Home

Achtergrond 1464 x bekeken

Oogstdankviering in modern jasje

Op tientallen plekken worden deze weken oogstdankvieringen gehouden. Zowel in katholieke als in protestante kring. Van Heiloo tot Hardenberg en van Koudekerke tot Maria Hoop. De viering is een eeuwenoude traditie die nog springlevend is.

Wie zou mogen denken dat het fenomeen oogstdankviering op sterven na dood is, heeft het faliekant mis. De vieringen die afdelingen van de ZLTO en LLTB in het zuiden van het land organiseren, trekken honderden mensen. Soms komen zelfs duizend mensen opdraven.

Vooral boeren en tuinders met hun gezinsleden komen naar de viering, maar ook burgers schuiven aan. Op de locatie van de viering – de ene keer in een kerk, de andere keer in een kas of weiland – staan kisten met agrarische producten, er treden vendelzwaaiers op en vaak is de schutterij prominent aanwezig. Kortom een religieuze bijeenkomst in een culturele en feestelijke verpakking.

Overigens is de oogstdankviering niet iets typisch Brabants of Limburgs, en niet alleen van katholieke oorsprong. In bijvoorbeeld Twente, Gelderland en Noord-Holland zijn afgelopen weken veel van dergelijke vieringen gehouden.

In protestante gebieden, zoals Zeeland en Friesland, wordt ook nog steeds in kerkelijke kring voor de oogst gedankt. Daar wordt meestal gesproken over de Dankdag voor Gewas en Arbeid. Zo is afgelopen zondag een dankdag in het Zeeuwse Koudekerke gehouden – in de vorm van een hagepreek – georganiseerd door de ZLTO-afdeling Walcheren en de PKN-kerk van Koudekerke.

Wie in de geschiedenis duikt, komt erachter dat in vroeger eeuwen de organisatie van bid- en dankdagen van bovenaf werd gedicteerd. Zo stelden de protestante kerkbestuurders in 1658 in Overijssel vast ”dat alle jaren op den 1sten Donderdag in de Mey door de geheele Provintie een Algemeene Vast- en Bededag tot afweeringe van Godes Plagen en het verkrygen van een gezegende Somer zal worden geholden en dat op den eersten Donderdag in September een Generale Dankdag voor de veelvoudige verkregen segeningen en weldaaden zal worden gecelebreerd.”

Van dergelijke dictaten is geen sprake meer. Toch worden nog steeds dank- en biddagen gehouden. Komende zondag bijvoorbeeld houdt de Limburgse Land- en Tuinbouw Bond (LLTB) in Maria Hoop zijn jaarlijkse oogstdankviering voor de regio Midden-Limburg. Dat gebeurt op het melkveebedrijf van Jo Timmermans in Maria Hoop.

Pastoor André Koumans uit Ospel leidt die ochtend de eucharistieviering. Volgens Koumans is de oogstdankviering een belangrijke en waardevolle traditie die in ere gehouden moet worden. ”Dat we kunnen eten en drinken is niet vanzelfsprekend. Het is goed om daar als boeren en burgers gezamenlijk onze dank voor uit te spreken.”

Het thema van de viering is ’Waarde van het land’. Pastoor Koumans: ”Op landbouwgrond wordt voedsel geproduceerd, maar ook natuur. Boerenland heeft waarde voor de hele samenleving. Het zou een drama zijn als de landbouw uit ons land verdwijnt. We moeten de sector juist koesteren.”

In Brabant, het werkgebied van de ZLTO, worden jaarlijks negen oogstdankvieringen georganiseerd. Hierbij worden de grenzen aangehouden van de kringen van de toenmalige Noord-Brabantse Christelijke Boerenbond (NCB). Een van de afdelingen neemt de organisatie op zich en nodigt de leden van de andere afdelingen in de (vroegere) kring uit om aanwezig te zijn.

Volgens sociaal-pastoraal werker Willem Leys van de ZLTO zitten er nog wel degelijk religieuze en traditionele kanten aan de viering. ”De lokale organisatoren gebruiken wel hun creativiteit om de viering in te bedden in de tegenwoordige tijd. Dat lukt hen uitstekend. Waarom zouden er anders vijfhonderd mensen naar zo’n viering komen? Er is anno 2011 duidelijk behoefte om op een hedendaagse wijze en met elkaar dankbaarheid te tonen over de opbrengsten uit de agrarische sector.”

Saamhorigheid en solidariteit staan volgen ZLTO’er Leys tijdens de oogstdankvieringen centraal. ”Het gaat niet om koeien of varkens, ook niet over landbouwpolitiek, melkprijzen of mestoverschotten, maar het gaat om mensen. De viering is een prachtig moment om elkaar te ontmoeten en te ondersteunen.”

Goden gunstig stemmen
De oogstdankviering die op 18 september wordt gehouden in het Limburgse Maria Hoop wordt georganiseerd door de LLTB, het Agrarisch Jongeren Kontakt en Isidorus Mengvoeders. Volgens LLTB-medewerker Herman Mertens komt de viering voort uit een eeuwenoude traditie. ”De viering dateert uit de tijd dat de landbouw volstrekt afhankelijk was van het weer, de tijd dat de beschikbaarheid van voldoende voedsel niet vanzelfsprekend was. Na de oogst werd dank betuigd om de goden gunstig te stemmen voor volgend jaar.” Volgens Mertens is deze historische achtergrond niet helemaal verdwenen. Veel boeren en tuinders zijn nog steeds afhankelijk van de weersomstandigheden, zegt Mertens. De LLTB’er geeft toe dat anno 2011 ook om andere redenen oogstdankvieringen worden gehouden. ”Zo’n viering is een uitgelezen mogelijkheid om de landbouw op een positieve manier voor het voetlicht te brengen. Ondernemers kunnen laten zien wat ze oogsten en vooral ook wie voor de productie verantwoordelijk is. De viering biedt mogelijkheden om de sector een gezicht te geven.”

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.