Home

Achtergrond 522 x bekeken

Jong elan in de landbouw (1) – Samenvatting

Deel 1 van 'Jong elan in de landbouw' stelde de vraag: hoe zorgen we dat méér jongeren liefde voor landbouw meekrijgen? De discussie levert enkele suggesties maar bijdragen zijn overwegend negatief van toon: het lijkt wel alsof boeren het vak niet meer wíllen doorgeven. Is dit een bewijs van het gebrek aan elan?

Worden boeren gemaakt of geboren? Daarover ging de peiling. We vroegen: wat is de belangrijkste reden dat iemand boer wordt? Van de beantwoorders zegt 28 procent 'aangeboren aanleg'. 41 procent denkt het blootstaan aan landbouw in de jeugd ('met de paplepel') en 31 procent zegt 'een goede opleiding'. Tijdens de jeugd in aanraking komen met landbouw kan dus een belangrijke rol spelen bij het verkrijgen van jong elan in de sector. Hoe komen zoveel mogelijk kinderen in aanraking met de landbouw?

Meelopen

Vooral boerenkinderen maken kennis met landbouw, omdat ze met hun ouders meelopen. "De jongste van zeven ging mee de koeien uit de wei halen voor het melken. Hij ontdekte plotseling een paar reeën achter in de wei, een prachtig gezicht", zo vertelt een boer over de mooie dingen die zijn kinderen meekrijgen. Een ander beaamt dat haar kinderen meegaan op de trekker en zo als vanzelf opmerkzaam worden over natuur en over waar voedsel vandaan komt.
Ook opa's zijn personen die bij uitstek de liefde voor het vak aan boerenkinderen kunnen overbrengen. Als kinderen wat ouder zijn, worden baantjes en stages genoemd als mooie manier. "Komen ze vanzelf bovendrijven." Maar er zijn steeds minder boeren en die vergrijzen steeds meer; er zijn dus nog maar weinig boerenkinderen. Door projecten als de Boerderijschool (een intensieve vorm van boerderijeducatie) krijgen leerlingen in de basisschoolleeftijd een goede indruk van het werken op de boerderij. Ze ontdekken wat ze leuk vinden en waar hun hart ligt, waardoor ze misschien eerder kiezen voor een groene opleiding.

Vroeger makkelijker

Maar vroeger ging dat makkelijker. Natuurboer vertelt hoe hij in de loop van jaren wel 15 kinderen heeft opgeleid in boerenwerk. Uiteindelijk hebben ze zelfs het trekkerrijbewijs gehaald. "Het is een tijd geweest met een hoop lol met de jeugd. Ze konden gemotiveerd werken als de beste", schrijft hij erover. Nu is het bedrijf ontmengd, trekkers en machines zijn twee of drie keer zo groot als toen. Door de hoge werkdruk is er ook geen tijd meer voor begeleiding van jeugd. Die jeugd is balorig en werkschuw: ‘Moet ik dat doen?’ Het is tegenwoordig een stuk moeilijker om jong elan voor de landbouw te werven dan 25 jaar geleden.

Maar: veel boeren willen het niet eens

Er zijn minder boeren en het werk is bedrijfsmatiger dan vroeger. Bovendien wíllen veel boeren het vak niet doorgeven. Gebrek aan rendement, hoge investeringen en hoge werkdruk worden genoemd. Maar ook het gebrek aan waardering en ondernemersruimte.

Talent lekt weg

Desondanks zijn er nog altijd jonge mensen die het wel zien zitten. Misschien niet de oudste zoon of dochter van de boer van wie het gehoopt werd, maar jonge mensen van buitenaf. Maar boeren zitten op het 'pluche van hun boerderij' en zijn niet voornemens er vanaf te gaan. Talent /elan 'lekt' weg naar het buitenland. Het argument dat het rendement niet komt uit bedrijfsvoering, maar uit de waardestijging van de grond verklaart waarom boeren niet snel hun grond verkopen. Maar het verklaart niet waarom constructies als sharemilking of bedrijfsleiderschap niet populairder zijn.

Weinig rendement is juist reden

Gebrek aan rendement op zichzelf is geen verklaring. Neem muziek of sociale media of vrijetijdswetenschappen… geen sectoren waarvan je rendement hoeft te verwachten en toch een enorm jong elan. Kun je het ook omdraaien? Door een tekort aan jong elan worden niet genoeg nieuwe, creatieve geesten gepijnigd om manieren van landbouw te 'heruitvinden' op een manier die wél rendement biedt.
Het gebrek aan rendement is juist een reden om kinderen of buren wél te betrekken. Het probleem zal - juist omdat boeren zelf een kleine minderheid vormen - via de consument of betrokken burger opgelost moeten worden.

Aantal stemmers en reacties

In totaal is 264 keer gestemd, er zijn 144 reacties. De volgende personen deden mee in de discussie: Ikke, Thuis; Eleonie, Noorwegen; Han, Meshovsk; Henk, Hoogeveen; Huib Rijk, Biddinghuizen; Theo, Fl.; Christa, Velsen Noord; W. Geverink, Canada; Guillaume, Korter bij dan gedacht; Veehouder, Buitenland; Natuurboer, Friesland; Melkveehouder; Koetje, Boe; Dirk, NL; Piet Slingerland, Midden-Europa; Wilma, Frankrijk; Sam, België; Tom, Zegveld; Boer, Brabant; Marteen, Annecy, Fr.; Woopie, Wijchen; Opvolgers, Noord-Nederland; Eppo, Ezinge; Arie Maas, Almaty; Sibbe Jan Noppert, Amsterdam; LiefjevanbuffalowHarrie, Verweggistan; Jeroen, Russia.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.