Home

Achtergrond 107 x bekeken

Aarzelend bondgenootschap teelt en handel

Het valt op dat teelt en handel zich op steeds meer punten verknopen; een verstandshuwelijk? Of een voorteken van verticale ketenintegratie, waarbij teelt en handel samen in vaste ketens werken?

Willem Baljeu, al tien jaar de eerste directeur van Frugi Venta, denkt het laatste. Toch is de relatie met teelt wisselvallig en soms broos.

Baljeu vertrekt dit najaar, maar in zijn werkkamer in Den Haag zegt hij dat een ’wij-zij denken’ nog steeds aanwezig is, bijvoorbeeld in de Sectorcommissie Groenten en Fruit van Productschap Tuinbouw (PT). Handel en teelt besluiten samen over vele miljoenen euro’s voor onderzoek of marketing. ”Het is lastig dat LTO-geledingen binnen het productschap van tevoren al afstemmen. Dat is jammer voor de discussie. Het zou goed zijn als alle geledingen van LTO hun eigen broek ophouden.” Het steekt Baljeu bijvoorbeeld dat geledingen van LTO de activiteiten van het GroentenFruit Bureau steeds weer ter discussie stellen.

'Toch vinden teelt en handel – mede op initiatief van Baljeu – elkaar op steeds meer terreinen. Een recente opsomming: beide werkten samen aan een prijsinformatiesysteem voor hardfruit en het plukkeurmerk ’Fair Produce’ voor champignons. Teelt en handel werkten samen in het mobiliteitscentrum, dat personeel begeleidt naar een nieuwe betrekking.

En dan is er het accent op promotie. Baljeu is voorzitter van het GroentenFruit Bureau en juicht verdere vervlechting bij promotie toe. ”Het zou goed zijn als onze leden (handelshuizen, red.) meer participeren. Als het lukt alles bij elkaar te brengen, zou je een stuk verder zijn.” Hinder bij verdere samenwerking op dit punt is GMO (gemeenschappelijke marktordening). ”Op dit moment hebben handelshuizen zonder erkende telersverenigingen geen recht op GMO. Je ziet dat bij grotere promotieprojecten als paprika al wel GMO wordt opgenomen. Ik denk dat er constructies zijn om ook initiatieven van handelshuizen te betrekken. De makkelijkste manier is natuurlijk dat een handelshuis samenwerking zoekt met een GMO-erkende telersvereniging.”

Baljeu is als oud-inkoopdirecteur (Edeka) en handelsvoorman een uithangbord van de handel. Zeg ook niet dat handelaren dozenschuivers zijn. Het is een onderschatting van het ambacht dat handel is. Baljeu: ”Sommige telersverenigingen willen ook de grote retail beleveren, maar je hebt te maken met allerlei eisen, bijvoorbeeld op gebied van residu, en strakke levering. Je moet bovendien de taal spreken en de cultuur kennen. Dat valt dan tegen. Als je niet tegen het spel kunt, kan je beter op een ander schoolplein knikkeren.”

Die soms sterke bewoordingen zorgen ervoor dat Baljeu vaak in het hokje van handel wordt geplaatst en zo de tegenstelling tussen handel en teelt versterkt en nog verder benadrukt in de margediscussie. Dat steekt hem. “Natuurlijk vertegenwoordig ik de handel. Maar kijk bijvoorbeeld naar het probleem van tomatenexport naar de Verenigde Staten. We hebben dan een gemeenschappelijk belang en zitten samen om de tafel.”

Van wantrouwen bij telers heeft hij lijfelijk nooit iets gemerkt. Ook niet wanneer hij in het hol van de leeuw prikkelende stellingen losliet. Het past bij zijn no-nonsense stijl. “Toen op de paprikadag in 2010 het kwaliteitscontrolebureau KCB vaststelde dat ze van partijen paprika niet altijd konden vaststellen wie de telers waren, viel ik van mijn stoel. Ik stelde daar dat dit lijnrecht ingaat tegen het doel. Ik kreeg de telers alleen die middag niet uit de tent.”

Frugi Venta werkt aan een nieuwe strategie voor de komende drie jaar onder een nieuwe – nog onbekende - directeur. Baljeu wil hem niet voor de voeten lopen, maar weet wel een aantal thema’s te benoemen. Zo denkt hij dat handelsbedrijven vaker zullen voelen dat beschikbaarheid niet vanzelfsprekend is. Landen als Chili zetten steeds meer af in markten als het Midden-Oosten, waar eisen minder hoog zijn en betaling zekerder. Indiase leveranciers denken ook zo.

Verder moet Frugi Venta zichtbaar opereren in Greenport Holland, de nieuwe lobbyclub met teelt en agribusiness. Ook hier is een sterkere samenwerking ontstaan. Belangrijk wordt ook het antwoord van de sector op social media. Baljeu wil het liefst de keten van teelt, handel tot consument zichtbaar maken via mobiel internet op de telefoon. Het zou een mooie manier van virtuele ketenintegratie zijn, denkt Baljeu.

Of registreer je om te kunnen reageren.