Home

Achtergrond 182 x bekeken

Ehec-crisis overtrof voorstellingsvermogen Duitse tuinbouw

Tot ruim twee maanden geleden de Ehec-crisis uitbrak was de stemming in de groenteteelt in Duitsland eigenlijk vrij opgeruimd. Het bacterie-alarm van de autoriteiten en een snel oplopend aantal dodelijke slachtoffers veranderde dat van de ene dag op de andere. Of de van Ehec-verdachte komkommers en tomaten nu uit Spanje kwamen of van elders speelde geen enkele rol, de afzet kwam meteen op tilt te staan.

”De economische gevolgen en de schade aan de reputatie van de bedrijven bereikten een dimensie die de voorstellingen van een crisisgeval zoals we die tot dusver hadden, ver overtreft,” zo maakt de Rijnlandse sector – het hart van de Duitse voedingstuinbouw – de balans op in het bondsorgaan Monatsschrift für den Gartenbau.

Ondernemers schatten de gevolgen nog ernstiger in dan die van de kernramp van 25 jaar geleden in Tsjernobyl. ”De afzet van sla en tomaten stortte voor circa 80 procent in en de komkommerafzet met 90 procent.” Dat de financiële schade van de calamiteit groot is, werd al snel duidelijk. Het Bauernverband noemt een bedrag van 75 miljoen euro voor de Duitse sector als geheel.

Aangemeld voor compensatie is echter ’slechts’ 32 miljoen euro. Het verschil zit hem hierin, dat een aantal groentesoorten wel getroffen is maar geen aanspraak maakt op compensatie. Tevens zien volgens het Bauernverband een hoop telers af van een claim vanwege de rompslomp.

Het laatste woord over de Ehec-crisis en de manier waarop de gevolgen kunnen worden verholpen zal waarschijnlijk nog niet gezegd zijn. Dat het tempo waarmee de markt zich herstelt langzamer zal verlopen dan dat waarmee deze instortte is sowieso een gegeven. ”De prijzen voor het hele groenteaanbod zijn nog steeds extreem laag,” stelde de Bundesausschuss Obst und Gemüse (de landelijke commissie van de gft-sector) ruim halverwege juli vast.

Dat 2011 nog een goed jaar zal worden voor de tuinbouw – en dan met de telers van de door de Ehec-verdenkingen getroffen groentes – is tegen deze achtergrond behoorlijk twijfelachtig. Afgelopen jaar ging het niettemin goed. Het Bauernverband signaleerde in zijn rapport hogere prijzen en een ’vanuit het perspectief van de teler relatief bevredigend volle-grondsseizoen.’

Het Statistische Bundesamt signaleerde in januari een ruim 13 procent hoger telersprijzenniveau voor groente en fruit dan in januari 2010 en wees tot ergernis van de telers groente en fruit als één van de grootste inflatiebronnen aan. De waarheid ligt volgens landbouwmarktbureau AMI aanzienlijk genuanceerder. ”Als ergens de prijzen zowel stijgen als dalen dan is het wel in het groente- en fruitsegment van de markt,” gispte het bureau de statistici.

De hogere prijzen werden in de hand gewerkt door de kleinere oogsten. In totaal werd uit de binnenlandse teelt krap 3,1 miljoen ton aan groente op de markt gebracht ofwel 11 procent minder dan in het voorafgaande jaar.

Bij de onder glas geteelde groenten overheerst de tomaat met in 2010 een oppervlakte van 319 hectare op een totaal kassenareaal van 1325 hectare. Dat komt dus neer op een aandeel van iets meer dan 24 procent. Veldsla en komkommers volgen met 281 hectare en 216 hectare. De glasteelt blijft afgezet tegen de vollegrondsteelt met zo’n 113.000 hectare wel een bescheiden zaak.

Van het Duitse groenteareaal ligt voorts 18 procent in Noordrijn-Westfalen. Daarmee is deze deelstaat van oudsher koploper. Ook het leidende Duitse tuinbouwveilingconcern Landgard is in de deelstaat gevestigd.
De groei is er echter nog niet uit. Het Rheinische Landwirtschaftsverband (RLV) zag sinds 2005 een toename van de teeltoppervlakte met 1,8 procent.

De groenteteelt is ondanks de vergrijzingstendens, waaraan ook Duitsland niet ontkomt, mede een groeisector gebleven door de stijgende en door de overheid bepleite consumptie. De afgelopen 15 jaar nam de afzet per inwoner toe van 80 kilo naar 96 kilo per jaar. De gemiddelde Duitser blinkt daarmee in vergelijking met het Europese gemiddelde nog steeds niet uit. Potentieel om de afzet nog verder op te krikken is er zo bekeken in ieder geval nog wel. Gezien de grote thuismark heeft de export relatief weinig om het lijf, hoewel deze op zich wel ook groeit, en bovendien sterk.

Landbouwmarktbureau AMI noemt een exportomzet van momenteel 22 miljoen euro per jaar (groente plus fruit), uitgaande van de stand van zaken in 2010. Vijf jaar eerder was de exportomzet nog maar ruim 3 miljoen euro. Tot en met het 1e kwartaal zette de positieve trend zich voort. Daarna kwam de Ehec-crisis.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.