Home

Achtergrond 412 x bekeken 1 reactie

Rus is niet protectionistisch maar hypergevoelig

Rusland smijt met miljarden om de landbouw te stimuleren. Het land wil zelfs dit decennium nog uitgroeien tot de grootste graanexporteur ter wereld. Of dat lukt, is een tweede.

door Geert Jan Hahn

De rijken zouden geld moeten eten als de armen niet het voedsel zouden leveren. Zo luidt een oude Russische wijsheid. In de jaren 90 leek het bijna zover te komen, toen het land met enorme voedseltekorten kampte omdat de hervormingen faalden.

Maar twintig jaar na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie lijkt Rusland het landbouwbeleid weer enigszins op de rails te hebben. Grote sommen geld worden dan ook geïnvesteerd in de agrarische sector, crisis of geen crisis. Werd er tussen 2003 en 2007 ongeveer een miljard euro op jaarbasis begroot, inmiddels is dat bedrag gestegen naar 135 miljard roebel, omgerekend zo’n 3,4 miljard euro.

Wie het Russische staatsprogramma van het ministerie voor landbouw echter leest, schrikt van de ontwikkeling die wordt verwacht; in 2020 zou er 8,5 miljard euro beschikbaar moeten zijn. Voor een jaar eerder heeft Rusland op dit moment de wens om de grootste graanexporteur ter wereld te zijn. Al dienen de opslagfaciliteiten en verouderde infrastructuur de komende jaren dan wel grondig te worden aangepakt.

En toch doneert het Westen aan Rusland. Vorige week nog liet de Nederlandse ontwikkelingsbank FMO weten dat er 3 miljoen euro naar Kolnag is gegaan voor de productie van landbouwmachines voor de Russische markt. Een kleinigheid, als men bovenstaande miljarden tot zich neemt. Om maar te zwijgen over de 750.000 euro die de Nederlandse overheid aan een vermeend dochterbedrijf van oligarch Roman Abramovitsj heeft geschonken.

Investeringen zijn er echter om zichzelf terug te verdienen. Om op termijn letterlijk een graantje mee te pikken probeert Nederland nu een voet tussen de Russische deur te krijgen door te strooien met expertise wat betreft het gebruik van nieuwe technologie en het professionaliseren van ondernemingen. Terwijl de Russen een nieuwe stap zetten in hun streven naar meer autarkie, kan het Nederlandse bedrijfsleven via dergelijke ingangen meeprofiteren.

Daarom zijn Nederlandse ondernemingen komende week in Moskou ook zo sterk vertegenwoordigd op de AgroFarm, de belangrijkste veehouderijbeurs van Rusland. Tweehonderdzeventig bedrijven uit 23 landen zullen hun opwachting maken, en naast Nederland zullen ook Duitsland, Denemarken, Frankrijk en de VS goed gerepresenteerd zijn.

Rinse Andringa, directeur van Cowhouse uit Harkema, zal ook naar Moskou afreizen. Zijn Friese bedrijf is gefocust op stalinrichting en heeft ook een tiental projecten in Rusland lopen. ”Als je voet aan de grond wil, moet je contacten hebben, die onderhouden en ondertussen weer nieuwe maken.”

Het beeld dat de toenemende privatisering van de Russische landbouw – tevens aangemoedigd door toetreding eind vorig jaar tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO) – ten koste gaat van de kleine boeren is gedeeltelijk waar. Een aardappelboer kan in principe niet opboksen tegen een concurrent uit warmere gebieden die wel drie keer per jaar kan oogsten. En bureaucratische inefficiëntie en corruptie dragen ook niet bij.

Toch worden ook steeds meer subsidies, landbouwkredieten en andere kortingen verstrekt, wat de sleutel tot meer succes bleek tijdens hervormingen onder toenmalig president Vladimir Poetin, thans premier, in het vorige decennium. Onder meer gezinsboerderijen profiteren daarvan.
Andringa: ”Rusland ziet ook dat kleinschalige bedrijven minder risico’s met zich meebrengen en een net zo hoog rendement kunnen opleveren.”

Dankzij de bekering tot de WTO is handel drijven met Rusland voor Westerse landen niet alleen lucratiever, maar ook eenvoudiger en transparanter geworden.

Toch komen er soms nog zaken voor die in Nederland de wenkbrauwen doet fronsen. Zo gooit Rusland regelmatig de grens dicht voor invoerproducten, onlangs weer voor Nederlandse runderen, schapen en geiten wegens het Schmallenberg-virus.

Een dergelijke maatregel komt niet zozeer voort uit protectionisme. Daar is Rusland op dit moment niet zelfvoorzienend genoeg voor, en dat zal het op gebied van bijvoorbeeld vlees- en vleesproducten ook nooit worden. Zelfs het door president Dmitrij Medvedev goedgekeurde doel om op dit terrein voor 85 procent zelfvoorzienend te zijn is irreëel omdat het gewoonweg te duur is om zo veel vee te onderhouden.

Een Russische invoerstop heeft vooral te maken met een bepaalde hypersensitiviteit die nou eenmaal in de aard van de Rus zit als het aankomt op gezondheid van voedsel en verspreiding van ziektes – al zou je dat niet zeggen wanneer je naar het sterftecijfer op basis van aids, tbc en alcoholverbruik kijkt. Maar argwaan en angst overheerst immer en belemmert ook economische vooruitgang.

Andringa denkt echter niet dat het tegenhouden van rundvee een langdurig karakter zal hebben. ”Na veel bureaucratie en gelobby, gaat de grens wel weer open.”
De rijken moeten toch ook te eten hebben.

Foto

Boerderij Vandaag

Eén reactie

  • no-profile-image

    G. Hahn

    Kan ik dit dagblad ook los bestellen; onze zoon heeft er aan meegewerkt en ik wil graag 2 kranten van 2 febr. bestellen.

    m.vr.gr.
    G.Hahn

Of registreer je om te kunnen reageren.