Home

Achtergrond 734 x bekeken

Wat goed is voor de kiemgroente is ook goed voor de E.coli

Het Duitse onderzoek naar de ziekmakende E.coli O104 (meestal kortweg met de verzamelnaam Ehec aangeduid) wijst overduidelijk naar de besmettingsbron bij een kiemgroentebedrijf in het Nedersaksische Bienenbüttel. In reactie daarop heeft de VWA de controle op Nederlandse kiemgroentenbedrijven verscherpt.

Warmte en water. Dat zijn de belangrijkste elementen voor de teelt van kiemgroenten. Kracht van de kiemgroententeelt is dat er maar heel weinig grondstoffen, behalve water, voor nodig zijn. De teelt moet het vooral hebben van de kiemkracht van de zaden. En laten dat nou ook net de randvoorwaarden zijn waarin de E-coli-bacterie zich lekker voelt.

De teelt van kiemgroenten gebeurt in bakken en in roterende trommels. Van der Plas Sprouts in het Noord-Hollandse Broek op Langedijk, waar vorige week een Ehec-bacterie werd gevonden, behoort tot de grootste kiemgroentenproducenten van Europa. Ook daar worden de verschillende productiemethoden gebruikt.

De kiemzaden zijn speciaal veredeld gericht op de teelt van kiemgroenten. De zaden komen bij relatief hoge temperaturen – rond de 30 graden – bij vochtige omstandigheden tot ontkieming. De ontkiemde zaden worden regelmatig bevochtigd om te kunnen blijven groeien. Afhankelijk van de soort kiemgroenten worden ze na vijf tot tien dagen geoogst. Eenmaal geoogst, liggen de producten binnen een dag bij de supermarkt.

Sommige kiemgroenten worden afgesneden en daarna verpakt. Van andere worden de zaadhuiden afgewassen voordat de producten worden verpakt en afgeleverd.
E.coli-besmettingen kunnen aanwezig zijn op het uitgangsmateriaal, maar het kan ook dat de besmetting in de teeltbakken en groeitrommels is achtergebleven en er via besmette mensen in terechtkomt, ondanks de doorgaans hygiënische maatregelen waaronder wordt gewerkt. Dierlijke mest kan praktisch worden uitgesloten als bron, omdat die voedingsstof bij de teelt van kiemgroenten niet wordt gebruikt.

Uit onderzoek van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) in 2007 is gebleken dat de teelt van kiemgroenten in Nederland niet geheel van gevaren voor de volksgezondheid ontbloot is. Gemiddeld vijftien van de duizend producten bleek te veel ziekmakende kiemen te bevatten.
Overigens ging het destijds niet zozeer om E.coli-besmettingen, maar om de aanwezigheid van salmonella, een andere ziekmaker die tot darmproblemen leidt.

In 2009 deed de VWA nieuw onderzoek bij zes kiemgroentetelers. Er werden 167 monsters genomen van 37 verschillende soorten kiemgroenten. De uitkomst was goed: in geen van deze monsters werd salmonella of E.coli O157 aangetroffen.

Een jaar eerder werd gezocht naar E.coli in het algemeen. Toen bleek dat ongeveer één op de tien kiemgroentenmonsters met de bacterie besmet waren, waarbij rode bietenkiemen (vier op de tien), preikiemen (drie op de tien en alfalfa (bijna twee op de tien) er ongunstig bij opvielen. Niet elke E.coli is ziekmakend.

Dat de VWA zich in later onderzoek specifiek op de E.coli O157 richtte, was niet onlogisch. Die pathogeen bleek van alle bekende varianten verreweg het grootste gevaar op te leveren – vooral als ziekmaker in rundvlees.

Meer dan 10 procent van de melkveestapel heeft de lastige E.coli-variant onder de leden. Specifiek zoeken naar dat ene type heeft wellicht ook tot gevolg gehad dat andere obscure en gevaarlijke types over het hoofd zijn gezien.

Daar komt na de Ehec-crisis in Duitsland wel verandering in.

Kiemgroenten kunnen een risico opleveren als het gaat om microbiële verontreinigingen. Maar er zijn meer plantaardige producten die gevaar kunnen opleveren. De VWA vond in 2009 diarreeveroorzakende E.coli-bacteriën in onder meer verse peterselie en koriander.
In verschillende partijen verse kruiden uit Thailand werden diarreeveroorzakende E.coli’s gevonden van een ander type dan de O104-variant, die in Duitsland de epidemie veroorzaakte.
In vier gevallen was het O-antigen niet typeerbaar.

De aanwezigheid van microben in Thaise producten was reden voor het instellen van verplichte grenscontroles voor verse basilicum, koriander en munt uit Thailand.
De uitbraak in Duitsland heeft er in Nederland voor gezorgd dat intensief gezocht wordt naar diarreeveroorzakende E.coli-bacterien (nu aangeduid als Ehec) in onder meer kiemgroenten.

Huisteelt afgeraden
Het Duitse Bundesinstitut fur Risikobewertung (BFR) raadt consumenten af zelf kiemgroenten te telen.
Reden is de vondst van besmette kiemgroenten die door een patiënt zelf gekweekt waren. De huisteelt van kiemgroenten is betrekkelijk eenvoudig en komt veel voor en de kiemzaden zijn op veel plaatsen te koop.
Professor Andreas Hensel van het BFR zegt dat hygiëne in de keuken niets helpt als het uitgangsmateriaal al besmet is. ”Uit oogpunt van voorzorg raden wij aan vooralsnog af te zien van zelf gekweekte kiemgroenten”, aldus Hensel.
Eerder heeft het BFR in het algemeen al aangeraden af te zien van de consumptie van kiemgroenten, die worden gezien als de belangrijkste oorzaak van de Ehec-epidemie in Duitsland.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.