Home

Achtergrond 546 x bekeken 3 reacties

Telers grijpen initiatief crisiskartel

Telers hebben het initiatief in de Ehec-crisis naar zich toe getrokken met plannen voor marktafspraken tussen telersverenigingen. Een initiatiefgroep en ruim dertig actieve groentetelers wil zo overschotten van de markt halen en prijsherstel bewerkstelligen.

Vanuit telers van alle verenigingen is steun om gecoördineerd product uit de markt te nemen en zo schade na de Ehec-crisis te beperken. ”Daarbij zijn we door verschillende muurtjes van wantrouwen gebroken”, zegt mede-initiatiefnemer en tomatenteler Jan Zegwaard. ”Dat is één van de grote winstpunten van dit proces. We hebben nog niets, maar er is een breed draagvlak voor samenwerking op dit punt.” Ook tomatentelers Dirk van der Kaaij en Peter Duijvestijn zijn vanaf het begin betrokken. Op het moment van sluiten van deze editie waren de plannen overigens nog niet goedgekeurd door de Europese Commissie. ”De gesprekken lopen nog”, zegt het ministerie van ELI donderdag aan het einde van de middag.

Volgens Zegwaard hebben het ministerie van ELI en Rabobank de sector ook te verstaan gegeven iets te doen aan de versnippering en zo ook verantwoordelijkheid te nemen in de crisisbezwering. De Rabobank kondigde in juni zelfstandig steunmaatregelen aan, terwijl het ministerie vanaf het begin actief opkomt voor de sector. ”We zijn met het plan ook verschillende keren bij het ministerie geweest. Ik moet zeggen dat ze bereidwillig zijn en goed weten waar het over gaat”.

Een crisiskartel moet mogelijk maken wat in Nederland nu niet mag en in een associatie van producentenorganisaties (APO) wel kan. In België kunnen verkoopmaatregelen gewoon uitgevoerd worden door de APO-structuur in de afzet van groenten en fruit.

Pogingen om in Nederland APO’s op te richten mislukten in 2010. Die sentimenten moesten eerst opgeruimd worden. Zegwaard: ”We hebben ook in discussies veel oud zeer besproken, maar dat moet ook kunnen. We willen open met elkaar spreken.”

Ad Klaassen, secretaris van koepel voor afzetorganisaties DPA, erkent dat het initiatief van telers bijzonder is voor de sector. ”Ik kan niet een eerder voorbeeld van zo’n initiatief herinneren, maar een crisis is een bijzondere situatie.”

Het initiatief voor zo’n telersbeweging kwam een maand geleden. Daarna kwam wekelijks een groep van circa veertig telers bij elkaar om ontwikkelingen te bespreken. "Daar is het plan van zo’n crisiskartel ontstaan", aldus Zegwaard. Een initiatiefgroep van acht telers werkt het plan nu uit met DPA, maar ook met ondersteuning van LTO Groeiservice.

Gecoördineerde productiekrimp moet straks mogelijk worden voor tomaat, komkommer, paprika, sla en aubergine. Alle telersverenigingen moeten dan een vooraf vastgesteld gedeelte van de aanvoer in een bepaalde week uit de markt nemen. ”Dat kan gaan om storten of het uit productie nemen. We denken dat het marktherstel dat daarmee optreedt voldoende is om de kosten voor het storten te compenseren”, zegt Zegwaard. Het plan leunt niet op een vergoedingsregeling, zoals in het noodfonds. De interventieregeling van de GMO-wetgeving biedt hooguit een vergoeding voor het storten.

Doel is prijzen op te trekken tot het niveau van de laatste drie jaar gemiddeld, maar de partijen mogen niets zonder toestemming. Die werd snel verwacht. LTO mikte eerder op invoering deze week.

De status van de plannen is onduidelijk op dit moment. Volgens Zegwaard is het onduidelijk of de Nederlandse Mededingingsautoriteit een oordeel moet vellen. Dat zou duiden op een vertraging, maar zowel DPA als NMa spreken dat tegen. ”Ons heeft niet zo’n verzoek bereikt”, stelt de NMa.
De Europese Commissie kan niet zeggen of en wanneer toestemming (via een letter of comfort) voor de plannen wordt uitgezonden. ”De afdelingen van directoraat landbouw en directoraat Competitie kijken hier intensief naar.” Volgens Zegwaard heeft het directoraat landbouw al positief gereageerd op het plan, maar heeft directoraat Competitie nadere vragen gesteld. Klaassen begrijpt de verwarring. ”In de discussie is wel eens geopperd dat de NMa zich zou moeten uitspreken, maar dat is niet geval.” Dat duidt op een spoedig besluit. Inmenging van de NMa zou op vertraging van het proces komen te staan, vreest de sector.

Mededingingsjurist Greetje van Heezik van advocatenkantoor Houthoff Buruma ziet eveneens mogelijkheden in de GMO-verordening voor een crisiskartel, of actief marktbeheer. Telersverenigingen kunnen op basis van die verordening gezamenlijk maatregelen overeenkomen om bijvoorbeeld kwaliteitsafspraken te maken en mogelijk ook (een tijdelijke) productiebeperking. Zo’n kartel behoeft geen zware goedkeuringsprocedure. ”Meestal volstaat een melding van DG concurrentie met een comfort letter."

Tegelijk willen de telersvereniging zorgvuldig opereren nu de NMA nog een besluit voorbereidt over een mogelijk paprikakartel. Volgens Van Heezik is een Europese goedkeuring voldoende om te voldoen aan voorwaarden voor uitzondering in de Mededingingswet en hoeft de NMA zich niet over zo’n kartel te buigen. ”Andere juristen bevestigen dat”, aldus Zegwaard.

Is door het telerscollectief een nieuwe machtsfactor ontstaan dat over de beperkende eigenbelangen van besturen en directies kan heen stappen? Volgens Zegwaard is dat te vroeg om te concluderen. De directe aanleiding is de crisis. ”Onze focus ligt echt op de korte termijn, om te voorkomen dat de schade al te zeer oploopt. Over de lange termijn hebben we het niet gehad.”

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Waarom niet terug naar de veilingklok? Door het verlaten van het systeem van uit de markt nemen van het prijs drukkende overschot heeft de tuinbouw decennia lang de tuinders voor een debacle behoedt en nu er structureel te veel wordt geproduceerd doordat de productie uitbreiding ondoordacht door de banken is begeleid / gestimuleerd moet er een kartel komen om alles weer in goede banen te leiden. Hier komt men toch in aanvaring met de MededingingsAutoriteit?

  • no-profile-image

    Waarom niet terug naar de veilingklok? Door het verlaten van het systeem van uit de markt nemen van het prijs drukkende overschot heeft de tuinbouw decennia lang de tuinders voor een debacle behoedt en nu er structureel te veel wordt geproduceerd doordat de productie uitbreiding ondoordacht door de banken is begeleid / gestimuleerd moet er een kartel komen om alles weer in goede banen te leiden. Hier komt men toch in aanvaring met de MededingingsAutoriteit?

  • joannes

    Was de wereld maar zo eenvoudig te ¨regelen¨.1) de markt is niet zo betrouwbaar als op papier berekend wordt! Dat is gebleken. 2) hoe verzeker je tegen een ineen storting van een markt? Wanneer alles in een redelijke balans geproduceerd werd zouden de goeie jaren de slechte moeten kunnen compenseren. Op het moment dat er te hoge rendementen worden gebruikt om investeringen recht te rekenen ontstaat er overproductie met het gevolg dat de ¨goede¨jaren normale jaren worden er geen reserves meer zijn wanneer de ¨slechte¨ jaren zich aandienen. Het idee dat tuinbouw of landbouw als ieder ander productieproces stabiel is, is de grootste fout in de redenments berekeningen die voorkomen moet worden.

Of registreer je om te kunnen reageren.