Home

Achtergrond 625 x bekeken

China investeert in Zuid-Amerika

Chinese staatsbanken en bedrijven investeren steeds meer in landbouwprojecten in het buitenland. In Afrika wordt Chinees kapitaal met open armen ontvangen, maar in Zuid-Amerika proberen overheden de Chinese invloed op de agribusiness juist te beperken.

Zowel Brazilië als Argentinië sloten de laatste jaren strategische partnerschappen met China. De handel tussen de Zuid-Amerikaanse landen bloeit door een groeiende honger vanuit China naar voedsel en mijnbouwproducten. De investeringen werden aanvankelijk met gejuich ontvangen als voorbeelden van Zuid-Zuid-samenwerking zonder inmenging van het inhalige Westen. Nu zien Braziliaanse en Argentijnse regeringsleiders hun rol door de Chinezen gereduceerd tot leverancier van ruwe grondstoffen.

Enkele voorgenomen investeringen illustreren de omvang van de Chinese investeringsdrift. Chongqing Graan en Handel investeert circa 4 miljard reais (1,8 miljard euro) in het persen en opslaan van soja in de Braziliaanse deelstaat Bahía. De fabriek kan jaarlijks 1,15 miljoen ton sojabonen per jaar verwerken en 400.000 ton opslaan. Het beursgenoteerde Heilongjiang Beidahuang is voornemens 300.000 hectare landbouwgrond te leasen in de Argentijnse provincie Rio Negro.

Vaak profiteren Chinese bedrijven van goedkope leningen van staatsbanken. De Zuid-Koreaanse overheid en bepaalde golfstaten stimuleren op dezelfde wijze investeringen in de buitenlandse agribusiness. In de laatste twee jaar zijn volgens de internationale onderzoeksafdeling van de Rabobank, FAR, voor zeker 3 tot 4 miljard dollar aan Chinese investeringen in de Zuid-Amerikaanse agribusiness aangekondigd.

Agribusiness is goed voor circa een kwart van alle Chinese investeringen in het buitenland, schreven analisten van Goldman Sachs eerder. Nog eens een kwart wordt geïnvesteerd in mijnbouw, terwijl een groeiend deel in de maakindustrie wordt geïnvesteerd. Zo laat het Chinese Lifan auto’s assembleren in Ethiopië. China wil volgens FAR de toevoer van graan en soja veiligstellen. Het land heeft een bevolking van 1,3 miljard mensen maar slechts krap voldoende landbouwareaal om de eigen bevolking te voeden.

China hekelt bovendien de grote invloed van grote Westerse graanhandelsconcerns op handelsstromen en prijzen. Dit jaar ligt de Chinese inflatie boven de 6 procent. Het communistische regime realiseert zich volgens analisten terdege dat het legitimiteit ontleent aan voortdurende sterke economische groei.

China geldt als een grote producent maar ook consument van graan en soja. In het seizoen 2011/2012 importeerde China volgens het ministerie van landbouw in de VS 53 miljoen ton soja, wat meer is dan de totale productie van Argentinië. China ziet Zuid-Amerika en Afrika als een alternatief voor Russisch, Amerikaans en Australisch product. Overigens zijn de Chinese investeringen in de Australische landbouw en mijnbouw de laatste jaren ook exponentieel gegroeid.

Het grootste deel van de Chinese import komt volgens FAR tot stand via de zogeheten ABCD-as die bestaat uit de Amerikaanse handelshuizen ADM, Bunge Limited, Cargill en het Franse Louis Dreyfus. Deze megaconcerns hebben omzetten vergelijkbaar met olieconcerns en beschikken over een internationaal kennisnetwerk waarmee ze de markt kunnen bespelen. De ABCD-as krijgt toenemend concurrentie van Aziatische handelsondernemingen zoals Wilmar International uit Singapore, en Noble en China Resources uit Hongkong, maar blijft dominant.

China probeerde aanvankelijk volgens FAR direct land te kopen, maar dit stuitte op weerstand. In Zuid-Amerika leeft het gevoel dat China louter ruwe grondstoffen wil kopen en zelf juist volwaardige eindproducten exporteert naar Zuid-Amerika. Dit gevoel klopt volgens FAR ook met de statistiek. In 2002 waren ruwe grondstoffen goed voor 28 procent van de Braziliaanse exporten naar China. In 2010 was dit percentage gestegen tot bijna 84 procent. In dezelfde periode nam de export van Chinese eindproducten naar Brazilië toe tot 98 procent van de totale uitvoer. China is sinds 2009 de belangrijkste handelspartner van Brazilië, nog voor de VS en Argentinië, maar de verhoudingen zijn scheef gegroeid.

In juli 2010 besloot de procureur-generaal van Brazilië daarom een nieuwe interpretatie te publiceren van een wet uit 1971. De nieuwe interpretatie limiteert de mogelijkheden voor buitenlandse investeerders Braziliaanse grond te kopen of leasen. Bedrijven mogen nu, afhankelijk van de regio, plotten kopen van maximaal 250 of 5.000 hectare. Ter vergelijk, een Chinese investeerder probeerde dit jaar 250.000 hectare te kopen in Argentinië. De herziening moet nog door het parlement worden goedgekeurd. De Argentijnse president Cristina Kirchner diende vlak hierna een wetsvoorstel in om de toegestane grondaankopen te beperken tot plotten niet groter dan 1.000 hectare. Buitenlandse investeerders mogen volgens het wetsvoorstel nooit meer dan 20 procent van het landbouwareaal bezitten.

Of registreer je om te kunnen reageren.