Home

Achtergrond 554 x bekeken

Melk uit Tsjernobyl-regio nog altijd besmet

Oekraïne wil na 25 jaar voorzichtig het oogstverbod in de 100 kilometerzone rondom Tsjernobyl versoepelen. Greenpeace waarschuwt: de gehaltes cesium zijn nog onverantwoord hoog.

De natuur heeft vrij spel in Tsjernobyl en omgeving. Niemand die het stuurt, geen uitgewerkte plannen of verbindingszones. Volgens biologen volstrekt zich een boeiend proces. Oekraïense reisbureaus organiseren al excursies naar het gebied, én de kerncentrale.

Dit is nu (nog) mogelijk. Het gevaar is 25 jaar na de explosie nog steeds niet definitief geweken. Oekraïne komt nog 150 miljoen euro tekort om een nieuwe betonnen overkapping voor de kerncentrale in Tsjernobyl te bouwen. De kap, die 100 jaar moet meegaan, kost circa 700 miljoen euro. De bouw moet volgend jaar beginnen. Er is haast geboden want de huidige kap staat volgens deskundigen op instorten. De constructie geldt al 25 jaar als een noodmaatregel.

Dinsdag 26 april is het precies 25 jaar geleden dat kernreactor nummer 4 bij Tsjernobyl ontplofte. De oorzaak lag in een experiment, waarbij van alles misging. De ramp geldt nog altijd als het zwaarste ongeval met een kerncentrale. Grote hoeveelheden radioactieve stoffen kwamen vrij. Het radioactieve materiaal verspreidde zich over grote delen van Europa. In Nederland kregen melkveehouders opdracht de koeien op te stallen. Verse bladgroente mochten niet worden verkocht.

De evacuatie rondom Tsjernobyl in de Oekraïne kwam pas laat op gang. De (destijds) Russische autoriteiten probeerden aanvankelijk de ramp te verdoezelen. Twee dagen later moesten 135.000 mensen het gebied in een straal van 30 km van de centrale verlaten. Het gebied is nog steeds een verboden gebied.

Bij radioactieve straling komen twee stoffen vrij: cesium en jodium. Vooral cesium is een probleem. Het duurt honderden jaren voordat dit helemaal is afgebroken. Daarom geldt er in een zone van 100 km rond Tsjernobyl officieel nog steeds een oogstverbod. De lokale bevolking echter teelt groentegewassen voor eigen consumptie; het vee graast buiten.

Oekraïne wil langzamerhand de status wat versoepelen, en werkt voorzichtig aan herbevolkingsscenario’s. Tot twee jaar geleden werden ook nog regelmatig meetgegevens gepubliceerd van lokaal geproduceerd voedsel, akkers en weilanden. De overheid is ermee gestopt.
Onterecht, volgens milieu-organisatie Greenpeace. Zij toog naar het gebied om melk, melkproducten, paddenstoelen, aardappelen, peen en bessen – allemaal bestanddelen van de lokale keuken – te testen. De resultaten zijn verontrustend. In veel producten in de zone wordt een te hoog gehalte cesium-137 gevonden. In de loop van de zomer zal het gehalte in melk en –producten toenemen als het vee vers gras eet. Sommige bedrijven voeren in de winter hooi uit ‘veilige’ regio’s.

Greenpeace maakte de resultaten vorige week bekend, net voor de donorconferentie in Kiev voor de bouw van de nieuwe sarcofaag. De autoriteiten hebben niet gereageerd.
Evenmin gaan zij in op de verhalen van artsen en onderwijzers. Veel kinderen in de omgeving zijn vaak ziek, hun afweermechanisme hapert. De leerprestaties op scholen vallen tegen.

“Veel moeders sporen hun kinderen aan om melk te drinken. Melk is gezond, toch? Ik vraag me af of zij dit ook zullen doen met de wetenschap over besmetting met cesium”, zegt Aslihan Turner, Greenpeace-medewerker betrokken bij het onderzoek in de regio.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.