Home

Achtergrond 366 x bekeken

Klonen: meer van het zelfde

Wie toekomst ziet in klonen in de veefokkerij, kiest eigenlijk voor stilstand en tegen vooruitgang. Dat lijkt in strijd met de doelstellingen van veredeling: de volgende generatie moet beter zijn dan de huidige, zoals de huidige generatie beter is dan de vorige.

Bij klonen wordt een bestaand dier als het ware gekopieerd in een nieuwe versie. Celmateriaal van de 'donor' wordt in een eicel gebracht die is ontdaan van ander erfelijk materiaal. Daaruit ontstaat een nieuw dier. De methode is omstreden.

Vorige maand vroeg de Dierenbescherming aan de Nederlandse supermarkten een internationale petitie te ondertekenen tegen het klonen van dieren. De Nederlandse organisaties Proefdiervrij, Gentechvrij en de Dierenbescherming behoren bij de ondertekenaars, net als de Nederlandse Verenigd Links-Europarlementariër Kartika Tamara Liotard. Hun inzet is niet alleen het klonen van dieren in de veehouderij tegen te gaan. Ook de producten van die dieren mogen niet op het bordje van de consument komen. Dat geldt voor vlees en voor melk. Dat geldt voor de eerste generatie, maar ook voor de nakomelingen. En bij die nakomelingen begint een lastige discussie, die vorig jaar hoog oplaaide toen bleek dat Britse koeien – dochters van gekloonde Amerikaanse stieren – in de consumptieketen waren terecht gekomen.

Sperma van stieren vanuit de VS gaan in ruime mate de oceaan over naar Europa. Waar het gaat om zaad van gekloonde stieren, is nog snel vast te stellen dat nakomelingen ontstaan van klonen. Maar wat als ergens in de stamboom nog een restje bloed van een gekloonde stier zit, vier of vijf generaties geleden? De puristen zijn er duidelijk over: niet toestaan.

Amerikaanse wetenschappers van Kansas State University constateerden deze zomer dat de Europese consument (het onderzoek werd gedaan in Ierland, Frankrijk en de VS) veel minder bereidwillig is om producten van gekloonde dieren te accepteren dan de consument in de VS. Europeanen zien vooral morele en ethische bezwaren, terwijl de Amerikaanse consument zich in de eerste plaats zorgen maakt over voedselveiligheidsaspecten.

De Europese en Amerikaanse voedselveiligheidsautoriteiten Efsa en FDA hebben in verschillende onderzoeken vastgesteld, dat er geen wezenlijke voedselveiligheidsbezwaren kleven aan de consumptie van producten van gekloonde dieren. Consumenten die daarover geïnformeerd zijn, hebben doorgaans minder weerstand. Consumenten met een wetenschappelijke opleiding hebben minder weerstand tegen klonen dan minder opgeleide consumenten, en vrouwen hebben meer weerstand dan mannen.

Dierenwelzijnosorganisaties wijzen nadrukkelijk op de 'mislukkingen' bij het klonen, die resulteren in misvormde dieren of dieren met afwijkingen. Een groot deel van de kloonpogingen mislukt, terwijl de draagmoeders niet altijd van leed verschoond blijven. De Europese Commissie werkt op dit moment aan nieuwe regelgeving voor producten van gekloonde dieren. Het Europees Parlement probeerde eerder dit jaar de toelating van producten van gekloonde dieren te regelen via de verordening voor nieuwe voedingsmiddelen. De Europese raad wilde de voorstellen van het parlement echter niet overnemen, tot grote frustratie van ondermeer Kartika Liotard. “Het parlement wilde de consument niet voor de gek houden en via een etiket informeren over de afkomst van gekloonde dieren. Gezien de houding van het Europese publiek is etikettering van die producten het absolute minimum”, vindt Liotard.

De Europese Commissie werkt nu aan een oplossing om de patstelling te doorbreken. Door het verschil van mening tussen het parlement en de Europese ministers, is er op dit moment geen duurzame regelgeving. Europees Commissaris John Dalli stelde vorig jaar een moratorium in op klonen voor de productie van voeding. Tegelijk bepleitte Dalli een registratiesysteem voor de invoer van sperma en embryo's van klonen, om de dieren in de gaten te houden die daarvan afkomstig zijn.

Gekloonde runderen

Starbuck II is de kloon van de Canadese stier Hanoverhill Starbuck. De stier werd gekloond uit cellen, die een maand voor diens overlijden uit zijn ‘evenknie’ werden gehaald. Starbuck II was een van de eerste commercieel gekloonde stieren. Na hem volgden ondermeer Hartline Titanic, Canyon-Breeze Allen, Ladino-Park Talent en Braedale Goldwyn.

Het eerste gekloonde kalf werd op 7 februari 1997 geboren bij de American Breeders Service in Wisconsin. De universiteit van Connecticut kloonde in 1999 de koe Amy uit oorhuidcellen van de Holstein koe Aspen. Later kwamen er nog drie klonen: Betty, Cathy en Daisy. De universiteit van Texas kloonde in 1999 Second Chance, de gekloonde stier uit materiaal van Chance. Een jaar later werden cellen van de stier Bull 86 ontdooid en gekloond. De universiteit van Tennessee kloonde in 2001 twee Jersey koeien. Andere gekloonde runderen zijn er inmiddels in Argentinië, Spanje, Turkije, Iran en India.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.