Home

Achtergrond 1231 x bekeken 30 reacties

Coöperatie is producentenorganisatie

Hanna schudt haar hoofd: "Ze gaan het wiel opnieuw uitvinden. Agrarische vakbonden pleiten voor sterke producentenorganisaties. Om de afzet te bevorderen. Hebben ze nooit gehoord van coöperaties? Dat zijn immers ook organisaties van producenten."

Hanna heeft daarmee de kern te pakken. Keimpe van der Heide, bestuurslid van de NAV houdt namens de vakbonden in de landbouw een vurig pleidooi voor het oprichten van producentenorganisaties. Die kunnen de krachten bundelen van een veelvoud aan aanbieders in de landbouw, de boeren dus. Daar staan enkele sterke afnemers, zoals supermarkten, tegenover. Daardoor is de macht van de boer praktisch tot nul gereduceerd.

"Ze vergeten de coöperaties", zegt Hanna teleurgesteld. "Daar zijn we als boeren samen in verenigd. Neem de zuivel. FrieslandCampina heeft 70 procent van de melk in handen. Hoe zal een producentenorganisatie ooit zoveel melk bundelen?"

"De vakbonden willen meer", mengt Hans zich in het gesprek." Ze willen dat de mededingingsregels worden verruimd. Er mogen nu geen afspraken worden gemaakt over aanbod, prijs enz. Dat zou moeten veranderen. Daar ben ik het mee eens."

Ik ook. Onze coöperaties kunnen best wat meer speelruimte gebruiken. Daar samen bij de overheid op aandringen is een goede zaak. Maar daar hoef je geen producentenorganisaties voor.

"De bestuurders van vakbonden, die nieuwe organisaties van producenten willen, moeten zich eens verdiepen in het ontstaan van de coöperatie. Dan zouden ze leren dat meer dan honderd jaar geleden de boeren ze oprichtten om de krachten te bundelen en meer grip op de markt te krijgen", verzucht Hanna. "Die coöperaties zijn er nog. De energie van de vakbonden kan beter gericht worden op die coöperaties en op het veranderen van mededingingswetgeving."

"De grote coöperaties van tegenwoordig spreken jonge boeren niet meer aan", constateert Hans. "Het zijn logge ondernemingen, op grote afstand van de boer. We zien ze eerder als een tegenpartij, dan als een eigen club. En dat voel ik ook wel een beetje zo."

Laatste reacties

  • Marco22

    Coops zijn in de jaren getranformeerd. Opgericht om in dienst te staan van de boer. Nu is dat andersom. Dat zelfs boerenbestuurders dat niet zien. Waarschijnlijk blind gemaakt door hoge onkostenvergoeding.
    Staat zelfs in de functie omschrijving. ' bestuursleden moeten er tegen kunnen dat hun functioneren sterk bekritieseerd kan worden' Dat betekend niets anders dat je in de pas moet lopen en verkondigen wat van hogerhand wordt opgelegd.
    Daarom zitten er ook zo weinig NMVers bij RFC aan tafel.

  • Mozes

    @Marco22, het vroegere Frieslandfoods heeft eindeloos geprobeerd om NMV-ers op de kandidatenlijst te krijgen. Ze bleken allemaal dezelfde mentaliteit te hebben als Wilders: schreeuwen aan de zijlijn maar zelf geen verantwoordelijkheid willen dragen.

    Daarnaast heeft een zuivelcoöperatie de taak om de melk zo goed mogelijk te verwaarden. Daar is kennis van de markt voor nodig die een boer niet heeft. Je zult dus altijd het beleid moeten overlaten aan professionals.

  • alco1

    Coöperaties in dienst van de boer? Dat het niet meer werkt wordt wel bewezen door organisaties als Farmers 4 all, die behoorlijk kunnen stunten.

  • agratax2

    Als de grote co-op's de jonge boeren niet aanspreken. Waarom zou een nieuwe kleinere co-op dat dan wel doen? Ik denk dat we als boeren zelf de co-op tot onze 'vijand' hebben gemaakt, door de groeidrang en het uitbouwen van de onze eigen verwerkingseenheid (bv. zuivelfabriek) tot een mondiale verwerker via filialen all over the world. Deze mologgen zijn op zichzelf staande eenheden geworden, waarbij we de directie en besturen vergeten hebben te vertrellen waar de wortels staan en wie er in principe de baas zijn. Dit proces dat sinds jaar en dag is voortgewoekerd heeft geleid tot de kloof tussen grondstof verwerker en grondstof producent. Door de afstandelijklheid, die de co-op t.o.v. zijn leden heeft , heeft de leden alle Gemeenschapszin ontnomen en denken boeren meer en meer in de IK vorm en niet meer in de WIJ vorm.

  • Fermer

    @Mozes, FC zal met 1 mond spreken, dus men zal er voor zorgen dat het aantal kandidaten met een NMV achtergrond altijd minder dan de helft zal zijn. Geen wonder dat die NMV-ers dan nee zeggen, verantwoordelijk zijn voor iets waar je niet achter staat trekt niet echt.
    Die profesionals bij de FC met marktkennis, zijn die net zo goed als de professionals bij de banken met hun marktkennis, en daarmee bijna de gehele Nederlandse bankwereld naar de bliksem hebben geholpen?

  • joannes

    Zijn de Coöperaties niet te succesvol geweest in het substitueren en oplossen van boeren problemen? Met een agrarische export van meer dan 50% van de productie en een internationaal uitgebreid vermarkt produkt. Ook de inkoop coöperaties verwerven over de gehele wereld en bedrijven specialismes die een individuele boer met gemiddelde schaalgrootte nooit zou hebben bereikt. Wanneer we dan naar regelingen en wetgeving kijken zijn de coöperaties inmiddels een uitvoerend Politiek partner, zo blijkt, bij die laatste Mest wetten. Kortom de Coöperaties zijn te succesvol geweest, en nog, omdat die zover in specialisme, bestuur, en productie zijn doorgegroeid, dat de individuele boer er een beperkende last van ervaart, en zijn invloed op het orgaan verloren heeft. Velen begrijpen ze geeneens meer: niet hun verdiensten, en niet in hun taken. Zo zijn Coöperaties, eens opgericht om de boer te helpen en zijn producten beter te verwaarden, een tegenpartij geworden die de Boeren ondernemer beperkt.

  • drikhend

    De coöperaties hebben de langste tijd gehad . Over enkele jaren is de boer of aandeelhouder of gewoon klant . Anderen dan boeren zullen ook aandelen verwerven en zo zal winst per aandeel belangrijker worden . En dus beslissingen genomen worden die met voortbestaan van bedrijf te maken hebben en niet wat nu de boeren leden willen . Dit kan wel eens gunstig uit pakken voor de afnemers want dan zal men harder moeten werken voor de gunst van de klant . En zijn eigen broek op moeten houden . Want boeren gaan nu al winkelen en zullen dit steeds meer gaan doen . Boeren bedrijven zijn wat betreft volume in afname en afzet groot genoeg om zelf een prijs afspraak te maken . En de kleinere bedrijven zullen een soort inkoop en verkoop organisatie moeten oprichten . Alleen zal men er voor moeten zorgen dat men deze niet te groot laat worden . Omdat switchen voor hele grote partijen veel moeilijker .

  • Mozes

    De noodzaak van inkoopcoöperaties valt over te twisten, de noodzaak van verkoopcoöperaties is onweerlegbaar. Wanneer je als boer in de afzet van jou product afhankelijk bent van particuliere afnemers ben je de machteloze sluitpost van de keten. Vergelijk de positie van melkveehouders in Frankrijk en Engeland maar eens met melkveehouders in Nederland. In Frankrijk en Engeland hebben de melkveehouders ondanks de goede wereldmarktprijs de hulp van de politiek nodig om een redelijke melkprijs te krijgen. En dan nog is de melkprijs in deze twee landen aanzienlijk lager dan in Nederland waar de melkverwerking en vermarkting volledig coöperatief is en de politiek zich er niet mee bemoeit

  • Mozes

    @emmerei #5, omdat in de bankwereld in het verleden onverantwoorde risico's zijn genomen deugt het management van de zuivelcoöperatie niet?

    De NMV vertegenwoordigt 5 tot 10% van de melkveehouders en die moeten dus een meerderheid in het bestuur van de zuivelcoöperatie hebben?

    Iedere veehouder die in enig bestuur van een zuivelcoöperatie zit, zit daar op eigen naam en niet namens een andere organisatie zoals LTO of NMV. Waarom zou iemand die lid is van de NMV dan geen bestuurslid van een zuivelcoöperatie kunnen zijn?

    Als leden van de NMV collectief geen bestuurslid van een zuivelcoöperatie willen zijn omdat ze het niet met het beleid eens zijn waarom hebben zij dan nooit een alternatief beleid naar voren gebracht?

    Als de NMV het niet eens is met het beleid van de zuivelcoöperaties terwijl dit beleid na een aantal jaren tot de beste melkprijzen van Europa leidt moet de NMV toch erkennen dat zij geen verstand hebben van zuivelbeleid en dáár verantwoordelijkheid voor nemen?

  • alco1

    Of de hogere melkprijs hier te maken heeft met het beleid betwijfel ik.
    Veel noordelijke en westelijke landen kunnen niet leveren voor babyvoeding omdat er te weinig vitamines inzitten, vanwege aantal zonuren en in de zuidelijke landen is het gras verdroogd. M.a.w. We hebben hier ook uitzonderlijke goede omstandigheden voor het aanbieden van een kwaliteitsproduct.

  • Marco22

    Mozes, dat is toch een kliek lto en zuivelbestuur. Kijk maar naar Zuivel.NL
    Opgericht door NZO en Lto en later met schaamrood op de kaken werd NMV ook erbij gehaald. Anders hadden zij onvoldoende draagvlak.
    In wiens belang handeld zo'n zuivel.NL ? Al gauw wordt dan geroepen ' als het in belang is van de verwerkers is dat ook in het belang van de boeren. Maar is dat wel zo?

  • Mozes

    @Alco #10, in Duitsland en België zijn de omstandigheden niet veel anders dan in Nederland, toch liggen de melkprijzen enkele centen per liter lager dan in Nederland.

  • Mozes

    Waarom hebben onze voorouders de coöperaties opgericht?
    Voor een betere MARKTPOSITIE en OPBRENGSTPRIJS.
    Waarom wil men producentenorganisaties oprichten?
    Voor een betere MARKTPOSITIE en OPBRENGSTPRIJS.

    In de akkerbouw en intensieve veehouderij heeft men geen sterke coöperaties waardoor de behoefte aan een producentenorganisatie in deze sectoren begrijpelijk is.
    In de melkveehouderij hebben wij echter wél sterke coöperaties die volledig voldoen aan het doel waar onze voorouders deze voor opgericht hebben: een sterke positie in de markt en een zo goed mogelijke opbrengstprijs.
    Wat kan een producentenorganisatie dan nog toevoegen? Kán een producentenorganisatie iets toevoegen?
    Kan een producentenorganisatie in de weg lopen en het doel van een betere marktpositie en opbrengstprijs juist nadelig beïnvloeden?

    Deze laatste vraag moet met 'ja' worden beantwoordt. Om een zo goed mogelijke opbrengstprijs te krijgen moet zo marktgericht mogelijk gewerkt worden. Een producentenorganisatie van veehouders die geen kennis hebben van de markt heeft de neiging om met de rug naar de consument en markt te gaan staan waardoor wij ons kwaliteitsimago verliezen en afglijden naar de bulk met de daarbij behorende prijzen en machteloze marktpositie.

  • tuinte1

    Mozes zit er deze keer weer prima bij!!!

  • drikhend

    Ja Beste Mozes die conclusie van u gaat waarschijnlijk na afschaffen van melkquotum niet meer op . De akkerbouw en intensieve veehouderij werken op een enkel product na met vrij productie hoeveelheid . En dus vraag en aanbod spelen daarbij een veel groter belang bij prijsvorming . Bij melkquotum is aanbod redelijk goed geregeld en als dan prijsvorming goed is dan volgt er niet of nauwelijks productie uitbreiding .Dus deze coöperaties hebben het naar mijn mening een stuk makkelijker dan als je op een markt moet werken met overaanbod aan zowel inkoop als verkoop kant . De leverancier wil goede prijs beuren en de afnemer wil zo weinig mogelijk betalen . Ik voorzie dat in de zuivel dit ook zal gaan gebeuren . Kijk al wat er met de melkprijs op de spot markt gebeurt door wat er elders in de wereld gebeurt . Ik vraag mij af of u dan nog zo tevreden over uw melk afnemende coöperatie bent .Want vrije melkstroom zal op de afzet markt ook leiden tot groter volume aan producten . En geeft inkopers ook meer markt macht kijk maar naar de vlees , eieren en tuinbouw .Daarom denk ik dat de melkveehouderij snel terug zal verlangen naar een melk quotum . Want elders wordt er gewoon over geproduceerd en moet elke dag gevochten worden voor goede prijs . Kijk naar bv de granen . Deze waren enkele jaren duur . De markt speelt hier op in en aanbod neem toe en prijs zak nog sneller als dat aanbod stijgt .

  • Mozes

    @drikhend, wat kan een producentenorganisatie hier aan veranderen? Die kunnen het aanbod wereldwijd toch ook niet sturen.

    De vraag is: hoe krijgen wij de beste prijs IN VERHOUDING tot de marktsituatie.
    Het duidelijkste voorbeeld is de vergelijking tussen de melkveehouderij en de varkenshouderij. Ze moeten allebei ongeveer 60 tot 70% van hun productie afzetten buiten Nederland. In dit opzicht zijn ze dus gelijk. De varkenshouderij in Nederland zonder sterke coöperaties beurt een lagere prijs dan de ons omringende landen terwijl de melkveehouderij die over sterke coöperaties beschikt juist een hogere prijs beurt dan de ons omringende landen.

    Of anders uitgelegd: bij schaarste op de wereldmarkt beurt de boer in de VS 34 cent, de boer in Engeland en Frankrijk 35 cent en de boer in Nederland 40 cent.
    Bij overschot op de wereldmarkt beurt de boer in de VS 18 cent, de boer in Engeland of Frankrijk 20 cent en de boer in Nederland 26 cent. Dat de boer in Nederland bij zowel schaarste als overschot op de wereldmarkt een hogere prijs beurt is te danken aan de coöperaties.

  • joannes

    @Mozes heeft deze gelijk! En heeft het subliem verwoord in #16!

  • joannes

    Sorry ¨Deze KEER gelijk¨!

  • aarthamstra1

    Net een Rus . Als de melk maar duur is.
    denkt Mozes .Als de wodka maar voorradig is denkt de Rus.

  • abtje

    Ook coöperaties moeten scherp gehouden worden, dus ook Fc.
    Waarom betaalde de Fc dan een matige melkprijs uit in 2009?
    En dit jaar zie je ook dat de kleine zelfstandige fabrieken de Fc aansporen om beter te betalen dan dat ze wilden doen.

  • drikhend

    Beste Mozes u stelt dit verschil in deze coöperaties . Dat zal zowel zijn . Maar als aanbod toeneemt zal er van deze producten meer afgezet moeten worden als er dan markt voor is kan dit het geval zijn . Maar zo is de intensieve veehouderij ook groot geworden . Veel vraag en goede prijzen hebben de bedrijven doen groeien en in verleden ook veel starters gehad van buiten de landbouw . Toen kon men ook stellen dat coöperaties in deze sector succesvol waren . Maar naar naarmate aanbod groter werd is dit succes minder geworden . En zijn velen opgegaan in een coöperatie die het water ook aan de lippen staat . Je kunt goede producten en merken hebben maar bij te veel grondstoffen aanbod zal de rest tegen lagere prijzen afgezet moeten worden . Dit is in de melkveehouderij nog niet echt het geval . Maar bij toename melkproductie kan er wel eens meer afgezet moeten worden in% dan nu .En dat komt de melk prijs niet ten goede . En andere landen zitten ook niet stil . En leuk dat hier in Nederland meer betaald wordt dan in andere landen . Ik weet niet wat elders de kostprijs is . Maar denk dat bij ons de kostprijs niet altijd de laagste is . Producenten organisaties kunnen hier weinig aan veranderen . Of ze moeten binnen de EU samen met de rest komen tot een markt beheersing van aanbod . Denk dan aan melkquotum handhaven . Dier rechten in alle EU landen en meer gelijke regels in de EU . Dit zie ik niet gebeuren .

  • Mozes

    @drikhend, jij wilt een vaste gegarandeerde melkprijs net zoals iemand die in loondienst is een gegarandeerd loon heeft. Dit zal niet lukken en kun je ook nooit van een coöperatie verwachten. Iedereen heeft met vraag en aanbod op de wereldmarkt te maken. Ook een producentenorganisatie (wat een coöperatie dus ook is) kan dit nooit garanderen.
    Wat wij wel van de coöperatie mogen verwachten is dat zij gemiddeld over meerdere jaren een betere prijs voor de boer weet te realiseren dan particuliere melkverwerkers.

  • Ferm

    Volgens mij is een producentenorganisatie een organisatie die voor het belang van de boeren opkomt. Los van dat je als boer levert aan een coöperatie of een particulier. Maar zoals Hans in de laatste alinea van de blog al opmerkt, velen zien ook de coöperatie als tegenpartij. Bij een coöperatie zou het belang van de boer in principe altijd voorop moeten staan, maar voor een particuliere fabriek niet persé. Als je dan een producentenorganisatie zou hebben, zou die sector breed moeten zijn en niet per fabriek, want per fabriek dan ben je nog veel te kwetsbaar als producent.

  • drikhend

    Beste Mozes niks garantie . gewoon geen overvoerde markt zoals nu in de vleessector het geval is . Deze zijn blij dat ze kost prijs en een plusje beuren . Nu geef je aan dat er in de melkveehouderij een goede boterham verdient wordt en de coöperaties in de melksector het goed doen . Waarom dan de productie van melk vrijgeven . Men zal deze melk allemaal moeten vermarkten en denk maar niet dat inkopers van melkproducten de markt niet kennen . Zij zullen dit net zoals in de vleesindustrie gaan uitspelen . Het nu hebben van goede prijzen is geen garantie voor de toekomst . En wat ik aangaf is gelijk speelveld voor ieder land in de EU is er niet dus verheug u niet te vroeg op quotum loos tijdperk . In de varkenshouderij wordt ook gedacht hoe men de productie zou kunnen beheersen . Maar alleen in Nederland heeft dat geen zin en het probleem is dat veel boeren individueel denken . Dus afspraken maken is niet mogelijk . En in de rundveehouderij gooit men een geregeld systeem overboord . We hebben gezien dat gezonde bedrijven ook met melkquotum kunnen groeien door aankoop quotum .

  • Mozes

    Beste @Drikhend, het in stand houden van het melkquotum heeft geen enkele zin. De prijs wordt bepaalt door vraag en aanbod op de gehele wereld. Wij kunnen in Europa de productie wel beperken maar als tegelijk de VS en Nieuw Zeeland meer gaan produceren hebben wij nog een lage melkprijs. Kijk eens naar 2009 toen wij een extreem lage melkprijs hadden. Als het quotum een goede melkprijs geeft waarom was toen de melkprijs dan zo laag?

  • drikhend

    beste Moses je kunt ook de zaak omdraaien waarom is hij nu dan goed . Er zitten bijna 5 jaar tussen . Dus de VS en Nieuw Zeelanders melken ook niet graag voor weinig geld . Dan neem ik aan dat zij ook minder zijn gaan melken anders zou de prijs niet gestegen zijn . Is daar al een afval race geweest .En als er geen quotum was geweest was de prijs misschien nog lager geweest . IK weet het niet maar in mijn ogen zal bij vrij gave van quotum in de EU de melkprijs flink onder druk komen staan . Meer aanbod betekend meestal lagere prijzen . En is dit niet het geval dan gaat er een enorme groei ontstaan zodat er op termijn flinke klappen zullen vallen .

  • alco1

    Drinkhend. Zullen we gaan wedden dat de melkprijs na afschatting van het quota ook een keer heel hoog zal zijn. Dit wordt dan veroorzaakt door wereldwijde droogtes e.d. Als quotum blijft kunnen we daar niet ten volle van meeprofiteren. Nee wij zijn hier zo dom om uittreders een riant vette beurs mee te geven

  • drikhend

    Juist beste Alco en Mozes 7 vette jaren 7 magere jaren en gemiddeld moet het dat zijn . Blijkt dat de 7 magere jaren in de intensieve veehouderij langer zijn dan de 7 vette . Dus over tig tal jaren niet klagen als de u nu dikke boterham dunner wordt met meer omzet .

  • Fermer

    @alco, ten volle meeprofiteren van een goed jaar gaat alleen als je die andere slechte jaren ook je stal vol hebt gehad. Net zoals drikhend zegt, de zeven vette jaren zullen wel maanden zijn, en de magere jaren komt geen eind aan. Trouwens, in zo'n droog jaar, hoe moet het dan met het krachtvoer? Wanneer 60 % van je voer uit krachtvoer bestaat, en dit veelal van buitenlandse komaf is, zal dit erg duur zijn in zo'n jaar, als het al beschikaar is.

  • landboer

    Alco ziet de goede jaren van te voren aankomen emmerei.

Laad alle reacties (26)

Of registreer je om te kunnen reageren.