Home

Achtergrond 3615 x bekeken 41 reacties

Boer voorlopig dupe van ruzie in de coalitie

VVD en PvdA zijn dan wel coalitiegenoten, eensgezind zijn ze op landbouwgebied niet. De behandeling van de melkveewet heeft het gedwongen huwelijk nog meer op scherp gezet.

Met de vraag "Is het een vrije kwestie binnen de coalitie?" dwong Jesse Klaver (GroenLinks) de PvdA-fractie recent openlijk toe te geven dat VVD en PvdA als coalitiepartners echt niet op een lijn zitten als het gaat over de toekomst van de melkveehouderij. Dat de visies mijlenver uiteen liggen is de afgelopen twee jaar al duidelijk geworden. Maar nu PvdA-Kamerlid Henk Leenders hardop moest zeggen dat de meningen wel erg veel verschillen, is het officieel bekrachtigd.

Het melkveedossier brengt staatssecretaris Sharon Dijksma, van PvdA-huize, in moeilijk vaarwater. Ze moest met een wetsvoorstel komen waar de VVD zich in kan vinden. Het werd een voorstel dat lijkt te zijn uitgeruild tussen de partijen; het werd een VVD-voorstel en geen PvdA-voorstel. Het wetsvoorstel Verantwoorde groei melkveehouderij ging zo ver, dat Dijksma hiermee zelfs de sector rechts inhaalt. Het wetsvoorstel pleit voor de mogelijkheid tot groei van melkveebedrijven op voorwaarde dat er voldoende grond is voor de mest óf dat de extra geproduceerde mest volledig wordt verwerkt. De melkveehouderij heeft hiermee een vrijbrief om te intensiveren. Naast het wetsvoorstel wilde Dijksma afspraken maken met de sector om ervoor te zorgen dat er zoveel mogelijk koeien in de wei blijven. De sector is zelf verantwoordelijk om het fosfaatplafond van 84,9 miljoen kilo niet te overschrijden.

De sector blijkt huiverig om de grondgebondenheid zelf te regelen en komt met het verzoek om de grondgebondenheid in de wet te regelen. Dijksma wilde er vooralsnog niet aan, maar gaat overstag en komt met de mogelijkheid om dit via AMvB te regelen. De VVD mokt: dit zou de sector toch zelf moeten kunnen regelen? Extra wettelijke regels voor de sector wil de VVD niet.

In de aanloop naar het debat over de melkveewet werd al druk onderhandeld tussen verschillende fracties om het wetsvoorstel meer richting te geven naar de breed gedragen wens om de sector grondgebonden te laten ontwikkelen. Oppositiepartijen komen met voorstellen. Zo dient Carla Dik-Faber van de ChristenUnie een amendement in dat kiest voor de middenweg. Ze pleit voor het toestaan van een fosfaatoverschot van 50 kilo per hectare. Dat is tussen de wens van de sector, 100 kilo fosfaat per hectare, en de wens van de natuurorganisaties om geen fosfaatoverschot toe te staan.
PvdA-Kamerlid Sjoera Dikkers geeft vooraf aan het debat al aan dat ze het amendement 'interessant' vindt. Tijdens het debat moet Dikkers echter inschikken. VVD-Kamerlid Helma Lodders wil namelijk koste wat het kost geen aanvullende regels voor de melkveehouders. "Als er aanvullende amendementen of moties worden aangenomen, moet ik mijn fractie adviseren tegen de wet te stemmen", zei ze. Dat is heldere taal. Op opmerkingen dat ze hiermee de derogatie in gevaar brengt, reageert Lodders afwijzend. "We hebben het over fosfaten, maar we zijn een wet aan het behandelen die niet stuurt op de fosfaatproductie."

Lodders legt met haar opstelling een bom onder het debat. Binnen de PvdA zijn de meningen over het landbouwdossier al verdeeld. Een deel van de fractie heeft vooral duurzaamheid, milieu en dierenwelzijn hoog in het vaandel. Een ander deel vindt dit ook belangrijk, maar gunt de sector meer tijd en hecht meer waarde aan de economische kansen van de sector. Dijksma schijnt met enige regelmaat richting te moeten geven aan haar eigen fractie in de Kamer.

Naast lastigheden binnen de fractie is Dikkers nu ook met handen gebonden door de VVD en haar eigen staatssecretaris. Vanwege het grote belang van de wet voor behoud van derogatie moet de wet aangenomen worden. En daar is de VVD voor nodig. SP, D66 en PvdD zullen het wetsvoorstel niet steunen. Daardoor is een meerderheid over links niet haalbaar. Een meerderheid van PvdA, CDA, SGP en PVV is alleen mogelijk als ook de ChristenUnie, 50+ en de drie afgescheiden PVV'ers meestemmen. Dat is niet te verwachten, omdat 50+ vaak meestemt met GroenLinks en SP. Daar komt bij dat CDA-Kamerlid Jaco Geurts ook duidelijk is: "Als het 50 kilo wordt, is het voor ons over".

Dijksma heeft er dus alle belang bij dat de VVD binnenboord blijft. Omdat haar eigen fractie de staatssecretaris niet zal willen afvallen, zal Dikkers op dit moment geen moties of amendementen over een grens aan het fosfaatoverschot per hectare steunen. Gevoelsmatig zal de PvdA wel willen. Een motie die vraagt om een grens van 50 kilo per hectare was opgesteld en is in de fractie zelf besproken. Veel verder dan de onderhandelingen kwam de motie niet. Hij werd niet ingediend.

De starre houding van de VVD en de ruzie met de PvdA belemmert het vinden van een oplossing. VVD wil niks en PvdA durft niks. De oppositie voelt zich ook voor het blok gezet. Na enkele serieuze pogingen om tot een oplossing te komen, lijkt ook de oppositie de kont tegen de krib te gooien. Partijen zijn klaar met de ruzie tussen VVD en PvdA. En dus ligt het debat stil.
Een tweede poging om invulling te geven aan de grondgebondenheid zal in december plaatsvinden, als de invulling van de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) aan de orde komt. De vraag is of de fracties er dan, met een onderbouwing van het LEI, wel uit komen. Ondertussen zijn melkveehouders de dupe van de ruzie tussen de coalitie: zij weten nog steeds niet hoe ze volgend jaar mogen ontwikkelen.

Laatste reacties

  • Sjakkie

    Dijksma heeft de kamer toegezegd dat de amvb de wens van de kamer zal respecteren. Dat betekent een beperking van de kg die via mestverwerking mogen worden afgezet. De wet komt er wel door. De angel is de amvb. Wie gaat daar door de bocht, vvd of pvda.
    Ik denk vvd. Blijft ruilhandel. Vvd krijgt de wet. Pvda de amvb.

  • Ishtar

    Op opstelling van de VVD is bizar.
    Terwijl er grenzen zijn, doet de VVD net of er geen grenzen zijn.
    Belangrijker is de vraag, immers de VVD vind zelf niet iets....
    Naar wie luistert de VVD en laat zich adviseren, gokjes,...
    -NZO.
    -en Nevedi, olv milieu goeroe Aalt D.
    -welke journalist gaat dit even uiztoeken?
    -stuitend dat de sector zelf geen verantwoordelijkheid kan, en wil, dragen.
    -en straks kunnen die amateurbestuurders weer klagen dat elke regel die er komt, zij niet wilden....
    -de populistische melkvee sector, dat schijnbaar dus niet te besturen is, maar bestaat uit clubjes bestuurdelijke egoisten.
    -NZO faalt compleet en kan beter stoppen, of verder gaan om aziatische medemensen die lactose intolerantie hebben, hun melk uit NL
    aan te smeren.
    -misschien leuk advies voor de hele sector, ga een kerkdienst organiseren en ga dan voorin de kerk zitten, helpt altijd.....

  • Mozes

    @ishtar, kletskous, op de eerste plaats is NZO samen met LTO en de NMV voorstander van verplichte grondgebondenheid en staat dus lijnrecht tegenover de VVD.
    Ten tweede heeft de sector verantwoordelijkheid genomen door een keuze te maken voor grondgebondenheid en deze ook expliciet kenbaar te maken. De sector heeft echter geen wetgevende bevoegdheid en kan dit dus niet afdwingen. Dat kan alleen de overheid.

  • Mozes

    Overigens een uitstekende uitleg van Mariska Vermaas.

  • Ishtar

    @Mozes, prima, maar de VVD als partij zal niet iets vinden voordat men de VVD zich heeft laten adviseren.
    Welke partijen hebbn de VVD dan geadviseerd?

  • Ishtar

    mmm, VVD neemt een bizar standpunt in,
    -dat standpunt is bepaald door 1 of 2 tweede kamerleden van de VVD?
    -die niet hebben overlegd met de zuivelsector en partijen?
    -die doen dus zogenaamd iets totaal uit eigenbeweging?
    -mmmmm...... wat klopt hier niet?
    -ik heb net sinterklaas intucht gekeken op NPO, toch iets geloofwaardiger als deze klucht van de zuivel sector.......

  • Fermer

    @Mozes, de VVD is de partij voor de multinationals, dus men volgt de grote melkverwerkers in hun voorkeur. Echte grondgebondenheid zou inhouden dat je hooguit 3 gve per ha. zou mogen houden. Daarvoor kiezen NZO, LTO en NMV niet, want dan krijgen de melkfabrieken alle benodigde melk niet, tenminste voorlopig. Blijft echter de melkprijs goed in de benen, dan is er nog grond genoeg te verkrijgen door melkveehouders om uit te breiden en daarmee hun veestapel te vergroten om in de tijd de totale melkplas te doen groeien. De VVD volgt dus wel degelijk onze belangenbehartigers, en samen willen ze zgn. grondgebondenheid om toch vooral maar de goedkope grote melkplas in Nederland te realiseren.

  • j.verstraten1

    Ik denk dat de VVD snapt dat het LTO voorstel sectoraal geen bijdrage levert aan het voorkomen van het doorbreken van het fosfaatplafond, en tegelijkertijd individuele bedrijven in de problemen brengt. Tegelijkertijd snapt de VVD ook dat als je wél wilt bereiken dat je het fosfaatplafond gegarandeerd niet doorbreekt je veel scherpere maatregelen moet nemen dan dat de sector zelf heeft voorgesteld en dat de impact daarvan van die orde is dat de sector dit zwaar onderschat. Daarnaast heeft de politiek niet de verantwoordelijkheid om het imago van een sector te beschermen, althans niet in de ogen van de VVD. Eigenlijk zegt ze tegen de sector : houd je vast aan de oorspronkelijke lijn en NZO neem je verantwoordelijkheid weer terug als keten regisseur ipv dat je dit bij de politiek neerlegt.
    De kringloopwijzer moet een efficiëntie slag op P opleveren en verder zullen andere factoren ( vergrijzing, provinciaal beleid, markt etc) voorkomen dat het fosfaatplafond doorbroken wordt. Voorwaarden om imago te beschermen organiseer je in de keten die daar haar verdienmodel heeft liggen ipv vergaande politieke bemoeienis.
    Dat zou de PvdD wel willen,tot aan bestrijden van kalfziekte aan toe.
    En als dit allemaal niet lukt, worden het gewoon dierrechten.

  • j.verstraten1

    Ik zal het iets scherper formuleren: de actie van LTO blokkeert met name de ontwikkeling van melkveebedrijven in brabant, limburg en achterhoek. In 2013 groeide de fosfaatproductie in brabant1,5% en in de noordelijke provincies tot wel 5%. De dreiging van het doorbreken van het fosfaatplafond komt dus niet uit het zuiden alhoewel extensieve veehouders dat wel graag geloven. (al dan niet in de mond gelegd door.....)

  • Fermer

    @j verstraten1, geef dan even de daadwerkelijke groei in fosfaatproductie, dus niet in %, in het noorden en zuiden, dan weet je waar de echte toename werkelijk vandaan komt, en wie de zaak blokkeert voor de extensieve veehouder.

  • Sjaak

    Inderdaad een goede politieke analyse van Mariska Vermaas, maar onderschat die van j.verstraten1 ook niet...:)

    VVD zit inderdaad met dat dilemma, maar door niks te willen neemt ze ook niet de politieke verantwoordelijkheid voor het voorkomen van het doorbreken van het fosfaatplafond.
    In plaats daarvan schuift ze die verantwoordelijkheid af naar de sector. Dat kan ook, maar is de sector daar bij gebaat... en alle bijbehorende individuele melkveehouders...?

    Denk als ze de balans op gaan maken van de voors en tegens van óf wel sturing óf niet sturing in de grondgebondenheid, dat VVD dan toch kiest voor sturing...in het belang van de gehele sector!

  • Mozes

    @J. Verstraten #9, 1.5% van 1000 is 15, 5% van 100 is 5. Het percentage zegt dus niet zoveel.
    Jou opstelling betekent dat de deur wordt opengezet voor een melkveehouderij die zich ontwikkelt als de varkenshouderij. Als je ziet wat voor ellende daar uit voort gekomen is dan moeten wij dat niet willen.

  • Mozes

    Als de sector zelf de grondgebondenheid moet regelen hoe moeten ze dat dan doen? De enigste mogelijkheid die ik zie is dat binnen NZO wordt afgesproken dat veehouders maximaal 50 tot 80 kg fosfaat overschot per ha mogen hebben. Wie hoger zit krijgt of een forse korting op de melk of wordt de melk gewoon niet opgehaald.

  • Ewullink

    Pvda is altijd al een voorstander geweest van dierrechten. Dijksma stuurt aan op totale chaos. Door de onduidelijk gaat menig één voorsorteren en zijn stal goed vol zetten. Derogatie op de tocht. Gevolg dijksma introduceerd dierrecht en zegt melkveehouderij u heeft het zelf zo gewild

  • joannes

    PvdA is altijd een partij geweest van regelingen, wetten en tranferencias! De VVD heeft haar profiel verloren in de afgelopen periode met alle regelingen en beperkingen. Het wordt tijd dat de VVD zich weer profileert als de partij die regelingen en wetten alleen in de hoogst noodzakelijke kwesties steunt en kiest. Met een grens waarbij vooral óók particulier initiatief een kans krijgt zich een weg vooruit te ontwikkelen. Dat kan alleen wanneer men de grondgebondenheid op een voldoende hoog koe-eenheden niveau houdt zodat mest verwerking zich kan ontwikkelen. Onvoldoende mest en geen Mestverwerking is geen optie. Dat gooit de innovatie op slot en drijft de Melkveehouderij over de grens.

  • cocoma

    Ewullink precies zo denk ik er ook over. Iedereen kan toch bedenken dat een sector niet zelf de groei (op een rechtszekere manier) kan reguleren.

  • koestal

    De toekomst van de melkveehouderij staat op het spel,dit is ook een belangrijk deel van de Nederlandse economie,ik wens de staatssecretaris en de kamerleden veel wijsheid bij de besluitvorming

  • koestal

    Boeren en tuinders zijn ook al de dupe van de Russische boycot !

  • j.verstraten1

    Mozes, is zeg alleen dat naar mijn mening fosfaat maximeren op kg per ha of dat nu 50 of 80 is niet de oplossing is om wat men dan noemt 'ongewenste ontwikkeling zoals de intensieve veehouderij' te voorkomen.
    Wat vinden we eigenlijk ongewenst? Daar heeft iedereen zo zijn eigen menig over. Vervolgens wat je dan zou moeten doen om ongewenste ontwikkelingen te blokkeren en hoeveel schade je daarbij accepteert. Nu is het schieten op een mug met een kanon, met het risico dat je de mug mist.
    Ik zie de afgelopen week wensbeelden voorbijkomen daar voldeed menig melkveebedrijf 30 jaar geleden al niet aan. Besef wel dat 50 kg fosfaat ongeveer 2,5 koe+ jongvee is per ha. Dan krijg je idd. dezelfde ellende als in de intensieve veehouderij. Na elke politieke ronde, een saneringsronde.

  • j.verstraten1

    Sjaak, ik betwijfel het. Het zal er vanaf hangen wat in de Amvb komt te staan. Misschien is er straks wel een kamermeerderheid zonder de VVD dus dan kunnen ze het powerplay spelletje door blijven spelen. Alleen als de coalitie onder druk komt hoeft de VVD zich dan in te schikken, maar of het zover komt?

  • alco1

    Ik denk bij deze discussie weleens aan het pensioen debat.
    Mensen moesten langer doorwerken anders zouden er geen arbeidskrachten genoeg blijven. Met de werkloosheid nu echter totaal overbodig. In feite alleen een lobby van het pensioenfonds om langer premie te kunnen vorderen en later uitbetalen.
    Gezien de prijs voor melk nu, kan het met het doorbreken van het fosfaatplafond nog weleens een storm in een glas water blijken te zijn.

  • Fermer

    @alco, je zegt steeds dat de melkprijs niet beinvloed wordt door afschaffing van het EU-melkquotum. In Nederland zijn en worden stallen bijgebouwd en is men bereid tot het verder stallen vergroten en bijbouwen. Wanneer die melkprijs dan inderdaad rond de 40+ eurocent blijft, na nu een dipje, waarom voorzie je dan nu een storm in een glas water ?

  • alco1

    De marktwerking geeft een lijn aan die dit veroorzaakt. En daar kan een zeer eenzijdige melkquotering niets aan veranderen.

  • Mozes

    @emmerei, waarom maak jij je wel zorgen over nieuwe stallen in Nederland en niet in de VS?

  • Fermer

    Marktwerking zal bedrijven met het laagste rendement doen krimpen of stoppen, mits ze de mogelijkheid hiertoe hebben. Dan zal de totale productie afnemen, en de prijs zich herstellen tot een niveau waarop weer genoeg geproduceerd wordt.
    Bedrijven met hoofdzakelijk vaste kosten, duur land, dure machines, dure stallen en dure manuren, zullen echter bij lagere opbrengsten meer gaan produceren om de vaste kosten over meer geproduceerde eenheden uit te smeren. Dit zal vooral in W.-Europa het geval zijn. Tevens zijn in W.-Europa veel bedrijven volop gefinancieerd, wat een tweede punt zal zijn dat men de productie op zal voeren om toch aan de financiele verplichtingen te voldoen.
    Bedrijven met hoofdzakelijk variabele kosten, vooral veevoer, zullen veel meer in staat zijn om te krimpen en groeien, bij slechte melkprijzen zullen zij hun productie krimpen want de het geld wat men op de productie zou moeten toeleggen is hoger dan de vaste kosten betalen zonder te produceren. Dit zie je in veel landen oa de VS.
    Daarom is de melkproductieuitbreiding in W.-Europa zo gevaarlijk voor de melkprijsontwikkeling, alleen hier wordt een lagere prijs beantwoord met meer productie.

  • Mozes

    Als wij geen grondgebondenheid krijgen zullen de kosten hier ook vooral variabele kosten zijn.

  • Fermer

    @Mozes, en omdat de vaste kosten niet zakken, zal de totale kostprijs dan tegen de 40 eurocent per liter melk komen te liggen, succes !

  • Peerke1

    Als de grondgebondenheid door gaat dan krijgen we in de toekomst automatisch grote sterke bedrijven en wie wil dit nou niet.

  • Mozes

    Jou redenering klopt niet @emmerei. Als ze in Europa meer gaan produceren bij een lage melkprijs zullen ze in Amerika nog verder krimpen omdat de lage melkprijs nog aanhoudt. Daarna komt er weer evenwicht in de markt en gaat de prijs weer omhoog.
    Je kunt van alles uitdenken om jezelf te doen geloven dat wij de melkprijs kunnen sturen maar de werkelijkheid is dat wij dat niet kunnen.

  • Mozes

    @J. Verstraten #8, jij vindt grondgebondenheid onaanvaardbaar omdat daarmee in de vee-intensieve provincies de melkveebedrijven te veel in hun groei worden geremd. Dat dit als onvermijdelijke consequentie heeft dat er dierrechten komen waarmee in de veeEXTENSIEVE provincies melkveebedrijven worden geblokkeerd is vervolgens wél aanvaardbaar?

  • Fermer

    @Mozes, je stuurt wel degelijk de melkprijs ...... naar beneden. Jouw economie uit 'duizend en één nacht', dan gaan we winnen ! Echter, we gaan in werkelijkheid de concurentie aan met anderen voor wie een lagere kritische, benodigde melkopbrengstprijs volstaat. Zij minderen of stoppen bij 25 cent en stappen weer in bij 32 cent, dus bij prijzen die voor ons nooit rendabel haalbaar zijn. Over sprookjes gesproken, misschien kan het sprookje van onze vriend Al Gore ons dan nog redden, want dan zou daar zoveel mais de vergister ingaan dat hun voerprijs verdubbelt.

  • alco1

    Hé hé. @emmerei snapt al dat concurrentie stopt te melken bij lage prijzen en weer begint bij hogere prijzen.--- Marktwerking---.
    Nu nog tot besef komen dat een paar landen remmen (quoteren) geen enkele invloed heeft op de melkprijs.

  • Fermer

    Ja alco, alleen zijn de melkprijzen dan op zo'n niveau aangekomen, dat mijn plezier om door te melken wel verdwenen is.

  • alco1

    Zo zo. Daar begrijpen we elkaar ook echt wel.
    Nu nog dat remming van een paar landen totaal niet van invloed is op de prijs. Helaas helaas, maar waar!!
    Het is en blijft een wereld handel.

  • Fermer

    @alco, jammer dat je me niet op #31 tegenspreekt, want bij de uitkomst die ik daar voorzie, een melkprijs van om de hooguit 30 cent, is misschien voor ons slechts het plezier in het melken verdwenen, maar is voor vele collega's de toekomst zwart omrand. Hoe kan men hierop inspelen ? Dit kon toch nooit de bedoeling geweest zijn om zo te pleiten voor afschaffing van het melkquotum, een, zoals ik al zei, periode van toch gemiddeld een stabiele, kostendekkende Europese landbouw ?

  • alco1

    Sorry emmerei. Als je goed leest, vindt ik het ook allemaal de waarheid wat je zegt in #31.
    Maar begrijp nu eens dat we zeggen dat behoud van quotum hier niets aan kan veranderen.

  • Fermer

    Toeval bestaat dus wel degelijk, want net op het moment dat de EU zich voorbereid op de vrije melkmarkt, er voorgesorteerd wordt met grote aantallen melkkoeien, die nu al een forse productieverhoging geven, en veel meer jongvee, net nu gaat toevallig de melkprijs gigantisch onderuit. En de russische boycot, wat ons een 1,5% afzet kost, staat in geen verhouding tot de productietoename van 5 tot 6 % in de EU, dit is dus zeker niet de reden van de prijsval.

  • alco1

    Wie heeft het nu over toeval?
    Je fantaseert alles er maar bij.
    Natuurlijk zijn er gekke cowboys in Nederland, Maar dat is maar de bekende druppel in de wereldhandel en het zal ze bij lage prijzen nog weleens duur kunnen komen te staan. In het buitenland konden bedrijven altijd al vergroten omdat quotum in vergelijking met NL niets koste.
    Maar waar het om gaat is dat marktwerking niet door een kleine remming beïnvloed wordt.
    Reageer daar eens onderbouwd op.

  • Fermer

    Het is dus geen toeval dat de melkprijs klapt nu het quotumtijdperk ten einde is als ik je nu begrijp. Quotum in andere Europese landen was vaak niet te verhandelen, het was bedrijfsgebonden. Quotum hield dus wel terdege de Europese productie beperkt. Marktwerking wordt inderdaad niet door een kleine remming beinvloed, maar is een remming van vele procenten op de wereldmelkproductie klein ? De melkplasgroei in de EU wordt dit superheffingsjaar op 5-6 % geschat, dus nu al meerproductie met boete, en zal alleen nog maar verder toenemen de komende jaren. Bovenal is hierbij belangrijk hoeveel van die melk op de vrije exportmarkt terechtkomt. Deze melk zal voor een groot deel de prijs van alle melk bepalen. De marktwerking geldt altijd, alleen het niveau waarop zich dit afspeelt zal lager komen te liggen.

  • alco1

    Hoger aanbod nu is vooral veroorzaakt door hogere prijzen van de afgelopen jaren.
    Dat er voorgesorteerd wordt met uitbreidingen in NL is wel een gevolg van de afschaffing en wordt bevorderd door de hogere prijs.
    Het is hun visie, maar nogmaals de melkprijs wordt er niet door beïnvloed en dat hun kostprijs er door kan stijgen is hun verantwoordelijkheid.
    Echter kan een boer die ruimte heeft voor zijn mestafzet en voer aanbod nu zonder quotumkosten verantwoord uitbreiden.

  • koestal

    Boeren krijgen steeds klappen ,ook door de boycot aan Rusland

Laad alle reacties (37)

Of registreer je om te kunnen reageren.