Home

Achtergrond 2299 x bekeken 5 reacties

Export naar Roemenië legt spoor naar fraude

Een transport van zeventig runderen naar Roemenië vormde het begin van een strafrechtelijk onderzoek naar fraude met gezondheidscertificaten. Justitie neemt de kwestie hoog op.

Als het exportbedrijf Schaap rond kerst 2007 geen problemen had gehad met een transport van runderen naar Roemenië, was het misschien heel anders gelopen. Dan was de fraude met bloedmonsters bij de export van drachtige koeien mogelijk niet eens ontdekt.

Het waren Roemeense veterinairs die het te laat gearriveerde transport aan extra onderzoek onderwierpen en constateerden dat de gezondheidspapieren niet in orde waren. Volgens de officiële verklaringen waren de dieren vrij van blauwtong, maar bij hun tests vonden ze toch antistoffen tegen het virus.

De directeur van het exportbedrijf was verbaasd over de problemen in het midden-Europese land. Tijdens de rechtszitting deze week zei hij dat hij besloot om de schade te beperken door de dieren terug te halen naar Nederland. In Nederland waren inmiddels alarmbellen gaan rinkelen bij het landbouwministerie, de Voedsel en Waren Autoriteit en de Algemene Inspectiedienst. Het zou normaal gesproken onmogelijk moeten zijn dat dieren een perfect gezondheidsrapport meekrijgen, terwijl er toch vlekjes op zitten.

De eerste aanzet voor een juridisch onderzoek was gegeven. Codenaam voor het dossier werd Doctor Who. De papieren van de runderen op het Roemeense transport werden helemaal uitgeplozen. Al snel dook de naam van een dierenarts uit Wommels op. Zijn handtekening stond onder alle formulieren die de bloedmonsters van de runderen naar het Centraal Veterinair Instituut in Lelystad begeleidden. Daar begon de ontrafeling van de fraude met de export naar Roemenië, die, naar later bleek, niet alleen stond.

Zelfs na vier jaar is nog niet de onderste steen boven. Deze week stonden voor de rechtbank in Leeuwarden de bedrijven Firma Schaap, Firma Dekker, Bles Dairies Livestock, hun directeuren/eigenaars, een dierenarts en twee medewerkers van het bedrijf Schaap terecht in verband met de fraude. In een zaak met elkaar stellig tegensprekende verdachten, was het voor de buitenstaander lastig vast te stellen hoe de vork precies in de steel stak. De rechtbank neemt twee weken de tijd om de knoop te ontwarren.

De fraude begon toen in 2007 door de uitbraak van blauwtong in Nederland problemen ontstonden met de uitvoer van fokvee. Rusland - een belangrijke afnemer van Nederlands fokvee - ging extra eisen stellen. Dieren voor de export naar Rusland mochten niet besmet zijn met het virus en moesten bovendien afkomstig zijn van een bedrijf dat twaalf maanden vrij was van blauwtong. Hoe die eis precies moest worden uitgelegd, was tijdens de zitting nog een punt van discussie. Volgens de directeur van exportbedrijf Bles vonden de Russen het geen probleem als antistoffen tegen het virus gevonden werden, zolang de dieren maar virusvrij waren. Daar staat de getuigenverklaring van toenmalig chief veterinary officer (de hoogste veterinair ambtenaar) Peter de Leeuw tegenover, die zegt dat seropositieve dieren niet werden toegelaten in Rusland.

In de loop van 2007 was het in Nederland nog heel moeilijk dieren te vinden die vrij waren van het virus of vrij van afweerstoffen tegen het virus. Wie vervolgens met een creatieve oplossing kwam is een vraag die in Leeuwarden niet is beantwoord. De dierenarts zegt dat het exportbedrijf Bles was, maar die ontkent dat stellig. De directeur van het bedrijf zegt dat de dierenarts op eigen initiatief handelde.

De oplossing was eenvoudig: bij het nemen van de bloedmonsters werd het bloed van verdachte of positieve dieren vervangen door het bloed van dieren waarvan vast stond dat ze vrij waren van antistoffen of virus.

Om zekerheid te hebben over de status van de dieren lieten de exporteurs een voorscreening uitvoeren door het bedrijf Lufa in Oldenburg (Duitsland), dat sneller en goedkoper werkte dan het CVI in Lelystad. En misschien nog wel belangrijker: Lufa hoefde zich niet te houden aan de meldingsplicht in Nederland voor blauwtong. De dierenarts kreeg de resultaten van de voorscreening. Op basis daarvan besloot hij welke dieren wel en welke niet konden worden bemonsterd voor het officiële onderzoek bij het CVI. Voor de verdachte dieren werd bloed ingestuurd van schone dieren. En zo werden verdachte of positieve dieren omgezet in dieren waar geen blauwtongsmetje aan zat.

Het CVI leverde goede uitslagen. Bij de export werden die uitslagen bij het exportcertificaat ondertekend door de dienstdoende dierenarts van de Voedsel en waren Autoriteit, die buiten het complot werd gehouden, evenals de toezichthoudende Russische veterinairs. Er zijn zeker vier exportbedrijven betrokken bij de fraude. Tegen een van de bedrijven, Hunland, is geen vervolging ingesteld omdat de officier van justitie ervan uitgaat dat het bedrijf niet actief aan de fraude meewerkte. De methode werd niet alleen toegepast voor de export naar Rusland of Roemenië. Bij het onderzoek bleek dat ook runderen die werden uitgevoerd naar Algerije, Jordanië, Georgië, Azerbeidzjan en Slowakije de bijzondere behandeling hadden gehad. Het heeft - behalve bij de export naar Roemenië - nooit tot problemen geleid. Officier van justitie Arie de Muij zegt dat het ook niet zo relevant is of er problemen waren in het buitenland. Volgens hem mag exporterend Nederland zich gelukkig prijzen, dat er niet meer problemen zijn gerezen.

Openbaar ministerie eist forse straffen



Het openbaar ministerie tilt zwaar aan de fraude met de runderexport. Officier Arie de Muij zegt dat de exporteurs en de dierenarts de naam van Nederland als betrouwbare handelspartner te grabbel hebben gegooid. “Het buitenland moet op onze documenten kunnen vertrouwen.”
De bedrijven hebben het vertrouwen van de overheid in het bedrijfsleven geschaad, vindt De Muij.


Het was juist op verzoek van de exportbedrijven, dat het ministerie van landbouw het toezicht op de export had versoepeld en meer aan de eigen verantwoordelijkheid van de bedrijven had overgelaten. Chief veterinary officer De Leeuw zei daar tijdens het onderzoek over dat de betrokken bedrijven de weelde kennelijk niet konden dragen.


Mede naar aanleiding van de fraude besloot het ministerie in het voorjaar van 2008 het toezicht weer aan te scherpen. Het bedrijf Schaap staat nog steeds onder verscherpt toezicht, ook omdat het bedrijf later opnieuw over de schreef ging.



In de rechtszaak eiste het openbaar ministerie de volgende straffen:


Exportbedrijf Schaap: boete 150.000 euro; Exportbedrijf Bles Dairies: 75.000 euro boete; Exportbedrijf Dekker Export: boete 25.000 euro; Directeur/eigenaar van Schaap: boete 15.000 euro, 1 jaar cel, waarvan 6 maand voorwaardelijk; Salesmanager van Schaap: werkstraf van 80 uur en 3 maand voorwaardelijke gevangenisstraf; medewerker van Schaap: 240 uur werkstraf en 6 maand cel voorwaardelijk; Directeur/eigenaar Bles Dairies 160 uur werkstraf; Directeur/eigenaar Dekker Export: boete van 2.500 euro, waarvan 1.500 voorwaardelijk; Dierenarts: werkstraf van 240 uur (de betrokkene is al uit zijn ambt gezet en beboet door het veterinair tuchtcollege); Dierenartsenpraktijk Wommels betaalde een boete van 15.000 euro.

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Dit is nog gekker dan er in landen als Hongarije gebeurt!

  • no-profile-image

    En de nederlandse boer maar braaf enten tegen blauwtong om die "belangrijke" export veilig te stellen !
    Nu snap ik waarom .

  • no-profile-image

    v puffelen

    Dierenarts Harry van Putten doet nu de plantsoenen. Te hopen valt dat hij niet de verkeerde plantjes gaat snoeien.

  • no-profile-image

    v puffelen

    Dierenarts Harry van Putten doet nu de plantsoenen. Te hopen valt dat hij niet de verkeerde plantjes gaat snoeien.

  • no-profile-image

    joost lieven

    dierenarts harry van putten doet geen plantsoenen, hij gaat hoogstens de plantjes in de bak (gevangenis) water geven. Een half jaartje nadenken. Als je anderen de maat neemt moet je zelf niet in de fout gaan.

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.