Home

Achtergrond 314 x bekeken 18 reacties

Groot of groen? – Discussieer mee

De concurrentiepositie behouden én maatschappelijk draagvlak verwerven. Waar staatssecretaris Bleker inzet op en-en, lijkt het voor de individuele boer een keus voor één van beide te worden. Waardoor de noodzaak voor echte verandering uitblijft.

Een glazige blik. Over iets anders beginnen. Dat is de reactie van boeren als het onderwerp GLB aan bod komt. Hoewel velen voor een lief bedrag begunstigde zijn van bedrijfstoeslagen, voldoet het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid niet als gespreksonderwerp. Het interesseert gewoon niet zo. Voor het bedrijfsresultaat is de subsidie minder belangrijk dan de technische resultaten of de marktprijzen. Voor de lange termijn is vooral de kostprijs belangrijk. De bedrijfsstrategie die de afgelopen 60 jaar succesvol is gebleken, bestaat uit schaalvergroting en efficiencyverbetering. Wie niet meedeed, was 20 jaar later geen boer meer. Kostprijsdenken zit de huidige boer dus in de genen.

Groot

Bij de hervormingen van het GLB gaat algemene inkomenssteun over naar doelgerichte betalingen. Slechts een deel van de bedrijfstoeslag is 'steun', daarboven is een deel top up voor 'bijzondere maatschappelijke prestaties' of groenblauwe diensten. Beleidsmakers denken zo een vergroening te kunnen stimuleren. Maar is dat zo? Kostprijsgerichte boeren gaan rekenen. Extra braak? Grasland niet scheuren of later maaien? Zolang het de kostprijs negatief beïnvloedt gaan zij juichend akkoord met géén top-up. Dat subsidiegebeuren lag hen toch al niet zo. Belangrijk bijkomend voordeel is dat een papierwinkel van prestatiecontracten en maatlatten buiten de deur blijft.

Groen

Er zijn ook ondernemers die de strijd om de kostprijs wél willen of moeten loslaten. Zij hebben een idee voor een betere opbrengstprijs, zien de race to the bottom niet zitten of wonen in een gebied met beperkingen. Voor hen zijn de groenblauwe diensten een welkom alternatief. Een aanvulling op de andere multifuncties als meerwaardeproducten, recreatie, zorg of onderwijs. Door te verbreden in groenblauwe diensten kunnen ze het bedrijf voortzetten.

Zo ontstaan grote en groene boeren. De grote behouden de concurrentiepositie, de groene bouwen aan draagvlak. Een prachtige oplossing.

Productie per saldo minder groen?

Maar is zo'n specialisatie houdbaar? De grote bedrijven hebben genoegen moeten nemen met een korting op de inkomenstoeslag, waardoor ze zich gelegitimeerd voelen groene diensten over te laten aan degenen die ervoor betaald worden. Groene boeren zakken in productie, omdat ze hun inkomen grotendeels uit diensten halen. Er komen meer groene boeren en misschien zelfs meer groene hectares. Maar voedselproductie wordt per saldo niet duurzamer. Een tweedeling in de landbouw tussen groot en groen zorgt uiteindelijk voor een ondermijning van zowel concurrentiepositie als van draagvlak voor landbouw. Door groenblauwe diensten als ‘optie’ tegen betaling aan te bieden, kunnen zowel groot als groen het nog wat langer uitzingen. De noodzaak om samen écht vernieuwende, alternatieve wegen voor groene groei te ontwikkelen wordt weggenomen.

Groot of groen, allemaal landbouw

Hoe harder producenten van producten met meerwaarde of biologisch producten zich proberen te onderscheiden van gangbaar, en 'grote' landbouw zich op zijn beurt smalend opstelt tegen 'campingboeren en koeknuffelaars', hoe breder de kloof. Het gevaar bestaat dat 'groot' en 'groen' voorgoed uit elkaar gaan. Dat is jammer, want samen en in Europees verband maken we een kans werkelijk tot een nieuw ‘groene groei’-model te komen.

Wat stemde u?

Wat stemde u in de peiling, en waarom? Laat uw mening horen en discussieer mee!

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Agrarier

    Stoppen met al die subsidies en laat alles eens echt vrij. Als het met subsidies rond moet komen is er geen markt voor, simpel.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Groot en/of Groen is een oplossing voor beiden. @Josien gaf het al aan, de omstandigheden zijn voor elk bedrijf verschillend. Daarom is het ook logisch dat verschillende keuze's gemaakt worden. Wij moeten niet dat doen wat de Buurman doet, wij moeten dat doen waar wij ons prettig bij voelen en economisch verantwoord is.

  • no-profile-image

    Han

    Moeten we denken in oplossingen voor Groen of Groei? De grote vraag zou wel eens kunnen worden; "Wedden we met deze keuze wel op het goede paard?" Ik denk hier even aan het rapport over de Afkoeling van de aarde door verdamping van water uit bossen. Dez laatste zijn we aan het >slopen< hier kan nog Groen nog Groei boeren iets aan veranderen. Hoe het moet met de voedsel voorziening en bio brandstof voor 9 miljard mensen weet ik niet, maar de huidige weg bewandelen zou wel eends kunnen leiden tot meer klimaat problemen en daarmee voedsel problemen. Zou de huidige financiele crisis niet een nieuwe toekomst in zich hebben, waarbij klimaat, natuur en voedsel voorziening beter uit de strijd komen dan ze er in zijn gegaan?

  • no-profile-image

    josien kapma

    De vraag waar het eigenlijk om draait is: gaan doelgerichte betalingen hun doel bereiken? Of leveren boeren dat gedeelte van de toeslag, (waarschijnlijk niet meer dan 10 of 20%) graag in om van de 'sores' af te zijn?
    En als boeren ervoor kiezen om in te leveren, wat voor landbouw krijg je dan?

  • no-profile-image

    natuurboer

    Waar draait het om met die subsidies voor de boeren? Niets meer en niets minder dan een redelijk evenwicht tussen de belastingen die boeren betalen en de door de boeren te ontvangen subsidies. In vergelijkiing met boeren elders in de wereld betalen de boeren in Nederland de hoogste belastingen, waaronder ook gerekend de accijnzen en heffingen, per ha/per kilo product. Om concurrerend op de wereldmarkt te zijn is verstrekken van subsidies aan Nederlandse boeren dan een must. Want anders klopt de concurrentiepositie van de Nederlandse boer op de wereldmarkt niet meer. Het is maar net hoe je aankijkt tegen belastingbetalen door boeren enerzijds en ontvangen van subsidies door boeren anderzijds. Een boer weinig belasting laten betalen is dan hetzelfde als subsidie verstrekken. Dat is ook de crux van de concurrentie tussen boeren van verschillende landen. Boeren die in een land weinig belasting hoeven te betalen hebben bij voorbaat een gunstige concurrentiepositie op de wereldmarkt tegenover de boeren van een ander land die wel veel belasting moeten betalen. Bij het aanhalen van subsidies voor de landbouw wordt meestal vergeten dat ook boeren belastingen, accijnzen en heffingen betalen. Welbeschouwd is subsidie voor de Nederlandse boer een sigaar uit eigen doos. Eerst betaald de Nederlandse boer belasting, accijnzen en heffingen. Daarna wordt die Nederlandse boer zijn eigen betaalde belastingen, accijnzen en heffingen weer als subsidie aangeboden. Burgers zouden wel willen dat ze meebetalen aan subsidies voor de landbouw. Mooi niet dus, daar komt de burger niet aan te pas, dat betaald alleen de boer zelf. Subsidies zijn dus alleen bestemd voor evenwicht bij het betalen van belasting accijnzen en heffingen door boeren. Doelgerichte betalingen zullen daarom dan ook nooit hun doel kunnen bereiken.

  • no-profile-image

    Gerjan Slingenbergh

    Beste Josien,
    Als je me voor kunt rekenen dat als je van 100 koeien gaat uitbreiden naar 180 koeien en dit rond gaat zetten met vreemd kapitaal en ingehuurde arbeid, meer gaat verdienen dan heb je gelijk dat schaalvergroting geleid heeft tot betere inkomens. Waarschijnlijk kun je dit niet en volgens mij heb je dan ook ongelijk.
    Kijk ook eens naar de varkenshouderij, daar gaat moeizaam opgebouwd familie kapitaal rechtstreeks naar banken omdat zij ook zonodig moesten uitbreiden. De melkveehouderij is in de EU altijd voorgetrokken en kan met GLB steun langer overleven dan de varkenshouderij en geloof me in Nederland maakt de GLB steun aan melkveehouders vaak meer dan de helft uit van hun bedrijfsresultaat.. Echter gaat men verder groeien dan een familie bedrijf kan bestieren, gaat het met de melkveehouderij net zo als de varkenshouderij. OOk daar heeft men nooit naar de markt willen luisteren en maar meer en meer geproduceerd terwijl er onvoldoende koopkrachtige vraag was. Als er maar genoeg mensen zijn die schreeuwen dat we moeten uitbreiden omdat de wereldbevolking groeit trappen veel boeren daarin en iedereen profiteert daarvan behalve de boer. Nu wordt er voldoende geproduceerd voor de hele wereldbevolking en er is toch hongersnood maar jij zult waarschijnlijk niet begrijpen hoe dat kan. Ik ben biologisch boer maar wat mij betreft wordt de kloof met industriele boeren alleen maar groter, vooral omdat zij zich gewillig laten uitbuiten.

  • no-profile-image

    Agrarier

    " Boeren die in een land weinig belasting hoeven te betalen hebben bij voorbaat een gunstige concurrentiepositie op de wereldmarkt tegenover de boeren van een ander land die wel veel belasting moeten betalen."

    Voor wereldmarkt hmm, dan is boeren misschien niet in Nederland te doen?

  • no-profile-image

    Han

    Gerjan Slingenbergh. Ik kan je opvatting alleen maar onderschrijven. Groeiende wereld bevolking dus meer voedsel nodig om honger te bestrijden met de >overschottenminder kosten< per kilogram/ ton / stuk. Helaas dit verhaal gaat niet eindeloos op want anders zouden we een kostprijs van NUL moeten kunnen bereiken. Zo jij al schreef, de varkens boeren hebben dit ondervonden, zij hebben de grens van de kostprijs daling al lang bereikt en nog steeds lullen we in Boerderij dat er met nog meer perboer wel een marge te maken moeten zijn. Van de Wetmatigheid "Meer is Goedkoper" heeft tot nu toe alleen de geldschieter (banken) en toeleveranciers geld opgeleverd en heeft de consument Kopschuw gemaakt voor de moderne landbouw.

  • no-profile-image

    Han

    Agrarier. Als produceren voor d ewereld markt alleen mogelijk si voor die geieden die onder of op de wereldmarkt prijs produceren vrees, ik dat er nog meer honger komt op de wereld. Er zijn niet zo veel gebieden, die voor de wereld prijs kunnen produceren als zij ook nog de volle pond moeten betalen aan transportkosten van het bedrijf naar de wereldhaven.

  • no-profile-image

    Agrarier

    Han,

    Nee, zie je verkeerd, want als er hier wat verdwijnt, stijgt de wereldprijs en is toch hier weer wat mogelijk.
    Honger is de vraag hier niet.

  • no-profile-image

    Maaike

    Leuke discussie! Denk ik.... Ik kan niet alles volgen omdat ik geen Nederlands agrarische opleiding of achtergrond heb, dus verexcuseer mijn onwetendheid a.j.b.
    Maar ik ben wel heel benieuwd wat jullie denken van mijn eigen geformuleerde gedachtes in dit kader. Als ik hier door de Morvan rijdt en ik zie de prachtige omgeving met kleine schrale weilandjes, dan denk ik: dit willen we toch behouden? Maar die boeren kunnen nooit of te nimmer met jullie concureren. Dus in mijn ogen hebben ze wel zeker recht op steun. Als was het maar om deze prachtige omgeving te behouden. (Net zoals ik hoop dat het coulissenlandschap in Twente blijft).
    Aan de andere kant denk ik: die honger in de wereld, die komt vooral door de wurgcontracten waar de 3e wereld aan vast zit. Het uitmelken wat de westerse wereld bij ze doet. Het kan toch niet zo zijn dat zij (inclusief India) door ons worden uitgemolken en dat wij tegelijk de arrogantie hebben dat wij hun honger wel zullen stillen? Er is toch iets heel anders mis?
    Ben benieuwd wat jullie wetenden hierover denken (in Jip&Janneke taal)....

  • no-profile-image

    Han

    Maaike. Ik denk, dat het uitmelken van India en andere op komende markten snel gebeurd zal zijn. We zullen als de crisis niet snel getemperd wordt en daar lijkt het niet op, weer zelf aan de bak moeten om onze westerse broek op te houden. Ieder weet nu wel wat Griekenland ons minimaal gaat kosten en de nog in Euro kasten liggend lijken zijn ongewenste verrasingen. In mijn optiek zou het voor de mensen maar zeker voor de aarde goed zijn als we eens enkele stappen terug doen. Kunnen jouw prachtige Franse landschappen behouden blijven. Wat jij suggerrert m.b.t. wurg contracten met de arme landen geldt ook voor landen als China, India en onze eigen voedsel productie. Zou de hele dekolinialisatie tot doel hebben gehad deze gebieden via handels (wurg) contracten tot moderne slavernij te brengen. Eén dig is voor mij zeker de Politiek is niet bij machte de huidige uitdagingen aan te gaan, ze denken te veel aan hun >partij ideologie< en niemand durft over zijn schaduw te springen. Ik vindt de discussies van Josien erg interessant, maar ze zullen niet leiden tot veraandering. HELAAS.

  • no-profile-image

    Han


    josien waarom vraag je "Groot of Groen?" Waarom niet "Kan Groot en Groen samen?"

  • no-profile-image

    Maaike

    Han, bedankt voor je commentaar. Heb ik het meeste dus goed begrepen en had ik dus ook begrepen dat jij ideeen hebt als ik (over het algemeen)
    Ik vrees dat de politiek ook niet veel kan vanwege de kiezers. Als er vervelende beloftes worden gedaan, in de zin van vervelend voor de consument (stel je voor dat je meer voor eten moet gaan betalen, dan kan je vast geen 3e flatscreen kopen!) wordt er niet op die partij gestemd.......
    Maar toch vind ik het erg interessant om na te denken over Josien haar stellingen!

  • no-profile-image

    Woopie

    Groen dat moet je doen.
    Gezonder voor iedereen.

  • no-profile-image

    Han

    Maaike ik ben altijd een normale boer geweest en werk nu voor heeeeeel grooote boeren, maar probeer wel Groen in de gaten te houden en ik denk dat binnen heel grote bedrijven er meer ruimte is voor Natuur behoud / ontwikkeling. Tot nu toe worden alle discusies gevoerd met Nederlandse ogen en op Nederlandse schaal. Hier in het Oosten zijn grote Nederlandse of Franse bedrijven niet meer dan één of twee perceeltje van het hele bedrijf. Een bos perceeltje meer of miner doet niet ter zaken, beter een punt of laagte afsnijden (bebossen) dan elke bewerking tijd verlies met keren en draaien.

  • no-profile-image

    jpk

    eu subsidie afschaffen
    fraude en controles verdwijnen
    de markt doet zijn werk

  • no-profile-image

    koetje

    Wie heeft de reportage gelezen in de Nieuwe Oogst over de mestcompostkorrel fabriek in Friesland.Vooruitziende blik die mensen,alleen jammer dat het beste spul altijd de grens overgaat.Nog een paar van zulke fabrieken in NL,kun je echt het verschil maken.Low tech en betaalbaar.

Laad alle reacties (14)

Of registreer je om te kunnen reageren.