar Haller is enthousiast over de digitale landbouw. Niet alleen vanwege de efficiëntie. Zelf haalde hij ongeveer 5% besparing op bemesting en gewasbescherming door precisielandbouw, zegt hij. Wat hem nog meer aanspreekt, is dat de primaire producent de kans heeft zich in de picture te spelen. "Je kunt jezelf neerzetten als boer en het juiste beeld van de landbouw naar buiten brengen. Als je naar kranten kijkt, lijkt het of boeren de grootste criminelen zijn. Daar is een enorme kloof. Digitalisering kan daar verbetering in brengen."

Haller is medeoprichter van online platform gegessenwirdimmer.de, waar consumenten rechtstreeks bij de boer kunnen bestellen.

Online contact met klant, rechtstreeks leveren per drone

De landbouw wordt meer en meer digitaal, zegt tot slot ook de Duitse bondsminister van voeding en landbouw Christian Schmidt. "Wie de landbouw door de romantische bril ziet, wil dat niet. Maar dat beeld klopt niet. Een wereld zonder honger in 2030 kan alleen met precisielandbouw." Schmidt onderstreept het beeld dat digitalisering niet hoeft te leiden tot schaalvergroting en monoculturen maar juist het omgekeerde, juist door de vele manieren waarop afnemer en producent elkaar kunnen vinden. "We gaan naar een gedifferentieerde markt."

De Duitse minister schetst een beeld van boeren die op recept ingrediënten leveren voor een klant waar ze online contact mee hebben, en dat dan wellicht per drone rechtstreeks vanaf hun bedrijf afleveren. "De menselijke behoefte aan voedsel kun je niet in een algoritme stoppen", zegt hij tegen mensen die bang zijn voor een overgedigitaliseerde wereld. "Mijn eigen favoriete maaltijd? Sauerbrat mit Nudeln."

Eén reactie

  • agratax(1)

    Is dit de nieuwe weg of is het een achterhoede gevecht? Ik zie meer winst in de verticale landbouw. Kleine oppervlakte en dichtbij de consument, maar vooral een maximaal rendement van inputs (chemie, water, etc.)

Of registreer je om te kunnen reageren.