Home

Achtergrond 814 x bekeken laatste update:16 sep 2014

Bruggen slopen, dat kan het kabinet ook

Het kabinet begint op Prinsjesdag aan de tweede helft van zijn regeerperiode. Het motto ‘bruggen bouwen’ wordt niet altijd even succesvol toegepast.

Bruggen bouwen. Dat was het motto dat VVD-leider Mark Rutte en zijn sociaaldemocratische collega Diederik Samsom bijna twee jaar geleden meegaven aan het regeerakkoord. Het was geen coalitie uit liefde. De verkiezingsuitslag dwong PvdA en VVD elkaar ten huwelijk te vragen.

Het bouwen van bruggen valt niet altijd mee. Neem het natuurbeleid. Na het debacle van de nieuwe natuurwet onder CDA-staatssecretaris Henk Bleker kreeg Sharon Dijksma het stokje in handen, met vanuit de Kamer een initiatiefwet van PvdA, GroenLinks en D66. Dit blijkt echter nog geen ‘kat in het bakkie’. De onderhandelingen over de nieuwe natuurwet zijn nog in volle gang. Regeringspartijen VVD en PvdA staan bijna lijnrecht tegenover elkaar.

Dezelfde situatie geldt op het gebied van de veehouderij. De VVD wil groei, PvdA wil meer focus op hoogwaardige veehouderij, liefst niet met meer dieren. Dijksma laveert hiertussen met haar voorstel voor de toekomst van de melkveehouderij met als leidraad grondgebondenheid en mestverwerking. Haar voorstel om de omvang van de veehouderij te kunnen begrenzen vanuit het oogpunt van volksgezondheid, heeft vooralsnog vooral kritiek geoogst.

Of neem het mestbeleid, de constante factor in de afgelopen dertig jaar. Steeds weer probeert de overheid milieubelasting uit de veehouderij in te perken. Er zijn in het verleden grote stappen gezet, maar afgelopen jaren was er weinig vooruitgang. In de melkveehouderij neemt de milieudruk – als gevolg van de opheffing van de melkquotering – juist weer toe, constateerde het Planbureau voor de Leefomgeving deze week nog.

Het is tijd voor een nieuwe innovatieve stap, vindt ook staatssecretaris Dijksma, die daarvoor de programmatische aanpak stikstof (PAS) wil gebruiken. Het gaat in de PAS niet alleen over ontwikkelingsruimte voor veehouderijbedrijven in de omgeving van kwetsbare natuurgebieden. Het gaat ook over de vraag of er nog industriële uitbreiding kan zijn in de omgeving van de Rotterdamse haven, of Schiphol zich nog kan ontwikkelen, of de snelwegen kunnen worden verbreed. Dat is een dossier waar veel departementen over willen meepraten, waar alle provincies een zegje in willen hebben en waar de fracties in de Tweede Kamer ontegenzeggelijk een profileringsdrang hebben, waarbij ze niet altijd worden gehinderd door enig gevoel voor proportionaliteit.

De PAS, en de effecten op de ontwikkelingsmogelijkheden, zou een van de druppels in de spreekwoordelijke emmer kunnen worden als een van de coalitiepartijen om welke reden dan ook er de brui aan wil geven.

Kunst- en vliegwerk

Een van de onderdelen van het regeerakkoord was de opheffing van de product- en bedrijfschappen. Het parlement pakt stevig door, met alle risico’s van dien. De voordelen van de collectiviteit – gezamenlijk geld opbrengen voor doelen van algemeen belang – kunnen alleen met kunst- en vliegwerk overeind worden gehouden. De door het departement overgenomen regelingen moeten met stoom en kokend water nog voor het eind van dit jaar worden behandeld.

En dan de keuringsdiensten. Daar grijpt het kabinet onder aanvoering van Stef Blok (Wonen en Rijksdiensten) behoorlijk op in, tot groot ongenoegen van de sector. Dat goed functionerende keuringsdiensten als de NAK in een heel andere bestuurlijke constellatie zouden moeten worden ondergebracht, had niemand verwacht noch gehoopt. Een van Dijksma’s argumenten was dat sommige buitenlandse afnemers (lees: Rusland) eisen dat de keuring door de overheid gebeurt. Het cynische is dat die buitenlandse afnemer inmiddels praktisch niets meer afneemt, dus kun je je afvragen of dat argument nu wel zo valide is.

De Russische boycot, die was niet voorzien in het regeerakkoord. Onbedoeld was er wel op voorgesorteerd. Het kabinet zet extra in op de behartiging van de Nederlandse exportbelangen. De Nederlandse land- en tuinbouw, een grootmacht in de export, plukt daar de eerste vruchten van nu de export naar Rusland is weggevallen.

Jan Braakman en Mariska Vermaas

Of registreer je om te kunnen reageren.